Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нақабылдық (немесе жаман атқа ие болу) – қоғамның наразылығын тудыратын, кінәлі деп есептеліп, жазаға лайық деп саналатын, тіпті ешқандай санкция қолданылмаса да, айтқан немесе жасаған адам немесе ұйымды сипаттайды.
Infamy (or infamous) describes a person or organization considered to have said or done something that provokes public outrage, or is considered blameworthy and so deserving of punishment even if no sanction is actually applied.
Этимология
Бұл сөз латын тіліндегі infamia сөзінен туындаған, ол in жалғауымен fame сөзінің теріс түрінен құралған. Fame – жұртшылыққа ұнайтын нәрсе жасағаны үшін жұртшылықтың құрметтеуін білдіреді. Осы сөздің прото-үнді-еуропалық түбірі *bhā, яғни «айту» (мысалы, әңгімелеп беру немесе мегафон арқылы).
The word stems from the Latin infamia, It derives from the Negation in + fame which implies public acclaim for doing something that pleases the public. The Proto Indo European root of that word is *bhā meaning to tell (as in blab or megaphone)
Рим құқығы
Рим құқығында бұл мемлекеттік құзыретті орган жеке тұлғаларға жариялаған айыптау түрінде көрінетін, олардың жасаған белгілі бір әрекеттері немесе ұстанған өмір салтының нәтижесінде туындайтын жаза болатын. Мұндай айыптау қоғамдық және жеке құқықтағы белгілі бір құқықтардан айыруға алып келді.
In Roman law, it took the form of a censure on individuals pronounced by a competent authority in the state, which censure was the result either of certain actions which they had committed or of certain modes of life which they had pursued. Such a censure involved disqualification for certain rights both in public and in private law.
Заңның қорлауы
Заңның ар-ұятсыздығы үш жолдың бірімен туындайды. Біріншіден, заңның өзі бұл құқықтық жарамсыздық пен іс-қимылға қабілетсіздікті белгілі бір қылмыстар жасаумен байланыстыруы мүмкін, екіншіден, судьяның шешіміне байланыстыруы мүмкін, үшіншіден, судья белгілеген жазамен байланыстыруы мүмкін. Мұндай ар-ұятсыздық көбінесе дуэльге қатысушыларға (негізгі қатысушыларға немесе көмектесушілерге), зорлауға (сондай-ақ оған қатысушыларға), әйел немесе ер адамның тірі кезінде қайта үйленуге тырысуға, діннен тайып кетуге, шын мәніндегі симонияға және т.б. кінәлілерге тиесілі болады. Заңның ар-ұятсыздығын канондық тазарту арқылы немесе Әулие Орынға (Рим Папасына) жүгіну арқылы жоюға болады.
Infamy of law is contracted in one of three ways. Either the law itself attaches this juridical ineligibility and incapacity to the commission of certain crimes, or makes it contingent upon the decision of a judge, or finally connects it with the penalty imposed by the judge. This kind of infamy is incurred chiefly by those guilty of duelling (whether as principals or seconds), rape (as likewise those who co operate in it), attempt to marry during the lifetime of the actual consort, heresy, real simony, etc. Infamy of law may be removed either by canonical purging or by application to the Holy See.
Намысты қорлау
Нағыз қорлау – бұл қоғамның белгілі бір өте ауыр құқыс бұзушылықтарды, мысалы, зина немесе осы сияқты қылмыстарды, адамға тағайындауының нәтижесінде туындайтын кең таралған пікір. Егер сот үкімі болмаса, бұл дұрыс емес әрекеттен гөрі, жарамсыздық болып табылады. Сондықтан, егер адам өмірін екі немесе үш жыл бойы өзгертіп, өкінішінің шынайы екенін көрсетсе, онда бұл қорлау тоқтатылады. Қоғам ғана емес тыйым салатын, сонымен қатар өте аморальды және әсіресе ар-намысты жоққа шығаратын әрекеттерден тұратын қылмыс, Польша сияқты кейбір құқықтық жүйелерде әртүрлі анықталады; оның бастауы, ежелгі Римде, цензорлардың моральдық негіздегі мақұлдамауының белгісі болған. Польша-Литва одағында қорлау (инфамия) – сүргін жазасының ауыр түрі. Қорлауға сотталған ақсүйек, "қорланған" деп аталады, заңның қорғауынан айырылып, оның өлімі үшін сыйақы тағайындалған (бұл ортақ құқық бойынша жасалған қылмысқа ұқсас). Сонымен қатар, қуылған ақсүйек (банта) қорланған адамды өлтірсе, оның сүргін жазасының алынуын күтуге болады.
Infamy of fact is the result of a widespread opinion, by which the community attributes some unusually serious delinquency, such as adultery or the like, to a person. This is more of an unfitness than an irregularity properly so called, unless sentence in court has been pronounced. It ceases therefore when one has shown by a change of life extending over a period of two or probably three years that his repentance is sincere. A crime consisting in acts which society not only forbids but also considers as highly immoral and particularly dishonoring, as defined (variously) in certain legal systems, as in Poland; in its origin, in Ancient Rome, infamia was the mark of disapproval of the censors on moral grounds often such 'legal immorality' is largely defined according to the state or de facto dominant religion. In the Polish–Lithuanian Commonwealth infamy (infamia) was a more severe form of exile sentence. A noble who has been sentenced to infamy, known as infamis, lost the protection of the law and there was a reward for his death (this was similar to the common law concept of outlawry). In addition, a banished noble (banita) who killed an infamed one could expect his exile sentence to be revoked.