Озупланмен саяхат: Сиқыршы және Оз елi

Кіріспе

1939 жылғы Рут Пламли Томпсонның "Оз сиқыршысымен Оз жолында" (1939) кітабы – Л. Франк Баум және оның ізбасарлары жазған Оз кітаптарының сериясының отыз үшінші кітабы, сонымен қатар Рут Пламли Томпсонның 1972 жылғы "Оздағы янки" кітабына дейін жазған он тоғызыншы және соңғы кітабы. Кітапты Джон Р. Нилл суреттеген. "Оз сиқыршысы" деген тіркес кітап жарық көрген жылмен бірге шыққан MGM фильмімен сәйкес келу үшін тақырыпқа қосылған. Сондықтан, оқиғаның негізгі назары алғашқы кітаптағы кейіпкерлерге аударылған. Томпсон кітапты ең бастысы Jellia Jamb кейіпкеріне арнады, дегенмен бұл кейіпкер алғашқы кітапта есімдікпен аталмаған.

Қысқаша мазмұны

Әңгіме Баумның алғашқы кітабының жеті кейіпкерінің, оның ішінде қамалдың үй шаруасы Джелия Джамның қатысуымен кешкі аспен басталады. Ас ішкеннен кейін, Сиқыршы қонақтарын екі жылтырап тұрған күміс ұшақтары бар, жаңадан жасалған озопландарды сақтайтын шыны күмбезді ғимаратқа алып келеді. Сиқыршы оларды Озприл және Озтоктер деп атады. Қонақтар оларды тексеру үшін құлшына ұшақтарға кіріп кетеді. Жасыл шашы бар сарбаз көп тұздалған қияр жегеннен кейін күшті ішек ауруына шалдығады. Ол "Озтоктердің" басқару тақтасына соқтығысып, оның ұшып кетуіне себеп болады. Сиқыршы, қорқып, Дороти, Қорқыт Арыстан және Қорқытқышпен бірге Озприлде Озтоктерді іздеп, оның артынан қуады. Қиын ұшуды бастан өткерген тапқыр Тін Ағаш Адам ақырында Озтоктерді бақылауға алады; ол Stratovania деп аталатын бұрын зерттелмеген аспан еліне қонады. Ол құлшыныспен, бірақ дипломатиялық емес түрде Озманың атынан Оз жерінің колониясы ретінде жариялайды. Билеуші, Strutoovious VII, немесе қысқаша "Strut of the Strat" деп аталатын ол ашуланып, жағдайды өзгертіп, Оз жерін жаулап алуға шешім қабылдайды. Ол Тін Ағаш Адамды өзінің әскерімен бірге Озға ұшыруға мәжбүр етеді, ал Джелия мен сарбазды Stratovaniaда қалдырады. Сиқыршы мен серіктері екінші озопланмен Stratovaniaға келеді. Бірақ ұшақ Stratovaniaлықтар тарапынан жарылып, Озиттер екі Stratovaniaлықтан ұрланған қанатты таяқтарға мініп, өзін құтқару үшін аспан шетінен секіруге мәжбүр болады. (Stratovaniaлықтардың барлығы қанатты таяқтарға ие және оларды көлік құралы ретінде пайдаланады.) Сиқыршы мен оның серіктері Квадлинг Еліндегі Қызыл Топ тауына қонады. Бұл жердің заңды билеушісі, Принцесса Азарин, жолаушыларды тұтқынға алған узурпатор Бустабодан (Strut-тан да жаман жау) құтылады. Бұл жау Азаринды іздеуге Сиқыршыны жібереді және қалған серіктерін кепілге алады. Кепілге алынғандар қашып, Сиқыршы, Азарин және оның қорғаушылары, ұлы бұғы Шагомар мен оның әйелі Аңғар Елікпен кездеседі. Топ Глинданың сарайына жетеді, бірақ сиқыршы әйел Озмамен бірге болмайды; Сиқыршы Глинданың сиқырын Stratovaniaлық шабуылға қарсы күресу үшін пайдалана алады. Струт пен оның әскерлері Изумруд қаласына жетеді; тұрғындар қашып немесе жасырынады. Струт Озманың Сиқырлы Белінің қауіпсіз сақтау орнынан алуға тырысады, бірақ сәтсіз аяқталады; Сиқыршы Озма мен Глиндамен бірігіп, Оздың ең қуатты сиқырлы талисманы - Беліні құтқаруға кіріседі. Белді иеленгеннен кейін, Озма Струттың әскерін үйіне қайтарады және оның жаулап алу әрекетіне нүкте қояды. Ол узурпатор Бустабоны қызыл сойғыға айналдырады, осылайша Азарин өзінің лайықты орнына оралады. Томпсон кейіпкерлеріне ерекше қарсыластарды ұсынады, соның ішінде көктегі тікұшақтарға ұқсас, жылтырап тұратын тікұшақтары бар Spikers және жартылай жәндік, жартылай аю болып табылатын үлкен, қатыгез құрт-құрт. Ол сондай-ақ Сиқыршының "элютерацияланған биіктік таблеткалары" және Глинданың "үш қырлы, зентаматикалық транспортері" сияқты, ақылға сыймайтын, фантастикалық техникалық әңгімелерге беріледі.

