Норман Маклеод: Шотланд діншісі және жазушысы

Кіріспе

Шотланд дін қызметкері және жазушысы (1812–1872)

Норман Маклиод (3 маусым 1812 – 16 маусым 1872) – Шотландия шіркеуінің Бас Ассамблеясының 1869/70 жылғы модераторы болған шотланд дін қызметкері және жазушысы.

Ерте өмір

Норман Маклеод Кэмпбелтаун қаласындағы Кирк көшесінде Норман Маклеод пен Агнес Максвелл отбасында дүниеге келді; оның әкесінің әкесі, Аргиллширдегі Морверн приходының пасторы, осы атпен аталды. Оның әкесі, сол кезде Кэмпбелтаунның пасторы болған, Шотландияның тау халқымен тығыз байланыста болып, олардың рухани және зияли қажеттіліктерін қанағаттандырды. Ол профессор Блэкинің «Платонның көркемдік шеберлігімен және Лукианның өткір юморымен байытылған, диалог түрінде жазылған классикалық гэль тіліндегі прозаның ұлы туындысы» деп сипаттаған әдебиеттің авторы болды және Таулы жерлер мен аралдар үшін білім беру жүйесін құруда маңызды рөл атқарды. Ол тау халқының мүдделерін қорғады. 1827 жылы Маклеод Глазго университетіне студент болып қабылданды; 1831 жылы Томас Чалмерстің басшылығымен дінтануды оқу үшін Эдинбургке сапарлады. 18 наурыз 1838 жылы ол Айрширдегі Лудун приходының пасторы болды.

Мансап

Бұл кезде Шотландия шіркеуіндегі қиындықтар күшейіп, шешіміне жақындап қалды. Маклиод шіркеудің өз міндеттерін орындауына толық еркіндік бергісі келді және ұлттық құрылған шіркеу идеясын қатай ұстады, сондықтан 1843 жылғы бөлініс кезінде шіркеуде қалды. Ол кіргізуге болмайтын мәселеде орташа бағытты ұстанғандардың бірі болды, және приходқа ұсынылғандардың лайықтылығын пресвитериялар, Лорд Абердиннің заң жобасының қағидалары бойынша бағалау керек деп санады. 1843 жылғы бөліністен кейін оған көптеген приходтар ұсынылды, және ол Далкейтте қоныстанды. Шіркеуді нығайту жұмысына зор үлес қосты. 1847 жылы Евангелистік одақтың негізін қалаушылардың бірі болды, ал 1849 жылдан бастап «Христиан нұсқаушысы» журналын басқарды. 1851 жылы Глазго қаласындағы Барония шіркеуіне шақырылды, және сонда өмірінің қалған бөлігін өткізді. Сол жерде либералдық діни көзқарас, аргументтерінен гөрі нәтижелерімен бағаланатын халық арасында жылдам тарады, ал Маклиод халықтың әлеуметтік жағдайының жақсартуына бағытталған практикалық жоспарларымен көптеген жақтастар жинады. Ол ұмытылуға қарсы бөлмелер, қауымдық үнем банкі ұйымдастырды және кедейлер үшін арнайы қызметтер өткізді. Бірқатар мәселелерде либералдық көзқарасты ұстанса да, Вердидің «Травиата» операсына қарсы уағыз айтқан көптеген дін қызметкерлерінің бірі болды. 1857 жылы Шотландиядағы тұңғыш қойылымнан кейін айтылған уағызында Маклиод «ешбір әйел оны қызарған бетімен тыңдай алмайды» деді. 1860 жылы Маклиод Артур Хьюз, Фрэнсис Артур Фрейзер (1846–1924), Джон Лейтон, Джеймс Махони (1810–1879), Фрэнсис С. Уокер, Таунли Грин және тағы басқалар салған суреттерімен жарық көрген «Жақсы сөздер» атты жаңа айлық журналының редакторы болып тағайындалды. Оның басшылығымен, діни сипаттас журнал кеңінен танымал болды. Оның көптеген әдеби туындылары алғаш рет осы журналда жарияланды – уағыздар, әңгімелер, саяхаттар, өлеңдер. Оның ең жақсы туындысы – «Жоғарғы таулы аймақтағы қауымның естеліктері» (1867) еңбегі болды. «Жақсы сөздер» оның есімін танытса, патшайым мен патшалық отбасымен байланысы елдегі оның беделін одан да арттырды. Ол 1864 жылы жасаған саяхаты туралы «Шығысқа қарай, Египет, Палестина және Сириядағы саяхаттар» атты кітап жазды, ол 1866 жылы Джеймс Грэм салған суреттерімен бірге жарық көрді. Оның қызы Энн Кэмпбелл Маклиод 1887 жылы «Қасиетті жерде жарты сағат, Египет, Палестина, Сириядағы саяхаттар, көптеген суреттермен» деген атпен кітаптың қысқартылған басылымын жарыққа шығарды. 1865 жылы Маклиод шотландтық сенбі күнгі тыныштыққа қатысты идеялармен қақтығысу қаупіне тап болды. Глазго пресвитериясы жексенбілік пойыз және христиандық сенбі күнінің бұзылуы туралы пасторлық хат шығарды. Маклиод оның шектеулеріне негізделген негіздерге қарсылық білдірді. Бір кезде, оның мәлімдемесінің бұрмаланғандығы туралы хабарлар тарағандықтан, ол бүкіл Шотландияда ең сенімсіз адамға айналды. Бірақ төрт жылдан кейін шіркеу оны өзінің бас жиналысының модераторы етіп сайлады.

