Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джек Сноудың кітабы "Оздың шалаң адамы" (1949) – Л. Франк Баум және оның ізбасарлары жазған Оз кітаптарының сериясынан отыз сегізінші кітап, сонымен қатар Джек Сноудың екінші және соңғы кітабы. Оның суреттерін Фрэнк Г. Крамер салған. Авторлық құқығы жаңартылмағандықтан, кітап АҚШ-та жалпыға қолжетімді болды. "Оздың шалаң адамы" кітабында, сондай-ақ бұрынғы кітабы "Оздағы сиқырлы еліктеушілер" (1946) кітабында да, Сноу шабыт пен идеялық негізін табу үшін Баумның Оз кітаптарына қайта оралды. Ол "Оздың патшалық тарихшысы" лауазымындағы өзінің алдыңғылары – Рут Пламли Томпсон мен Джон Р. Нилдің Оз кітаптарында енгізген кейіпкерлері мен сюжеттік элементтерін пайдаланудан жаңылды.
Book by Jack Snow
The Shaggy Man of Oz (1949) is the thirty eighth in the series of Oz books created by L. Frank Baum and his successors, and the second and last by Jack Snow. It was illustrated by Frank G. Kramer. The book entered the public domain in the United States when its copyright was not renewed as required. In The Shaggy Man of Oz as in his previous book, The Magical Mimics in Oz (1946), Snow returned to the Oz books of Baum for his inspiration and his conceptual framework. He avoided all use of characters and plot elements introduced in the Oz books of Ruth Plumly Thompson and John R. Neill, his predecessors in the post of "Royal Historian of Oz."
Сюжет
Аббадия мен Зебидия Джонс – Нью-Йорк штатының Буффало қаласынан келген егіздер. Егіздер үйдегі теледидардағы каубой сериалдарын көруді ұнатады, олардың ғалым әкесі оған қабырғаға тең проекторлық экраны орнатқан. Бір күні түстен кейін егіздер телевизор көріп отырғанда, әдеттегі сурет фондында сарайы бар керемет көрініске айналады. Олар тірі ойыншық клоунмен кездеседі, оны бұрыннан таныс Туффл деп атайды. Өзін Твиффл деп таныстыратын бұл тірі нұсқа оларды экранға қадам басуға көндіреді; екі бала өздерін сиқырлы түрде сол көрініске көшірілген сезінеді. Твиффл өзінің егіздердің ойыншығы Туффлдың үшінші туысы екенін түсіндіреді; екеуі де балалар ұйықтағанда Твинк пен Том туралы көп әңгімелеседі. Твиффл Конджо есімді сиқыршыға қызмет етеді; олар Конджоның мұхитындағы аралында және Конджоның қасарына қарай бет түзеп барады. Осы арада Оздың Смарагд қаласында мәселе туындайды: махаббат магниті (Баумның бесінші Оз кітабында, «Озға жол» кітабында енгізілген) қаланың кіреберіс қақпасының үстінен ілінген, бірақ енді шегесінен түсіп, екіге бөлініп кеткен. Принцесса Озма бұл талисманды алғаш Озға әкелген Шашты адаммен кеңеседі; олар магнитті жасаған сиқыршы ғана жөндеуге болатынын анықтайды – Конджодан басқа ешкім емес. «Сиқырлы суретте» олар Твинк пен Томның Твиффлмен бірге Конджоның қасарына жақындасқанын көреді. Екі баланың бар екеніне таң қалған Озма Шаггиді дереу сонда жіберуге шешім қабылдайды. Озма Шаггиге өзін қалаған уақытта Озға қайтаратын сиқырлы компас сыйлайды. (Озманың өзі қол жетімді емес, Глинда Жақсылықпен бірге терең сиқырлы жұмыстармен айналысып жатыр.) Озма Шаггиді өзінің Сиқырлы белбеуімен тасымалдайды; ол балаларға және Твиффлге қосылады, олардың таңғалуын байқайды. Төртеуі Конджомен кездеседі, ол бойшақ, семіз, шашы жоқ және сенімсіз. Конджо махаббат магнитін жөндеуге келіседі, бірақ төлем ретінде Шаггидің сиқырлы компасын талап етеді. Қонақтар түнде қалады, бірақ Шагги қонақ бөлмесіндегі еңкіш қозғалыс салдарынан ұйқысынан оянады. Ол Конджоның махаббат магнитін жөндеп, жасырын түрде қайтарғанын, сонымен қатар сиқырлы компасты алып кеткенін біледі. Твиффл Конджоның ашықтан-ашық зұлым емес, тек «өзімшіл, жалқау және ақымақтай мақтаншыл» екенін айтады. Алайда Конджо егіздерді өз аралына шақырып, естеліктерін ұрлап, оларды құл ретінде пайдалануды жоспарлап отыр, бұл жеткілікті түрде зұлымдық. Шагги, Твинк, Том және Твиффл Конджоның әуе көлігімен аралдан қашып кетеді. Олар Хайтаун деп аталатын аспан еліне жетеді, бірақ Airmobile жоғалып, оларды қақтайды. Олар Хайтауннан тек жүзу және ауа арқылы төмен қарай түсу арқылы кетуге болатынын біледі, себебі сол жерде гравитация жұмыс істемейді. Содан кейін олар Романтика алқабына жетеді, онда олар өте нашар әуесқой театрдың қорқынышты түсіне тап болады. Шагги мен Твинк нашар сахналық пьесада актерлік құрамның мүшелері ретінде қызмет етуге шақырылады. Том мен Туффл оларды босатып, жердің сиқырын бұзады, алқаптың патшасына, патшайымына және жиналған лордтар мен ханымдарға махаббат магнитін көрсетеді. (Сноудың баяндауында, әсер етуі үшін магнитті көрсету керек.) Тағы да саяхаттап, төрт адам Әдеби бобтердің патшасымен кездеседі. Патша Озға жетуге көмектесуге келіседі, егер олар оны қонаққа шақырса, ал Шагги қуана-қуана міндетті болады. Басты кейіпкерлер және олардың бобр серіктері Өлімге әкелетін шөлдің астынан Ном Королінің туннелі арқылы жол табады («Оздың Изумруд қаласы» кітабынан қараңыз). Олар Озды сыртқы әлемнен қорғайтын көрінбеушіліктің кедергісін басып өтеді және Озға келіп, тек дағдарысқа ұшырайды. Конджо сиқырлы компасты пайдаланып, Озға жетеді, онда ол сиқыршының сиқырлы қара қорапшасын алып, сиқыршының зертханасына кіреді. Конджо Сиқыршының орнын басып, Оз елін өзіне иеленгісі келеді. Жұлдызды бобёр королі су сиқырымен Конджоны жеңіп, тыйым салынған фонтаннан суды Конджоның аузына бүркіп тастайды. Қазір естелігінен айырылған Конджоны басқару және қайта тәрбиелеу оңай; ол қайта тәрбиелеу үшін Твиффлдің қамқорлығында өз аралына қайтарылады. Твинк пен Том Озда жайлы демалады, содан кейін Озма оларды тағы да үйлеріне жібереді.
