Кіріспе

Боб ле фламбер (ағылшын тіліндегі аудармасы: "Құмар ойыншы Боб" немесе "Боб - тәуекелші") – Жан Пьер Мелвиллдің 1956 жылы түсірген француздық қара фильмдер жанрындағы туындысы. Басты рөлде – Роджер Дюшн. Ол көбінесе нуар стиліндегі фильм және француз жаңа толқынының алға басушысы деп есептеледі, соңғысы қолмен түсірілген камераны және бір рет монтаждау кесігін пайдаланғандығы үшін.

Сюжет

Боб - Париждің Монмартр ауданында жалғыз өзі тұратын құмар ойыншы, ол жерде деми-монд қауымдастығы оны жақсы көреді. Бұрын банкті тонаған, сотталған ол соңғы 20 жыл бойы қиындықтардан аулақ болды, тіпті полиция комиссары Ледрумен дос болды, оның өмірін бір рет құтқарды. Әдеттегідей ер адам Боб жұмысынан айрылған жас, тартымды әйелге үйіне кіргізіп, оны жек көретін марқұмның назарынан аулақ етеді. Боб Аннның ұсыныстарын қабылдамайды, оның орнына оны өзінің жас қорғауы Паолоға жібереді, ол көп ұзамай онымен ұйықтайды. Жан арқылы, бұрынғы қылмыскер, қазір Деовильдегі казинода крупие болып жұмыс істейді, Бобтың досы Роджер, сейф бұзғышы, жақын маңдағы жарыста үлкен ат жарысы күні таңғы сағат 5:00-де казинодағы сейфте 800 миллион француз франкі бар деп күтілуде. Бобтың сәттілігі нашар болғандықтан, ол сейфті тонауды жоспарлайды, МакКимми есімді адамды дайындықты қаржыландыруға және тонауды жүзеге асыру үшін топты жұмысқа алуға сендіреді. Жан казиноның егжей-тегжейлі жер кескінін және сейфтің ерекшеліктерін алады және оның қызметі үшін төленетін ақшаның бір бөлігін әйелі Сюзанға қолғап сатып алады. Паоло Аннеге шабуыл жасалатыны туралы мақтанып, оған әсер қалдырады. Ол Маркты есінен шығармай, екеуі жыныстық қатынасқа түсер алдында Маркка осы ақпаратты береді. Бұрын Марк Ледрумен өзінің бір жезөкшесін ұрып-соққаны үшін тұтқындалған болатын, бірақ Ледру оны үлкен қылмыс туралы ақпарат беру шартымен босатты; Марктың реакциясы Аннаның қателік жасағанын түсінуге мәжбүр етеді. Келесі күні таңертең Энн Бобқа не істегенін айтады, ол Роджермен бірге Маркты іздеді, бірақ таба алмады. Марк Ледруға Бобтың қатысы бар қапшық туралы естігенін айтады, бірақ растау үшін оған тағы бірнеше сағат қажет, сондықтан Ледру оны жіберді. Боб Паолоға Марк пен Энн туралы айтқанда, жас жігіт Маркты тауып, Ледруға тапқандарын айтуға дайындалып жатқанда, жігітті өлтіреді. Осы арада Сюзанн күйеуінің білезікті қайдан сатып алғанын біліп, Бобтан үлкен үлесін сұрайды. Олар Парижге барады, бірақ оны да, Роджерді де таба алмайды. Содан кейін ол Жанды бұдан бас тартуға көндіреді және Ледру туралы жасырын хабар береді. Марк қайтыс болған соң, олардың жоспары әлі де құпия деп ойлап, Боб және оның командасы Довильге жол тартады. Ледру Бобты жоспардан бас тартуға көндіру үшін оны іздейді. Ол қасақана қарулы полиция конвойын казиноға бастап барады. Боб жағдайды тексеру үшін казиноға кіреді. Егер ол басқаша белгі бермесе, оның командасы таңғы сағат 5-те кіріп, сейфті қарумен тонайды. Ол Роджерге тонау аяқталғанға дейін құмар ойындар ойнамауға уәде берген еді, бірақ біраз уақыт бойы айналып жүргеннен кейін ол ставка қоюға қарсы тұра алмайды. Ол сәттілікпен өте көп ойнайды, алдымен рулеткада, содан кейін chemin de fer-де, және уақытты жоғалтады. Сағат беске дейін ол сағатына қарайды. Ол қызметкерлеріне үлкен күміс қалтасын ақшаға айналдыруды бұйырады да, есіктен асығып шығады. Полиция Бобтың командасы казиноға қарай жүргенде келеді, содан кейін атыс басталады; Паолоға оқ түседі. Боб оқиғадан кейін Паулоны өлтіріп жатыр. Ол Роджермен бірге қолғаппен Ледрюдің машинасына кіреді, ал Бобтың ұтыстары багажникке салынады. Ледру Боб үш жыл ғана түрмеде отыратынын айтады, бірақ Роджер жақсы адвокатпен оны ақтап шығатынын айтады. Боб тіпті зияндылығы үшін сотқа жүгінуі мүмкін екенін айтады.

