Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық халық ертегілері мен аңыздарының жинағы – Питер Кристен Асбьорнсен мен Йорген Мое еңбектері. Бұл жинақ коллекционерлерінің атымен, Асбьорнсен және Мое деп те белгілі.
Collection of Norwegian folktales and legends by Peter Christen Asbjørnsen and Jørgen Moe
Norwegian Folktales (Norske folkeeventyr) is a collection of Norwegian folktales and legends by Peter Christen Asbjørnsen and Jørgen Moe. It is also known as Asbjørnsen and Moe, after the collectors.
Асбьорнсен мен Мо
Мұғалім Асбьорнсен мен дін қызметкері Мо шамамен 15 жыл дос болған. 1841 жылы олар халық ертегілерінің алғашқы томын жариялады. "Refn "[Мо] алғаш рет Асбьорнсенмен он төрт жасында кездескен". Асбьорнсен мен Мо неміс ертегілерін жинаушылар, Гримм ағайындыларынан ғана емес, олардың әдістемесін үлгі ету үшін, сонымен қатар олардан шабыт алып, ұлттық маңызы бар жұмыс жасады. Асбьорнсен мен Мо Гриммдер қолданған қағидаларды пайдаланды, мысалы, диалекттердің орнына қарапайым тіл стилін қолданып, ертегілердің түпнұсқа пішінін сақтады. Одан әрі, Асбьорнсен мен Мо жиналған ертегілерді өңделмеген күйінде жарияламады, олар "қайта айтылған" нұсқаларын жасап, ертегілердің жоғалған бастапқы түрін қалпына келтіруге тырысты – бірақ жасалған өзгерістер кейде Гриммдерге рұхсат еткендей, соншалықты радикалды болған жоқ. Норвегиялық бұл екеу Гриммдерден өзгеше, өзі де жер-жерден ертегілер жинады.
Asbjørnsen, a teacher, and Moe, a minister, had been friends for about 15 years when in 1841 they published the first volume of folktales –Refn|"[Moe] met Asbjørnsen first when he was fourteen years of age." Asbjørnsen and Moe were inspired by the German folktale collectors, the Brothers Grimm, not merely to emulate their methodology, but drawing encouragement by it, their endeavor was a work of national importance, Asbjørnsen and Moe applied the principles espoused by the Grimms, for instance, using a simple linguistic style in place of dialects, while maintaining the original form of the stories. Moreover, Asbjørnsen and Moe did not publish collected folktales in the raw, but created "retold" versions, seeking to reconstruct the lost Urform of the tales—although the alterations performed were not as drastic as the Grimms sometimes allowed license for themselves. The Norwegian pair also collected tales from the field themselves, in contrast to the Grimms.
Суретшілер
Кітаптың алғашқы толық суреттелген басылымы 1879 жылы шыққан Асбьёрнсеннің «Norske folke og huldre eventyr» еңбегі болды, онда бірнеше суретшілердің туындылары ұсынылған: Питер Николай Арбо (1831–1892), Ханс Гюде (1825–1903), Винсент Столтенберг Лерше, Эйлиф Петерсен (1852–1928), Август Шнайдер (1842–1873), Отто Синдинг (1842–1909), Адольф Тидман (1814–1876) және Эрик Веренскийолд (1855–1938). Кейінгі басылымдарда Веренскийолд пен Теодор Киттлсен көрнекті суретшілерге айналды. Киттлсен жобаға қатыса бастағанда, ол әлі танымал емес еді, бірақ оның досы Веренскийолдтың ұсынысымен қатысты. Refn [1960], Кіріспе, «Норвегия жаңалықтарынан» цитата келтірілген. Дасенттің «Фьельдтен шыққан ертегілер: Халық ертегілерінің екінші сериясы» (1874) түпнұсқа жинақтың кейінгі басылымдарына қосылған екі ертегіні және жаңа жинақтың 45 ертегісін қамтиды. Асбьёрнсен мен Мо Дасенттің аудармаларын жақсы қабылдаған: «Францияда және Англияда біздің ертегілеріміз дұрыс және қатесіз аударылған ғана емес, тіпті үлгілі адалдықпен және қамқорлықпен, тіпті толыққанды шеберлікпен берілген жинақтар пайда болды. Джордж Вебб Дасенттің ағылшын тіліне аудармасы – біздің ертегілеріміздің ең жақсы және ең сәтті аудармасы». Ағылшын тіліне соңғы аударманы 2019 жылы Тина Нуннали жасады. Х. Л. Брекстадтың «Рождестволық ошақтың төңірегінде: Норвегия халық және ертегі әңгімелері» (1881) еңбегінде «Norske Huldre Eventyr» жинағынан ертегілер бар. Мартенс ағылшын тіліне аударған Стробедің «Nordische Volksmärchen» (1922) жинағының қысқартылған нұсқасы әртүрлі жинақтардан қосымша әңгімелер ұсынады және жоғарыда аталған аудармаларды белгілі бір дәрежеде толықтырады. Карл Норманның «Норвегия халық ертегілері» (1960) жинағы Дасенттің жіберген «Ny Samling» жинағынан алынған кейбір ертегілерді қамтиды.
