Кіріспе
13 ғасырдағы француз раввині, Куси қалалық раввин Моза Бен Якоб, сондай-ақ Моза Миккотси (; Моза Коценсис) деп белгілі, француз тосафисі және Халаха (иудей заңы) бойынша сарапшы. Ол Халаханы кодификациялаудың ең ерте үлгілерінің бірі – «Сефер Мицвот Гадол» еңбегінің авторы ретінде кеңінен танылған.
Rabbi Moses ben Jacob of Coucy, also known as Moses Mikkotsi (; Moses Kotsensis), was a French Tosafist and authority on Halakha (Jewish law). He is best known as the author of one of the earliest codifications of Halakha, the Sefer Mitzvot Gadol.
Өмірбаян
Мұса Куси XIII ғасырдың бірінші жартысында өмір сүрген. Оның аты Солтүстік Франциядағы Куси қаласында туғанын немесе өскенін көрсетеді. Ол көрнекті ғалымдар отбасының ұрпағы еді. Ол Тосафист Шимшон Сенс және Шимшон Кусидің (Хасар МиКуси) қайын сіңілісі болды. Ол Париждің Яһудасы мен Ехуда Хасидтің шәкірті болды. Соңғысының жолын қуа, Прованс және Испанияны аралап, яһудилердің діни сенімдерін нығайтып, Құдайға құлшылық ету жолын үйретті. 1240 жылы ол Парижде өткен публично пікірсайыста Талмудты қорғауға міндеттелген төрт раввиннің бірі болды. Францияда Талмудқа қарсы жарияланған бұйрықтар, Сефер Мицвот Гадол сияқты еңбектің қажеттілігін тудырған болуы мүмкін. Осының нәтижесінде 1242 жылы Талмудтың барлық қолжазбалары тәркіленіп, өртеліп жіберілді.
Шығармалары
1247 жылы аяқталған "Сефер Мицвот Гадол" (ағылшын тілінде: The Great Book of Commandments; қысқартылған סמ"ג "SeMaG") 365 тыйым салынған міндеттер мен 248 бұйрықтарды қарастырады, олардың әрқайсысын Талмуд пен раввиндердің шешімдеріне сәйкес жеке талқылайды. "SeMaG" сонымен қатар көптеген заңдық емес, нұсқаулық сипаттағы ілімдерді де қамтиды. "SeMaG"-ге сілтемелер бөлім бойынша (оң немесе тыйым салынған міндеттер) және әр міндеттің сол бөлімдегі нөмірі арқылы жасалады. Раввин Мошедің құрастыруы мен баяндамасына Маймонидтің "Сефер Хамитцвот" еңбегіндегі міндеттерді талқылауы және Халаханы "Мишне Тора" кітабында кодификациялауы зор ықпал етті. Алайда Маймонидтен өзгеше, раввин Моше әртүрлі түсіндірулер мен заңдық пікірлерді егжей-тегжейлі талқылайды. Ол басқа кодекстерді, әсіресе Раши мен Тосафоттың түсіндірмелерін кеңінен пайдаланады, көбінесе осы ашкеназдық дәстүрлерді Маймонидке қарағанда жоғары қояды. Ол сондай-ақ "Ескі Тосафоттар" (תוספות ישנים) авторы, "Йома" кітабына жазылған, және "Сугёт хашас" жинағында (Берлин, 1736) жарияланған бірнеше еңбектердің авторы болды.