The story opens with a dinner party, attended by seven of the characters from Baum's inaugural book, including the castle housemaid Jellia Jam. After the dinner, the Wizard takes his guests to a glass domed building that contains two gleaming silver aircraft, the newly created ozoplanes. The Wizard has named them the Ozpril and the Oztober. The guests enthusiastically pile into the craft to inspect them. The Soldier with the Green Whiskers is suddenly overcome by a violent stomach cramp from eating too many pickles. He slams into the control panel of the Oztober, causing it to take off. The Wizard, startled and appalled, takes the Ozpril in pursuit and in search of the Oztober, accompanied by Dorothy, the Cowardly Lion, and the Scarecrow. Enduring a chaotic flight, the resourceful Tin Woodman eventually gets the Oztober under control; he lands in a previously unexplored sky country called Stratovania. He enthusiastically but undiplomatically claims the place for Ozma as a colony of the Land of Oz. The ruler, Strutoovious the Seventh, also called "Strut of the Strat" for short, is outraged, and decides to turn the tables and conquer the land of Oz. He forces the Tin Woodman to fly him and his army to Oz, leaving Jellia and the Soldier behind in Stratovania. The Wizard and company arrive at Stratovania in the second ozoplane. But the plane is blown up by the Stratovanians, and the Ozites have to leap off the edge of the skyland to save themselves, riding on winged staffs stolen from two Stratovanians. (The Stratovanians all own winged staffs and use them for transportation.) The Wizard and his party land at Red Top Mountain in the Quadling Country. The place's rightful ruler, Princess Azarine, has escaped the clutches of the usurper Bustabo (an even worse villain than Strut) who captures the travelers. This villain sends the Wizard in search of Azarine, and holds the rest of the party hostage. The hostages escape, and meet up with the Wizard, Azarine, and her protectors, the great stag Shagomar and his wife Dear Deer. The group reaches the palace of Glinda, though the sorceress is absent with Ozma; the Wizard is able to use Glinda's magic to combat the Stratovanian invasion. Strut and his forces reach the Emerald City; the residents flee or hide. Strut tries to obtain Ozma's Magic Belt from her safe, but is frustrated; the Wizard has united with Ozma and Glinda to rescue the Belt, the most powerful magical talisman of Oz. Once in possession of the Belt, Ozma transports Strut's army home and ends his bid for conquest. She turns the usurper Bustabo into a red squirrel, so that Azarine can resume her rightful place. Thompson gives her protagonists some odd adversaries, including sky creatures called Spikers that are something like iridescent spiked blow fishes, and a large fierce bugbear that is half insect and half bear. And she indulges in extravagant nonsensical tech talk, as with the Wizard's "elutherated altitude pills" and Glinda's "triple edged, zentomatic transporter."

Қабылдау

"Индианаполис Ньюс" газеті: "Озопланинг – жақында жарық көрген шығармалардың арасындағы ең жақсысы, себебі оның фантазиясы кемінде шындыққа негізделген." "Хартфорд Курант" та келісіп, Томпсонның "Озопланингте жаңа биіктерге көтерілген оқиғалы әзіл-қалжыңды" жеткізгенін айтты. 1921 жылдан бері оның жазған 18 Оз ертегісінің ешқайсысы да Оз елінің алғашқы суретшісінің тартымды әзіл-қалжың мен әдемі стиліне осылай жақын болған емес.