Бердан мылтығы: 1868 ж. америкалық инженер жасаған, Ресей әскерінде 1870-1891 ж. қолданылған, аң ауына да жиі пайдаланған бір оқты мылтық туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бердан мылтығы (орысша: винтовка Бердана) – американдық инженер және ойлап табушы Хирам Берданның 1868 жылы жасаған бір оқты мылтығы. Ол 1870 жылдан 1891 жылға дейін Ресей империясының әскери мылтығы болды, содан кейін Мосин-Нагант мылтығымен алмастырылды. Бұл қару Ресейде аң аулауға кеңінен қолданылды, сондай-ақ 1930 жылдардың ортасына дейін спорттық түрлері, оның ішінде оқпандар да шығарылды. 42 калибрлі ресейлік Бердан I (M1868) және Бердан II (M1870) мылтықтары, Испанияның M1857/67 Бердан (және оған ұқсас инженерлік, артиллериялық және қысқа мылтықтар) ретінде қабылдаған испандық Бердан түрлендірілген мылтықтарынан өзгеше.
The Berdan rifle (Russian: винтовка Бердана) is a single shot rifle created by American engineer and inventor Hiram Berdan in 1868. It was the service rifle of the Imperial Russian Army from 1870 to 1891, when replaced by the Mosin–Nagant rifle. The gun was widely used in Russia as a hunting weapon, and sporting variants, including shotguns, were produced until the mid 1930s. The Russian Berdan I (M1868) and Berdan II (M1870) rifles of .42 caliber are distinct from the Spanish Berdan conversion rifles adopted by Spain as the M1857/67 Berdan (and related engineer, artillery & short rifles).
Бердан І
Кейінгі бір оқ атарлық Бердан мылтығының екі әртүрлі нұсқасы Императорлық Ресейде қызметтік қару ретінде қабылданды. АҚШ-та "Кольт" компаниясы жасаған алғашқы нұсқасы 1868 жылғы модель, немесе Бердан I деп аталады. Бұл – ұрғысыз, "қақпақшалы" құлпынайлы конструкция, және шектеулі санда (келісімшарт бойынша 30 000 дана) толық ұзындықтағы жаяу әскер мылтығы ретінде өндірілді. "Кольт" компаниясы сондай-ақ бірнеше жартылай сатылы Бердан I атты әскерлік карабин прототиптерін жасады, бірақ олар Ресей әскеріне қабылданбады. "Кольт" тіпті Бердан I негізінде бірнеше нысанаға арналған мылтықтарды да жасады.
Two different versions of the later single shot Berdan rifle were adopted as service weapons by Imperial Russia. The first version, manufactured by Colt in the US, is known as model 1868, or Berdan I. It is a hammerless "trapdoor" breechblock design, and was manufactured in limited numbers (the contract stipulated 30,000) as a full length infantry rifle. Colt also manufactured a few half stock Berdan I cavalry carbine prototypes, but these were never adopted for Russian service. Colt even produced a few target rifles based on the Berdan I.
Бердан II
1870 жылғы модель немесе Бердан II – бір рет атылатын, ерекше қысқа, алмұрт пішіндес бұранда тұтқасы бар, құлыпты механизммен жұмыс істейтін мылтық. Бұранда тұтқасы механизмді құлыптаудың жалғыз тірегі болып табылады және жабық күйде көлденең емес, 30 градус бұрышпен жоғары қаратылады. Бердан II төрт түрде шығарылды: жаяу әскерінің мылтығы, жеңіл және сәл қысқа драгун мылтығы, түймелі оқпаны және қорғағыш қақпағы жоқ казак мылтығы және атқыштардың карабині. Жаяу әскері мен драгун мылтықтарына төртбұрышты ұялы штыктар берілді. Бердан II-нің бастапқы өндірісі Англиядағы «Бирмингем Small Arms» компаниясында жүзеге асырылды. Кейіннен олар Ресейдегі Тула, Ижевск және Сестрорецк қалаларындағы зауыттарда көптеп өндірілді. Барлық модельдердің жалпы саны 3 миллионнан астам деп есептеледі. Бұл мылтық өте дәл, қарапайым және сенімді болғанымен танымал.
The model 1870, or Berdan II, is a single shot bolt action with a distinctive short, pear shaped bolt handle. The bolt handle serves as the only locking lug for the action, and when closed, points upwards at a 30 degree angle, rather than horizontally. The Berdan II was produced in four variants: an infantry rifle, the lighter and slightly shorter dragoon rifle, a Cossack rifle with a button trigger and no trigger guard, and a cavalry carbine. Infantry and dragoon rifles were issued with quadrangular socket bayonets. Initial production of the Berdan II was at Birmingham Small Arms in England. The rifles were later manufactured in large numbers by Russian factories at Tula, Izhevsk, and Sestroretsk. Estimated total production of all models is over 3 million. The rifle was known for its accuracy, simplicity and reliability.