Өндіріс

Фильм Париж және Довиль қалаларында түсірілді, ал екі интерьер Мелвиллдің өзінің Jenner студиясында салынды. Интервью бойынша, фильмнің өндірісіне 17,5 миллион француз франкі жұмсалды, алайда CNC цензуралық ісінде 32 миллион француз франкі деп бағаланған.

Кино түсіру

Бұл фильм Жан Пьер Мелвиллдің жиі серіктесі Анри Декаэ түсірген, ол «Летушкаға лифт» (1958), «Бразилиядан келген жігіттер» (1978) және «Қызыл шеңбер» (1970) фильмдерінің операторы болған. Ол бұрын Мелвиллмен бірге Le silence de la mer (1949) фильмін түсірген, кейіннен Мелвиллдің Le Samouraï (1967) фильмінің операторлық жұмысын атқарған. Олар ақырында шығармашылық дауларға байланысты жолдар айырıldı, бірақ Мелвилл Дека туралы «кино өнеріне деген талғамымды толық бөлісті» деген еді. «Летушкаға лифт» (1958) сияқты фильмдерімен Анри Дека өзінің ерекше стильін қалыптастырды, ол табиғи жарықтандыруды пайдалану арқылы мансабының басынан соңына дейін сақталды. Мысалы, ол Жанна Мороны «Летушкаға лифт» (1958) фильмінде дүкен терезелері мен неоновые жарнамалардан түсетін жарықпен ғана жарықтандырған. Фильм 2001 жылы Rialto Pictures компаниясының арқасында АҚШ кинотеатрларында қайта көрсетілгенде жағымды пікірлер алды. Роджер Эберт оны 2003 жылы өзінің «Ұлы фильмдер» тізіміне қосты. Жан Пьер Мелвилл көбінесе «Жаңа толқын» кино қозғалысының маңызды өкілі саналады, ол «Боб ле Фламбер» (1956) фильмі арқылы қозғалыстың маңызды элементтерін қалыптастырды. Оның туындылары Жан-Люк Годардың «Тыныссыз» фильміне елеулі әсер етті. «Жаңа толқын» – американдық киноны француздық көзқараспен қайта қараудың нәтижесі болды, ал Мелвиллтің үлесі осы жаңашыл және революциялық тәсілге, соның ішінде натурный түсіру, қолмен ұсталатын камера және монтаждағы секірулерге маңызды үлес қосты. Годар Мелвиллдің авангардтық стиліне тәнті болды және осы тенденцияларды өзінің фильмдерінде толыққанды қабылдады. «Тыныссыз» толығымен натурный жағдайда түсірілді, динамикалық секіру монтажы мен қолмен ұсталатын камера қолданылды. Бұл Мелвиллдің «Жаңа толқын» дәуіріндегі кино өнерінің дамуына жасаған алғашқы үлесінің мәңгілік дәлелі. [1]

Мелвилл бандиттік фильмдерде қылмыскердің әдетте ұсталатынын түсінеді. Боб ақшаны ұрлаудан гөрі, банкке кімнің кіргенін баршаға білдіруге көбірек қызығушылық танытады. Ол барлық құмар ойыншылардың сәтті бола бермейтінін, бірақ ойынды ұтылу мүмкіндігінің де күтілетін нәрсе екенін түсіндіреді.

Қайта жасау және әсер ету

"Жақсы ұры" – Нил Джордан жазған және түсірген фильмнің ағылшын тіліндегі жаңа нұсқасы 2002 жылы шықты. "Боб ле фламбер" фильмі "Ocean's Eleven" (1960 және 2001) американдық фильмінің екі нұсқасына және Пол Томас Андерсонның "Hard Eight" (1996) фильміне де әсер еткен.