Abbadiah and Zebbidiah Jones are twins from Buffalo, New York; they prefer to go by their nicknames, Twink and Tom. The twins enjoy watching cowboy serials on the family TV set, customized by their scientist father with its own wall sized projection screen. While the twins are watching the TV one afternoon, the normal picture changes into a strangely beautiful scene with a castle in the background. They are confronted by a living toy clown, a duplicate of the familiar toy they have named Twoffle. This living version, who calls himself Twiffle, persuades them to walk into the screen before them; the two children find themselves magically transported into the scene. Twiffle explains that he is a third cousin of the twins' toy, Twoffle; the two have had long conversations about Twink and Tom while the children have slept. Twiffle serves a sorcerer named Conjo; they are on Conjo's island in the Nonestic Ocean, and are heading toward Conjo's castle. Meanwhile, a problem has arisen in the Emerald City in Oz; the love magnet (introduced by Baum in his fifth Oz book, The Road to Oz) had been hanging above the city's entrance gate, but has now fallen from its nail and broken in two. Princess Ozma consults with the Shaggy Man, who first brought the talisman to Oz; they determine that the magnet can be repaired only by the magician who created it — none other than Conjo. In the Magic Picture, they watch Twink and Tom approach Conjo's castle with Twiffle. Surprised at the presence of two human children, Ozma decides to send Shaggy there immediately to investigate. Ozma equips Shaggy with a magic compass that will return him to Oz whenever he chooses. (Ozma herself will be unavailable, sequestered with Glinda the Good as they work on deep magics.) Ozma transports Shaggy with her Magic Belt; he joins the children and Twiffle, much to their surprise. The four of them go to meet Conjo, who is short, fat, bald, and untrustworthy. Conjo agrees to repair the love magnet, though he wants Shaggy's magic compass in payment. The visitors stay the night; but Shaggy is awakened from sleep by a slight disturbance in his guest bedroom. He discovers that Conjo has repaired and surreptitiously returned the love magnet, but also has taken the magic compass. Twiffle insists that Conjo is not overtly evil, merely "selfish, lazy, and foolishly vain." Yet Conjo has lured the twins to his island to rob them of their memories and use them as his servants, which is malicious enough. Shaggy, Twink, Tom, and Twiffle escape from the island in Conjo's Airmobile. They reach a sky country called Hightown, and the Airmobile is inadvertently lost, stranding them. They learn they can leave Hightown merely by swimming and walking down through the air, since gravity does not function in the place's vicinity. They next find their way to the Valley of Romance, where they stumble into a nightmare of incompetent amateur theater. Shaggy and Twink are bewitched into serving as cast members in an inept stage play. Tom and Twoffle manage to free them and break the spell of the place, by showing the love magnet to the Valley's king, queen, and assembled lords and ladies. (In Snow's narrative, the magnet has to be displayed to have its effect.) Traveling again, the four encounter the King of the Fairy Beavers. The King agrees to help them reach Oz, if they invite him for a visit — and Shaggy is happy to oblige. The protagonists and their beaver companions make their way under the Deadly Desert through the Nome King's tunnel (see The Emerald City of Oz). They pass the barrier of invisibility that shields Oz from the outside world, and arrive in Oz — only to stumble into a crisis. Conjo has used the magic compass to reach Oz, where he grabs the Wizard's black bag of magic and locks himself in the Wizard's laboratory. Conjo wants to supplant the Wizard and gain control of Oz for himself. The Fairy Beaver King defeats Conjo with his water magic, squirting a jet of water from the Forbidden Fountain into Conjo's mouth. The now amnesiac Conjo is easy to manage and reform; he is returned to his island in Twiffle's care, for re education. Twink and Tom enjoy a pleasant stay in Oz before Ozma sends them home once again.