Қаптама
Хирам Бердан 10.7×58 ммR патронын да өңдеп шығарды, бұл жұмыста оған орыс полковнигі көмектесті. Ол АҚШ және Ұлыбританияда көптеген патенттерге ие болды. Бұл патронның қаптамасында Berdan капсюлі алғаш рет қолданылды, ол кіші қару патроны үшін жаңалық болды. Патрондар көк түсті қағаздан жасалған, әрқайсысы алтыдан тұратын бумаларда шығарылды. Мылтықтарға арналған стандартты патроннан өзге, кавалериялық карабин үшін арнайы патрон да жасалды. Ол сол патрон корпусы мен оқтың өзін қамтыды, бірақ ұнтақтың мөлшері 4,5 грамм ғана болды және қызғылт түсті қағаздан жасалған алтылық бумаларда таратылды. Қолданылған кезде 10.75×58 ммR (4.2 сызықты) патроны өте қуатты және дәлдігімен белгілі болды.
The 10.7×58mmR cartridge used in the Berdan was also invented by Hiram Berdan, with the assistance of Russian colonel vertical align=sup. It was the subject of many patents in both the United States and United Kingdom. The bottleneck cartridge case used the Berdan primer, its first use in a small arms cartridge. Cartridges were issued in blue paper packets of six rounds each. In addition to the regular cartridge for rifles, a special cartridge was manufactured for use in the cavalry carbine. It consisted of the same cartridge case and bullet, but with a lighter powder charge of only 4.5 grams, and was issued in six round pink paper packets. At the time of its use, the 10.75×58mmR (4.2 line) cartridge was known for its power and accuracy.
Кейінгі қолданылуы
Берданның ешқандай дүкенді нұсқасы прототип кезеңінен әрі дамыған жоқ. Дегенмен, орыс әскерлерінде түрлі патрон ұстағыштар болды, мысалы, Крнка жедел зарядтағышы, олар мылтықтарына қайта зарядтауға көмектесу үшін бекітілді. 1880-жылдардың соңында Ресей Берданды жоғары жылдамдықты және дүкенмен толықтырылатын мылтыққа алмастыру процесін бастады, нәтижесінде Мосин-Нагант қабылданып алынды. 1892 жылы Бельгиядағы қару жасаушылар орыс әскері үшін 3004 Бердан II мылтығын 7.62×54ммR патронына ауыстырды. Бұл мылтықтарда жаңа ұңғылар мен атар тұғырлар, сондай-ақ алдыңғы құлыптауышы және ұзын тұтқасы бар жаңа өңірлер болды. Егер бұл ауыстыру қызметке жарамды деп табылғанда, тағы 40 мың мылтық ауыстырылатын еді. Бірақ бұл жоспар іске аспады. Мосин-Нагант қабылданып алынғаннан кейін, Ресейде қолданыстан қалған мылтықтардан спорттық мылтықтар мен аңшылық мылтықтары қайта жасалды. "Соңында маған бір ой келді: мен оған ескі мылтығын жаңасына айырбастауды ұсындым. Бірақ ол Берданканы әкесінің естелігі үшін сақтайтынын, оған үйренгенін және оның өте жақсы атып жатқанын айтып, бас тартты. Ол ағашқа жақындап, мылтығын алып, қолмен салдағышын сипап бағдарлады." – Дерсу Узала, В. К. Арсенев.
No magazine fed versions of the Berdan ever progressed beyond the prototype phase. Russian troops, however, did have various cartridge holders, such as the Krnka quick loader, attached to their rifles to aid in reloading. By the late 1880s Russia began the process of replacing the Berdan with a high velocity and magazine fed rifle, and this resulted in the adoption of the Mosin–Nagant. In 1892, a batch of 3,004 Berdan II rifles were converted to 7.62×54mmR for Russian service by arms makers in Belgium. These rifles have new barrels and sights, and new bolts with a front locking lug and longer bolt handle. Had the conversion been deemed fit for service, an additional 40,000 were to be converted. However this did not go through. Sporting rifles and shotguns were re manufactured in Russia from surplus rifles after the Mosin–Nagant was adopted into service. "Finally I thought of something: I offered to him to exchange his old gun for a new one. But he refused, saying that the berdanka was dear to him because of the memory of his father, that he was used to it and that it shoots very well. He reached over to the tree, took up his gun and began to stroke on the stock with his hand." | sign =Dersu Uzala, V. K. Arsenyev.
Белгілер
Бердан мылтығының таңбалары көбінесе жоғарғы қабылдағыштың бетінде Ресей империясының екі бас бүркіт таңбасынан тұрады. Өндірушінің аты кириллицамен, жасалған күні және мылтықтың сериялық нөмірі – оқ түтігінің үстінде жазылған. Кейбір мылтықтардың қабылдағышында да жасалған күні көрсетілген. Сериялық нөмір жабысқа да соғылған. Қосымша сынақ белгілері мен иелік белгілері қабылдағыш пен оқ түтігінде табылады. Салдақтың оң жағында фабрикалық мөр басы бар.
Markings on the Berdan rifle usually consist of the Imperial Russian double headed eagle cypher on the top receiver flat. The manufacturer's name in Cyrillic, date of manufacture, and rifle serial number, are on the top of the barrel. Some rifles also show a date of manufacture on the receiver. The serial number was also applied to the bolt. Additional proof marks and property markings are found on the receiver and barrel. There is a factory cartouche on the right side of the buttstock.