The first fully illustrated edition of the book was the 1879 edition of Asbjørnsen's Norske folke og huldre eventyr, which featured the artworks of several artists: Peter Nicolai Arbo (1831−1892), Hans Gude (1825−1903), Vincent Stoltenberg Lerche, Eilif Peterssen (1852−1928), August Schneider (1842−1873), Otto Sinding (1842−1909), Adolph Tidemand (1814−1876), and Erik Werenskiold (1855−1938). In later editions, Werenskiold and Theodor Kittelsen became prominent illustrators. Kittelsen was an unknown artist when he began collaborating on the project on the recommendation of his friend Werenskiold. Refn| [1960], Introduction, quoted in News of Norway. Dasent's Tales from the Fjeld: A Second Series of Popular Tales (1874) covers the two tales added to later editions of the original collection and 45 of the tales from the new collection. Asbjørnsen and Moe evidently approved of Dasent's translations: "In France and England collections have appeared in which our tales have not only been correctly and faultlessly translated, but even rendered with exemplary truth and care nay, with thorough mastery. The English translation, by George Webbe Dasent, is the best and happiest rendering of our tales that has appeared." The latest translation into English is by Tiina Nunnally in 2019. H. L. Braekstad, Round the Yule Log: Norwegian Folk and Fairy Tales (1881) includes tales from the Norske Huldre Eventyr. An abridged translation of Stroebe's Nordische Volksmärchen (1922), rendered into English by Martens, provides additional tales from the various collections, and complements the above translations to some extent. Carl Norman's Norwegian Folktales (1960) is a selection that includes some of the tales from the Ny Samling omitted by Dasent.
Norske Folkeeventyr Ny Samling (Норвегиялық фольклорлық оқиғалар жинағы)
Жаңа жинақ. NF# бастапқы жинақтан жалғасқан болып беріледі. +NF Ny Samling NF# Modern Norwegian Title AT index Da# English translated title (Dasent) Alternate translations61 Væren og grisen som skulle til skogs og bo for seg selv71 Tobakksgutten AT 611 81 "Мастер Тобак" 72 Gullslottet som hang i luften AT 531 102 "Ауада ілінген алтын сарай" "Ауада ілінген алтын қамал" (Iversen & Nor. 6)73 Haren som hadde vært gift AT 96 76 "Қоян мен мұрагер" "Некеге тұрған қоян" (Iversen & Nor. 14) 74 Bjørnen og reven: N/A Аңғар мен Түлкі (Питердің "Жануарлар туралы әңгімелерінің" бір бөлігі) 74.1 Slipp granrot og ta i revefot AT 5 77 "Slip Root, Catch Reynard's Foot" 74.2 De vedder om flesk og humlebol AT 7 75 "Pork and Honey" "Аңғар мен Түлкі ставка жасады" (Iversen & Nor. 1) 74.3 De skulle ha åker i sameie AT 1030 79 "Бруин және Рейнард Партнерлер" 74.4 Mikkel vil smake hestekjøtt AT 47A 80 "Рейнард Жылқының етін татып көргісі келеді" 75 Bamse Brakar AT 116 78 "Бруин Гудфеллоу" "Батыр ескі Бруин" (Br. 12)76 Rødrev og Askeladden AT 300 99 "Осборн Ботс және Мистер Глибтонг" 77 Gutten som ville fri til datter til mor i kroken AT 402 104 "Бұрыштағы анасының қызын жеңгісі келген жігіт" "Ананың қызын айналымда" (Str. & Martens 34)78 "Ақымақ ерлер мен қу әйелдер" (Br. 22) 79 Askeladden og de gode hjelperne AT 513 106 "Boots and his Crew" "Аш жігіті және жақсы көмекшілер" (Iversen & Nor. 8)80 Gutten som ville bli handelskar AT 1538 100 "Бұл шошқаны сатқан жігіт" 81 Hårslå, som aldri ville hjem gå AT 2015 98 "Олар қалай Hairlock үйге келді" 82 Kullbrenneren AT 1641 82 "Көмір жағу" ibid. (Br. 33)83 Gullfuglen AT 550 110 "Алтын құс" ibid. (Iversen & Nor. 5)84 Den grønne ridder AT 432 105 "Жасыл салт атты" 85 Tyrihans som fikk kongsdatteren til å le AT 571 91 "Тэпер Том" "Принцессаны күлдірген Тепер Том" (Iversen & Nor. 28); "Принцессаны күлдірген Ханс" (Br. 30)86 Presten og klokkeren AT 922 85 "Преподобный мен клерк" "Парсон мен сексттон" (Str. & Martens 31, Nor. 21); "Парсон мен клерк" (Br. 23)87 Gale Mattis AT 1696 108 "Силли Мэт" 88 Klokkeren i bygda vår AT 1537 89 "Біздің шіркеу кеңсесі" 89 Småguttene som traff trollene på Hedalsskogen AT 303 92 "Хедал орманындағы тролльдер" "Хедал орманындағы тролльдерді кездестірген жігіттер" (Iversen & Nor. 13); "Хедал орманында тролльдермен кездескен жігіттер" (Br. 2)90 Kvitebjørn kong Valemon AT 425 109 "Ақ аю патшасы Валемон" "Валемон – Ақ аю патшасы" (Iversen & Nor. 16) 91 Skrinet med det rare i AT 2250 83 "Қарапайым нәрсе бар қорап" "Күлкілі нәрсе бар қорап" (Br. 25)92 Hjemmusa og fjellmusa AT 112 107 "Қалалық тышқан мен тау тышқаны" "Үй тышқаны мен ауыл тышқаны" (Iversen & Nor. 19) 93 Құдайға шүкір, адам! Økseskaft AT 1968J 68 "Гудман балташасы" "'Қош бол, досым!' 'Басқаның тұтқасы!'" (Iversen & Nor. 7)94 Hanen og reven AT 61 67 "Рейнард және Чантилер" 95 Verden lønner ikke annerledes AT 155 73 "Әлемнің жолы" 96 Mumle Gåsegg AT 650A 65 "Грамблгиззард" "Ашкөз жас бала" (Br. 10); "Мурмур қаз жұмыртқасы" (Str. & Martens 23)97 Veslefrikk med fela AT 592 103 "Кішкентай Фредди өзінің скрипкасымен" "Кішкентай Фредди және оның скрипкасы" (Iversen & Nor. 10) 98 Gjete kongens harer AT 570 60 "Осборнның түтігі" "Ашипаттл мен патшаның қояндары" (Br. 19): "Патшаның қояндары" (Str. & Martens 25) 99 Krambugutten med gammelostlasten AT 506 70 "Шопбой мен оның ірімшігі" 100 Følgesvennen AT 507A 69 "Компаньон" "Компаньон" (Iversen & Nor. 2); "Комрадес" (Str. & Martens 6) 101 Peik AT 1542 71 "Peik" ibid. (Br. 21) 102 Кьетта som var så fæl til å ete AT 2027 64 "Ашкөз мысық" "Көп жей алатын мысық" (Str. & Martens 21)103 Hanen som falt i bryggekaret AT 2022 63 "Шантилердің өлімі" 104 Pannekaken AT 2025 74 "Кейірім" ibid. (Br. 8); "Кейіктің хроникасы" (Str. & Martens 35)105 Gutten med øldunken AT 332 72 "Өлім және дәрігер" 106 Fanden og futen AT 1186 N/A N/A "Құдай мен Балиф" (Iversen & Nor. 3)107 Stabbursnøkkelen i rokkehodet AT 1453 N/A N/A "Дистафтағы кілт" (Iversen & Nor. 29) 108 Цжу пус, виль ду нэд ав борд! AT 1456 N/A N/A (Шоу мысық, үстелден) 109 Sju år gammal graut AT 1462 N/A N/A (Жеті жылдық қазық) 110 Herremannsbruden AT 1440 N/A N/A "Сквайрдың қалыңдығы" (Iversen & Nor. 27)
New Collection. The NF# will be given contiguous from the original collection. +NF Ny Samling NF# Modern Norwegian Title AT index Da# English translated title (Dasent) Alternate translations61 Væren og grisen som skulle til skogs og bo for seg selv71 Tobakksgutten AT 611 81 "Master Tobacco" 72 Gullslottet som hang i luften AT 531 102 "The Golden Palace That Hung in the Air" "The Golden Castle that Hung in the Air" (Iversen & Nor. 6)73 Haren som hadde vært gift AT 96 76 "The Hare and the Heiress" "The Hare who had been Married" (Iversen & Nor. 14)74 Bjørnen og reven: N/A The Bear and the Fox (Part of "Peter's Beast Stories") 74.1 Slipp granrot og ta i revefot AT 5 77 "Slip Root, Catch Reynard's Foot" 74.2 De vedder om flesk og humlebol AT 7 75 "Pork and Honey" "The Bear and the Fox Who Made a Bet" (Iversen & Nor. 1)74.3 De skulle ha åker i sameie AT 1030 79 "Bruin and Reynard Partners" 74.4 Mikkel vil smake hestekjøtt AT 47A 80 "Reynard Wants to Taste