Кіріспе

Артур Рид Ропс (23 желтоқсан 1859 – 11 қыркүйек 1933), Адриан Росс деген псевдониммен әйгілі, 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында алпыстан астам британдық музыкалық комедияларға әндер жазған өнімді мәтінші болды. Бес онжылдыққа созылған мансабында ол британ сахнасының ең маңызды лириктерінің бірі еді. Көптеген қойылымдар ұзаққа созылмаған кезде, оның Вест-Эндтегі он тоғыз қойылымы 400-ден астам көрсетілімге жетті. 1880-ші жылдардың соңында Росс британдық музыкалық театрдың алғашқы хиттеріне, соның ішінде "In Town" (1892), "The Shop Girl" (1894) және "The Circus Girl" (1896) әндерін жазды. Содан кейін Росс "Грек құлы" (1898), "Сан-Той" (1899), "Хабаршы бала" (1900) және "Тореадор" (1901) сияқты хит мюзиклдеріне мәтін жазып, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін үздіксіз жұмыс істеді. Ол сондай-ақ 1907 жылы "Шат жесір" операсымен басталатын еуропалық оперетталардың бірнеше хиттік адаптацияларының ағылшын тіліндегі мәтіндерін жазды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Росс "Өнер орындау құқықтарын қорғау қоғамының" (Performing Rights Society) негізін қалаушылардың бірі болды. Ол 1930 жылға дейін жазуын жалғастырып, соғыстан кейін де бірнеше табысқа жетті. Ол сонымен қатар "Құдықтың тесігі" атты танымал роман мен бірқатар әңгімелердің авторы болды.

Өмір және мансап

Росс Лондонның Льюишем қаласында дүниеге келген. Ол Скарборолық Элен Харриет Ропс (туған тегі Холл) және Ресей саудагері Уильям Хупер Ропстың кіші ұлы, төртінші баласы болды. Росстің ата-анасы Францияның Нормандиясында тұрған, бірақ оны Лондонға – Клэптондағы Приори Хаус мектебіне, Милл Хилл мектебіне және Лондон қаласының мектебіне оқуға жіберген. Кейіннен ол Кембридждегі Король колледжінде оқыды, онда 1881 жылы «Temple Bar» поэмасы үшін ағылшын өлеңі бойынша канцлер медалін жеңіп алды, сондай-ақ ағылшын эссесі үшін мүшелер жүлдесін иеленді. 1883 жылы ол үздік дипломмен бітіріп, тарих бойынша Лайтфут стипендиясын және халықаралық құқық бойынша Уиуэлл стипендиясын жеңіп алды. Ол колледждің мүшесі болып сайланды. Ол Кембридж университетінің түлегі және оқытушысы болды, 1884 жылдан 1890 жылға дейін тарих пен поэзиядан сабақ берді, ал өзінің жұмыстарының бірінші томын 1884 жылы жариялаған, өзінің тұжырымды және әзілді өлеңдерін жазды. 1889 жылы «Еуропа тарихының очеркі» жарық көрді. Ол француз және неміс әдебиеттерін өз атымен аударды.

Ерте мансап

1883 жылы Университет қайықтар жарысында суық тигеннен кейін қысқа ауруға шалдыққанда, Росс төсекте жалғыз отырған уақытын "Екі оқиға" атты ойын-сауыққа либретто жазуға жұмсады. Бұл туынды 1884 жылы Лондонның Сент-Джордж залында Артур Лоудың музыкасымен қойылды, ал Росс "Артур Рид" деген атпен таныстырылды. Оның сахнадағы келесі жұмысы, де сондай Артур Рид атымен, Кембриджді бітірген Ф. Осмонд Каррдың музыкасына жазылған "Фаддимир" музыкалық бурлескінің сюжеті мен өлеңдерін жазу болды (1889 жылы Опера Комикте). "Өлең жазушы" лауазымы салыстырмалы түрде жаңалық болды, себебі бұрын либретто авторлары өлеңдерді өздері жазуға міндетті болған. Жаңа Эдвардстың өндірген "музыкалық комедиялары" бурлеск, комикалық опера және опереттаны сахнадан ығыстырған кезде, Росс пен Гарри Гринбанк жеке өлең жазушының қажеттілігін дәлелдеді.

Гейти және Дейли театрының мюзиклдері

Росс Гаити театрының көптеген шоуларына ән сөздерін жазды, бастапқыда 1894 жылғы "Шоп-гёрл" (онымен бірге "Браун оф Колорадо" әні) және 1895 жылғы "Го Банг". Ол екі мыңнан астам ән сөзін жазды және одан кейін алпыстан астам мюзиклге, соның ішінде Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі көптеген танымал мюзиклдерге ән сөздерін шығарды. 1896 жылы ол "Гейти" театрының "Цирк қызы" хитіне үлес қосты. Ол сондай-ақ Савой театрында "Микадо" операсына қосымша қойылған "Уақыт болсын ба, болмасын ба" (1896) атты бір актілі комедиялық операның, сондай-ақ "Миретта" (1894), "Оның мәртебесі немесе Вигнолия соты" (1897), "Герольштейннің ғалымы" (1897) және "Бақытты жұлдыз" (1899) сияқты бірнеше Савой операларының мәтіндерін жазды. Эдвардс 1907 жылдан бастап Лондон сахнасында континенттік Еуропа оперетталарының жаңа буынының ағылшын тіліндегі нұсқаларын қоюда сәттілікке жеткенде, Росс бейімдеу үшін ағылшын тіліндегі әндердің мәтіндерін жазды, көбінесе Базил Худтың либреттоларымен бірге. Оның "Күлкілі жесір" (1907) әндеріне жазған сөздері осы туындының стандартты ағылшын нұсқасына айналды, ол көптеген онжылдықтар бойы әлем бойынша орындалды. Росс ағылшын тіліне аударған басқа континенттік мюзиклдерге "Уолц арманы" (1908), "Доллар ханшайымы" (1909), "Пойыздағы қыз" (1910), "Люксембург графы" (1911), "Кинодағы қыз" (1913) және "Неке базары" (1913) кірді, олардың көпшілігі ағылшын тілді әлемде ұзаққа созылған сәттілікке ие болды. Сондай-ақ Остин Стронгтың "Нюрнбергтің ойыншық жасаушысы" мюзиклі, ол Кингсвей театрында Рождестволық ойын-сауық ретінде қойылды. Росс сонымен қатар Еуропа тарихының қысқаша очеркін жазды, Леди Мэри Вортли Монтегюдің хаттарын (Таңдау және өмірбаяны) редакциялады және "Панч" журналына материалдар жариялады.