Кіріспе

Құс түрі Көкжұлдызды аражегіш (Merops ornatus) – аражегіштер тұқымдасына жататын, құстарға жақын түр.

Таксономия

Көктемгі ара жегіш – Австралияда табылған және монотипті Meropidae тұқымдасының жалғыз түрі. Оны алғаш рет 1801 жылы Джон Лэтам сипаттаған. Туыстың атауы ежелгі грек тіліндегі "меропс" сөзінен шыққан, ол "ара жегіш" дегенді білдіреді, ал түрлік епітеті латын тіліндегі "ornatus" – "әсем, безендірілген" деген мағынаны береді.

Сипаттама

Жаңбырлы ара жегіштер – жарқын түсті құстар, олардың ұзындығы, созылған құйрық қауырсындарын қоса есептегенде, шамамен жетеді және салмағы шамамен болады. Оларды ашық орманды жерлерде, жағажайларда, құм төбелерде, жартастарда, мангр тоғайларында және егістік алқаптарда кездестіруге болады, сондай-ақ олар көбінесе саябақтар мен жеке бақшаларды да мекендейді.

Мінез-құлық

Барлық ара жегіштер сияқты, көкжаңбырлы ара жегіштер де өте әлеуметтік құстар. Олар көбеймейтін кезде, үлкен топта тығыз бұталар мен үлкен ағаштарда демалады. Ұрықтану маусымы солтүстікте жаңбырлы маусымға дейін және кейін, ал оңтүстікте қарашадан қаңтарға дейін болады. Көкжаңбырлы ара жегіштер өмір бойы бір жұпқа адалады деп есептеледі. Еркек ара жегіш әйелге жәндіктерді әкеліп, ал әйел олар үшін ұя қазатын қуыс жасап қазады. Ара жегіш қанаттары мен аяқтарымен тепе-тең тұрып, тұмсығымен қазып, содан кейін аяқтарымен топырақты артқа итеріп шығарады. Әйел ара жегіш әр күні шамамен үш дюйм тереңдікке қаза алады. Ұя тоннелі өте тар, құстардың денелері тоннель қабырғаларына тығыз жабысады, сондықтан құстар кіргенде және шыққанда олардың қозғалысы поршень сияқты жұмыс істейді, жаңа ауаны ішке тартады және ескі ауаны сыртқа шығарады. Көкжаңбырлы ара жегіштер өздерінің ұя тоннельдерін басқа ара жегіштермен және кейде тіпті басқа түрлердің құстарында да бөліседі. Аналық 3-тен 7-ге дейін дөңгелек, мөлдір ақ түсті жұмыртқа салады, олар шамамен 21-24 күндей күніге жатады.

Диета

Жаңбырлы ара жейтіндер көбінесе ұшатын жәндіктермен қоректенеді, бірақ олардың атынан көрініп тұрғандай, араға ерекше құмарлық танытады. 2017 жылдың 11 наурызында өткен сайлаудан кейін, жаңа Еңбек партиясы үкіметі бұл жобаны тоқтатты және еріктілердің қалпына келтіру жұмыстары басталды.

Қорғау мәртебесі

Көкжаңбырлы ара жегіш – кеңінен таралған, көшіп-қонып жүретін, тұрақты саны бар және IUCN Қызыл тізімінде «ең аз алаңдатушы» санатында тіркелген, көп тараған түр.