Кіріспе

Кельт мифологиясының ұлы қаруы – мифологиялық Жарық қылышы.

Жарық қылышы немесе Claidheamh Soluis (ескі ирланд тілінде; қазіргі Claíomh Solais) – ирланд және шотланд гаэль халық ертегілерінде кездесетін троптық нысан. "Жарық қылышын іздеу" формуласы H1337 мотиві ретінде тіркелген. Қылыш көбінесе "Бір әңгіме" (немесе әйелдер туралы бір әңгіменің себебін) іздейтін батырдың ирланд халық аңызында іздеу нысаны ретінде пайда болады, бұл "Қасқыр туралы әңгіме" (адалдығын сақтамаған әйелдің арқасында сиқырлы түрде қасқырға айналған ер) табумен аяқталады. Алайда, қылыш қасқырға айналу эпизодында қатыспайды және тек батырдың оқиғасының негізгі бөлігінде ғана кездеседі. Басқа бір зерттеушінің пікірінше, Жарық қылышы – ирланд аңыздарының тобындағы, күйеу іздеу ретінде сипатталатын маңызды элемент. Бұл сипаттама кейіпкердің әдемі әйелді (және байлықты) груагакқа қарсы ойын арқылы жеңіп алуымен, бірақ жеңіліске ұшырауымен және үмітсіз ізденіс бастауымен байланысты. "Ғұмырлық жар іздеу" ертегілеріндегідей, Жарық қылышының батыры көбінесе "көмекші жануарлардың" көмегіне жүгінеді. Кейбір ғалымдар, мысалы Т. Ф. О'Рахили, қылышты ирланд мифологиясындағы құдайларды өлтіретін қарулардың мұрасы деп санайды. Оның аналогтары – ежелгі кельт құдайларының нөсер жауын қаруы, Балорды құлатқан Лугтың сылқысы, батыр Күхулиннің құдайлық найзасы Гае Булга және оның жарқыраған қылышы Круадин Катученн.

Сыртқы жан мотиві

Жарық семсері туралы әңгімелердегі сыртқы жан мотиві, мысалы, Джерард Мерфи тарапынан белгіленген. Лумис жарық семсерімен байланысты тікелей айтпаса да, ол ирландтық алып Ку-Ройдің "күндізгі ұлы" немесе "күндізгі құдай" деп сипатталып, оған параллель екенін айтады, сондай-ақ Ку-Ройдің "өз қылышымен өлтірілгенін" (Ку-Ройдың әйелі Блайтиннің әлсіздігін ашқан Aided Chon Roí деген оқиға бойынша) атап көрсетеді.

Ирланд немесе шотланд гаэл тіліндегі мәтіндер, кейбіреулері аудармаларымен бірге

I том II)

Халыққа танымал нұсқалары

, жинақталған қайта баяндау.