At this time the troubles in the Scottish Church were already gathering to a head. Macleod wished the Church to be free to do its proper work, and clung firmly to the idea of a national Established Church, and therefore remained in the Establishment when the Disruption of 1843 took place. He was one of those who took a middle course in the non intrusion controversy, holding that the fitness of those who were presented to parishes should be judged by the presbyteries, the principle of Lord Aberdeens Bill. On the secession of 1843 he was offered many different parishes, and settled at Dalkeith. He was largely instrumental in the work of strengthening the Church. In 1847 he became one of the founders of the Evangelical Alliance, and from 1849 edited the Christian Instructor. In 1851 he was called to the Barony church, Glasgow, in which city the rest of his days were passed. There the more liberal theology rapidly made way among a people who judged it more by its fruits than its arguments, and MacLeod won many adherents by his practical schemes for the social reform of the people. He instituted temperance refreshment rooms, a Congregational penny savings bank, and held services specially for the poor. Despite his relatively liberal stance on some issues, he was one of many clergy who preached against Verdi's La Traviata. In a sermon just after its 1857 Scottish premiere, Macleod argued that 'no woman could hear it without a blush'

In 1860 Macleod was appointed editor of the new monthly magazine Good Words, illustrated by Arthur Hughes, Francis Arthur Fraser (1846–1924), John Leighton, James Mahoney (1810–1879), Francis S. Walker, Townley Green and others. Under his control the magazine, which was mainly of a religious character, became widely popular. Most of his own literary work originally appeared in its pages — sermons, stories, travels, poems. His best work was the spontaneous Reminiscences of a Highland Parish (1867). While Good Words made his name known, his relations with the queen and the royal family strengthened yet further his position in the country. He authored "Eastward, Travels in Egypt, Palestine, and Syria", a record of a journey made in 1864, published in 1866, with photographs by James Graham. An abbreviated reprint by his daughter Ann Campbell Macleod was published in 1887 under the title "Half Hours in the Holy Land, Travels in Egypt, Palestine, Syria, With Numerous Illustrations". In 1865, Macleod risked an encounter with Scottish Sabbatarian ideas. The presbytery of Glasgow issued a pastoral letter on the subject of Sunday trains and other infringements of the Christian Sabbath. Macleod protested against the grounds on which its strictures were based. For a time, owing partly to a misleading report of his statement, he became the man in all Scotland most profoundly distrusted. But four years later the Church chose him as moderator of her general assembly.

Өмірінің соңғы жылдары

1867 жылы Арчибальд Уотсонмен бірге Маклиод Үндістанға миссиялардың жағдайына зерттеу жүргізу үшін жіберілді. Денсаулығы нашарлағанына қарамастан ол сапарға шықты және осының салдарынан толыққанды қалпына келмеген секілді. Ол қалған өмірін шіркеуді шетелдік миссиялар саласындағы міндеттерін орындауға шақыруға арнауға бекінді. Ол Кампсиде жерленген. Оның қабірінің дизайнын Глазго сәулетшісі Уильям Лейпер жасаған. Қоштасу рәсіміне 3000 адам қатысты. Оның Глазгодағы шіркеуі оның құрметіне аталды, Маклеод шіркеуі; ал Маклеод миссионерлік институты Глазгодағы Барония шіркеуімен салынды. Виктория патшайымы оның еңбегіне деген құрметінің белгісі ретінде Кратхи шіркеуіне екі ескерткіш терезе сыйлады.

Өнерге деген құрметі

Маклиодты шамамен 1850 жылы Тавернор Нотт салған. Портрет Шотландияның Ұлттық портрет галереясында сақтауда, бірақ көбінесе көрсетілмейді.

Отбасы

1851 жылдың тамызында ол Геддес Уильям Маккинтоштің қызы, Джон Маккинтоштің қарындасы Кэтрин Эннге үйленді. Оның қызы Энн Кэмпбелл Маклиод (1921 жылы қайтыс болды) 1888 жылы сэр Джеймс Уилсонға үйленді және олар Үндістанда тұрғанда достары мен отбасына жазған хаттары негізінде екі кітап жариялады. Оның немересі Джордж Маклеод та Шотландия шіркеуінің модераторы болды, ол Иона қауымын құрған еді.