Horse Flesh" 75 Bamse Brakar AT 116 78 "Bruin Goodfellow" "Brave Old Bruin" (Br. 12)76 Rødrev og Askeladden AT 300 99 "Osborn Boots and Mr. Glibtongue" 77 Gutten som ville fri til datter til mor i kroken AT 402 104 "Mother Roundabout's Daughter" "The Youth Who Wanted to Win the Daughter of the Mother in the Corner" (Str. & Martens 34)78 Dumme menn og troll til kjerringer AT 1406 90 "Silly Men and Cunning Wives" "Foolish Men and Scolding Wives" (Br. 22)79 Askeladden og de gode hjelperne AT 513 106 "Boots and his Crew" "The Ash Lad and the Good Helpers" (Iversen & Nor. 8)80 Gutten som ville bli handelskar AT 1538 100 "This is the Lad who Sold the Pig" 81 Hårslå, som aldri ville hjem gå AT 2015 98 "How they Got Hairlock Home" 82 Kullbrenneren AT 1641 82 "The Charcoal Burner" ibid. (Br. 33)83 Gullfuglen AT 550 110 "The Golden Bird " ibid. (Iversen & Nor. 5)84 Den grønne ridder AT 432 105 "The Green Knight" 85 Tyrihans som fikk kongsdatteren til å le AT 571 91 "Taper Tom" "Taper Tom Who Made the Princess Laugh" (Iversen & Nor. 28); "Hans who made the Princess Laugh" (Br. 30)86 Presten og klokkeren AT 922 85 "The Priest and the Clerk" "The Parson and the Sexton" (Str. & Martens 31, Nor. 21); "The Parson and the Clerk" (Br. 23)87 Gale Mattis AT 1696 108 "Silly Matt" 88 Klokkeren i bygda vår AT 1537 89 "Our Parish Clerk" 89 Småguttene som traff trollene på Hedalsskogen AT 303 92 "The Trolls in Hedale Wood" "The Boys Who Met the Trolls in the Hedal Woods" (Iversen & Nor. 13); "The Lads who Met the Trolls in the Hedale Wood" (Br. 2)90 Kvitebjørn kong Valemon AT 425 109 "King Valemon, the White Bear" "Valemon The White Bear King" (Iversen & Nor. 16)91 Skrinet med det rare i AT 2250 83 "The Box with Something Pretty in It" "The Box with the Funny Thing in it" (Br. 25)92 Hjemmusa og fjellmusa AT 112 107 "The Town mouse and the Fell mouse" "The House Mouse and the Country Mouse" (Iversen & Nor. 19)93 God dag, mann! Økseskaft AT 1968J 68 "Goodman Axehaft" "'Good Day, Fellow!' 'Axe Handle!'" (Iversen & Nor. 7)94 Hanen og reven AT 61 67 "Reynard and Chanticleer " 95 Verden lønner ikke annerledes AT 155 73 "The Way of the World" 96 Mumle Gåsegg AT 650A 65 "Grumblegizzard" "The Greedy Youngster" (Br. 10); "Murmur Goose egg"(Str. & Martens 23)97 Veslefrikk med fela AT 592 103 "Little Freddy With his Fiddle" "Little Freddie and his Fiddle" (Iversen & Nor. 10)98 Gjete kongens harer AT 570 60 "Osborn's Pipe" "Ashiepattle and the King's Hares" (Br. 19): "The King's Hares" (Str. & Martens 25)99 Krambugutten med gammelostlasten AT 506 70 "The Shopboy and His Cheese" 100 Følgesvennen AT 507A 69 "The Companion" "The Companion" (Iversen & Nor. 2); "The Comrade" (Str. & Martens 6)101 Peik AT 1542 71 "Peik" ibid. (Br. 21)102 Kjetta som var så fæl til å ete AT 2027 64 "The Greedy Cat" The Cat Who Could Eat So Much (Str. & Martens 21)103 Hanen som falt i bryggekaret AT 2022 63 "The Death of Chanticleer" 104 Pannekaken AT 2025 74 "The Pancake" ibid. (Br. 8); "The Chronicle of the Pancake" (Str. & Martens 35)105 Gutten med øldunken AT 332 72 "Death and the Doctor" 106 Fanden og futen AT 1186 N/A N/A "The Devil and the Baliff" (Iversen & Nor. 3)107 Stabbursnøkkelen i rokkehodet AT 1453 N/A N/A "The Key in the Distaff" (Iversen & Nor. 29)108 Tsju pus, vil du ned av bordet! AT 1456 N/A N/A (Shoo cat, off the table)109 Sju år gammal graut AT 1462 N/A N/A (Seven year old porridge)110 Herremannsbruden AT 1440 N/A N/A "The Squire's Bride" (Iversen & Nor. 27)