Кіріспе

1982 жылғы графикалық роман Раймонд Бриггстің «When the Wind Blows» – 1982 жылы британдық суретші Раймонд Бриггс жасаған, үкіметтің ядролық соғысқа дайындалуына сын айтатын туынды. Карикатуралық стильде жасалған бұл графикалық роман, зейнеткер жұбайлар Джим мен Хилда Блоггстың Совет Одағы тарапынан Ұлыбританияға жасалған ядролық шабуылдан аман қалу жолындағы күйзелісін көрсетеді. Романнан кейін анимациялық фильм, радиоспектакль және сахналық қойылым сияқты әртүрлі форматтарда да өңделді.

Сюжет

Кітап бұрын "Джентльмен Джим" кітабында көрінген Блоггтардың оқиғасын жалғастырады. Бір күні түстен кейін ерлі-зайыптылар радиодан үш күндік "жау соғысы" басталатыны туралы хабар естиді. Джим дереу палаудан қорғаныс салуды бастайды (әкімшілік кітапханадан жинаған "Қорғаныңыз және аман қалыңыз" брошюрасына сәйкес), ал екеуі Екінші дүниежүзілік соғыс туралы еске алады. Олардың естеліктері күлкілі әсер үшін де, геосаяси ахуалдың қалай өзгергенін, сонымен қатар ностальгияның соғыс қорқынышын қалай жойғанын көрсету үшін де қолданылады. Джимнің оптимистік көзқарасы және үкімет не жақсы екенін біледі және жағдайды толық бақылауда ұстайды деген сенімінің үнемі тақырыбы, Хилданың өмірін қалыпты өмір сүруге тырысуымен бірге. Дайындық барысында екі беттік қара суреттер кезегімен келеді. Біріншісі - "Темдеуде, алыстағы жазықта" деп жазылған ұшыру алаңшасында орналасқан ядролық зымыран, екіншісі - "Темдеуде, алыстағы аспанда" деп жазылған Warthogs эскадрильясы, үшіншісі - "Темдеуде, алыстағы мұхитта" деп жазылған ядролық су асты кемесі. Олар бірінші күнді палаудан қорғаныс салу орнында өткізеді, бірақ екінші күні денелерінде ауырулар мен сырқырау сезіне бастайды және әлі де шаршайды, бұл олардың радиацияға ұшырауы басталғанын көрсетеді. Олар үйде қозғала бастайды, өздерін радиоактивті ластануға көбірек ұшыратады. Олар өмірлерін бұрынғыдай жалғастыруға тырысады, бұл Екінші дүниежүзілік соғыс сияқты. Олар үйдің су мен электр қуаты сөнгенін, үйдің қираған күйінде екенін байқаған. Үшінші күні олар үкімет парақшаларында берілген кеңестерді қате оқып, олар екі апта емес, екі күн ғана палаудан қорғаныш орнында болу керек деп санайды. Осылайша, олар сыртқа шығып, өздерінің бақшасы және бүкіл аумағы өлі ағаштар мен шөптермен бос жерге айналғандығын, әдетте жүретін пойыздар сияқты дыбыстар жоқ екенін біледі; Хилда сонымен қатар бомба жақсы ауа-райының пайда болуына себеп болды деп санайды, өйткені күн ашық, ыстық және бұлтсыз (фильмдегі ядролық қыстан өзгеше). Олар сыртта жүргенде, пісірілген ет иісін байқайды, бірақ оның көршілерінің жанған денелерінен келетінін білмейді. Джим мен Хилда ядролық шабуылдан кейін болған оқиғаның маңыздылығына қатысты айтарлықтай шатасуды көрсетеді; бұл жұмсақ комедияны, сондай-ақ қараңғы элементтерді тудырады: олардың арасында олар таныстарынан қалған жалғыз адамдар екендігі туралы ұмытқандығы. Мысалы, олар қайта-қайта сыртқа шығып, азық-түлік сатып алу керектігін айтады. Романның басынан аяғына дейін олардың су қоры бітіп бара жатқанда, олар жаңбыр суын жинауға жүгінеді. Олар оны қайнатып алуды шешсе де, ол әлі де радиациямен зақымдалған, сондықтан олардың жағдайы бірте-бірте үмітсіз болып келеді, өйткені олар радиациялық аурудың әсерінен көбірек зардап шегеді. Алдымен олар бомба жарылғаннан кейін біршама уақыттан кейін бас ауырып, дірілдеп тұрады. Екінші күннен бастап Хильданың құсуы мен іш өтуі басталады. Төртінші күні Хильданың тістегі қан шыға бастайды, ал диареясында қан бар, олар оны геморрой деп ойлайды. Бесінші күні Джимнің де тістегі қан кетуі байқалады; екеуінде де көк көкпек пайда болды, бірақ оларды варикоздық тамырлар деп қате түсінді. Ақырында, Хилданың шашы түсіп бастайды. Содан бері ол олардың палау баспанасына оралып, көмекке күтулерін талап етеді (бірақ ол ешқашан келмейді). Кітап бір қараңғы түнде аяқталады, Хильда Джимге дұға ету керектігін талап етеді, ол қазір өзінің соңғы оптимизмін жоғалтты; ол Хильданы қуантатын 23-ші Забурдан сөз тіркестерін айта бастайды. Алайда, саптарды ұмытып, ол "Жылы бригаданың шабуылдары" атты әніне ауысады, оның әскери және ирониялық тұстары өліп бара жатқан Хилданы уайымға салады, ол одан жалғастыруды сұрамайды. Ақырында Джеймс "Алты жүзді айдап жүрдім" деген сөзді аяқтағанда үнсіз қалады. Олар өздерін қаптаған картоп қаптары қараңғыланып, санасының төмендеуіне, әлсіздігіне және ақыр соңында өлімге ұшырайды.

Фильм

Кітап 1986 жылы режиссер Джимми Мураками анимациялық фильміне бейімделді. Осы жұптың дауыстарын сэр Джон Миллс пен Пэгги Эшкрофт жазды. Саундтрекке белгілі рок музыканттары мен топтарының, оның ішінде Роджер Уотерс, Genesis және Дэвид Боуидің көптеген антиядролық тақырыптағы әндері енді.

Радио

1983 жылы Джон Тайдман режиссерлік еткен, Питер Саллис және Бренда Брюстің дауыстарын қамтыған BBC Radio 4 радиоспектаклі де жарық көрді. Бұл бағдарлама 1983 жылғы ең көрнекті радио бағдарламасы үшін Broadcasting Press Guild сыйлығына ие болды.

Сахна

When the Wind Blows 1983 жылы Самуэль Френч Inc. компаниясымен сахналық қойылымға бейімделді, алғашқы комикс жарық көргеннен бір жыл өткен соң. Самуэль Френч Inc. компаниясының бас компаниясы Конкорд Театрикс Джордж Оруэллдің "Жануарлар фермасы" сияқты басқа да кітаптарды пьесаларға бейімдеуді жалғастырды. Сценарийдің ең ерте жарияланған күні – 1983 жылдың 1 желтоқсаны, және содан бері ол бірнеше рет қойылды.