Шашқақ пен Жүніс қамыр
Өзінің алғашқы Оз кітабында Сноу Баумның "Оздың зәрдәлі қаласы" атты кітабына көп сүйенді. (Бұл байланысты жасырмай, Сноу өз мәтінінде екі кітаптың арасындағы қарым-қатынасты анық көрсетті.) Екінші жобасы үшін Сноу Баумның 1906 жылғы "Джон Доу және Херуб" романына жүгінді. Екі кітапта да басты кейіпкерлер экзотикалық, бірақ қауіпті жерден (Баумда Фрикс аралы, Сноу да Конджо аралы) қарыз алынған ұшу аппаратында қашып құтылады; олар басқа жерлерге саяхаттайды, бірақ содан кейін қайтадан қашуға мәжбүр болады. Баумда Романтика сарайы болса, Сноу да Романтика аңғары сипаттайды. Баумның Хиланд жеріндегі адамдар бойлары биік, жіңішке және сол сияқты биік, жіңішке үйлерде тұрады – дәл Сноудың Хайттаун сияқты. Сонымен қатар, екі романның да кейіпкерлері Ертегі сусарларының патшасымен кездеседі, ол оларға соңғы мақсатына жетуге көмектеседі.
For his first Oz book, Snow had relied heavily upon Baum's The Emerald City of Oz. (Far from concealing it, Snow made the relationship between the two books clear in his text.) For his second venture, Snow depended upon Baum's 1906 novel John Dough and the Cherub. In both books, the protagonists escape an exotic but risky place (in Baum, the Island of Phreex; in Snow, Conjo's island) in a borrowed flying machine; they travel to other places from which, in turn, they again need to escape. Baum has a Palace of Romance, and Snow, a Valley of Romance. In Baum's Hiland, the people are tall and thin and live in tall thin houses — just as in Snow's Hightown. And in both novels, the heroes meet the King of the Fairy Beavers, who helps them to their final destination.
Жаңғырту
Сноу Баумның 40 жылдық кітабынан шабыдаланса да, Оз жобасын жаңарту қажеттігімен де бетпе-бет келді. Оның екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жарық көрген алғашқы Оз кітабы коммерциялық сәттілікке жете алмады; «Оз кітаптары зымыран қозғалтқыштары мен атом бомбалары дәуірінде ескіргендей көрініп, қызығушылықты тудырмады». Екінші кітап, біріншісінен өте өзгеше, заманауи элементтерге толы. Кішкентай басты кейіпкерлер – қазіргі американдық ұл мен қыз; олардың әкесі, профессор Джонс, университетте физика пәнін оқытады. Профессордың теледидардың алғашқы үлгісі бар, үстіне ол оны өзі жасаған үлкен проекциялық экранмен жабдықтаған. Конжо сиқыршының ұшағы бар, ол тек «сиқырмен» ғана емес, сонымен қатар гравитацияға қарсы пластиналардың көмегімен ұшады. Хайтаун эпизоды гравитация мәселесін одан әрі зерттеуге мүмкіндік береді.
Though Snow relied on Baum's forty year old book for inspiration, he also faced a need to update the Oz enterprise. His first Oz book, launched in the post–World War II world, had not been a commercial success; "Oz books appeared oddly old fashioned and less compelling in an era of rocket engines and atomic bombs." The second book stands in marked contrast to the first in terms of its trappings of modernity. The child protagonists are a contemporary American boy and girl; their father, Professor Jones, teaches physics at a university. The professor owns an early model television set, and moreover has modified it with a large projection screen of his own design. Conjo the magician has an aircraft — which flies not merely by "magic" but by anti gravity plates. The episode in Hightown provides further consideration of gravity.
Қабылдау
Бір сыншының пікірінше, Сноудың "Оздың шалаңқы адамы" Ниллдің кітаптарына қарағанда сюжеті жақсы құрылған және дамыған, бірақ Оз елінің шаттығы мен юморы жетіспейді.
In the judgement of one critic, Snow's Shaggy Man of Oz "is more credible plotted and developed than Neill's books, but it is deficient in Ozian exuberance and humor."
Мұра
Эрик Шануэр "Твинк пен Томды" қарызға алып, "Эбби" атты әңгімесінде Сноудың кітабына сілтеме жасайды.
Eric Shanower borrows Twink and Tom, and refers to Snow's book, in his short story "Abby."