Кіріспе

1651 жылы Джон Милтонның саяси трактаты. Defensio pro Populo Anglicano – Джон Милтонның 1651 жылы жарық көрген латын тіліндегі poleмикалық еңбегі. Толық атауы ағылшын тілінде – «Джон Милтон, ағылшын, Англия халқының қорғаушысы». Бұл – сол кездегі Англия үкіметін қолдаған саяси үгіт-насихат туындысы.

Өмірбаян

Бұл жұмыс Оливер Кромвельдің Англияны басқарған кезінде Парламент тапсырысымен, Клавдий Сальмасийдің "Карл I атынан Корольдік қорғаныс" атты еңбегіне жауап ретінде жазылды. Сальмасий Кромвель басқарған көтерілісшілерді король Карл I-ді өлімге кесіп тастағаны үшін король өлтірушілік жасады деп айыптады. Мильтон парламенттік тараптың әрекеттерін толыққанды негіздеп берді.

Стиль

Бұл еңбекте Салмазийға қарсы айыптаулар мен оның қарама-қайшы ұстанымдарды қабылдағаны үшін осы ғалымның тұрақсыздығы туралы сөздер бар. Милтон сондай-ақ, Сальмасийдің еңбегін жазғанының себебі, кейінірек Англия королі Чарльз II болған Карлдың жер аударылған ұлынан алған "жүз Якобус" парасы болғанын мәлімдейді. Адамға қарсы шабуылдың деңгейі өте жоғары, тіпті даулы мәселелерді талқылағанда да, замандас дебатшыдан күтілетін нәрседен мүлдем өзгеше. Міне, VIII тараудың басынан Милтон Сальмазийден ағылшындардың өз ішіндегі істеріне оның қатысы қандай екенін сарказммен сұрайтын үзінді:

Бұл тұрғыдағы қорлауларға қарамастан, Милтонның poleмикасы Сальмазийдің еңбегіне риторикалық және аргументтік тұрғыдан тиімді жауап берді. Джон Алвис атап көрсеткендей, Милтон "жауын дау кезінде жағын ауыстырғаны, өзіне жат елдің ісіне араласқаны және өзі жақтаған патшаның ұлының ақшасына жазғаны үшін мазақтайды". Сонымен қатар, Джордж Сентсбери сияқты кейбір сыншылар Кембридж ағылшын және американ әдебиетінің тарихында бұл шығарманы және Милтонның кейінірек жазған "Дефенсио Секунда" еңбегін сынап, олардың Сентсберидің сөзімен айтқанда "авторитетке қарсы тартыс пен нақты мәселелерде шаршатушылыққа толы жоққа шығарулардың көп екенін" көрсетті.

Тағы да даулар

Салмасий өмірінде жауап жарияламады, бірақ оның жауабының бір бөлігі одан кейін басылып шықты. 1651 жылы Антверпенде "Pro Rege et Populo Anglicano" деген ұзақ анонимді жауап пайда болды; оның авторы – роялист дін қызметкері Джон Роуланд. Мильтонның атынан оның жүрегі жақын немересі Джон Филлипс оған жауап берді, бірақ Мильтон немересінің еңбегін "Тексеру және түзеу" басылымға шығармас бұрын қарап шыққан деген хабар бар.