Кіріспе

Александровский сад (Москва) метро станциясы – Мәскеу метросының Филев желісінің станциясы. Ол А. И. Гонцкевич пен С. Сулин жобалаған және метроның бірінші кезеңімен бірге 1935 жылдың 15 мамырында ашылды. Станция Воздвиженка көшесінің оңтүстік бөлігінде (бұл кезде Коминтерн деп аталған) Ресей мемлекеттік кітапханасының ғимаратының жанында орналасқан. Станцияның екі жақтанғы платформаларының солтүстік жағы тек қана жұмыс уақытында ғана жұмыс істейді.

Тарих

Бастапқыда станция Biblioteka Imeni Lenina станциясына жақын орналасқандықтан бірінші кезең жоспарларына енгізілмеген. Жаңа станциямен жоспарларға өзгеріс енгізілгенде, жоспарланған үлкен туннельдің дизайнын қатарлас жолдармен және бағаналар қатарымен бөліп өзгертуге емес, оның биіктігін арттырып, «Париж стиліндегі» платформаларды салуға шешім қабылданды. Құрылыс 1934 жылдың шілдесінде басталды, және бірден қиындықтар туындады. Көше астында 2 миллион шелек су шығаратын, сынғыш керамикадан жасалған үлкен кәріз құбыры орналасқан еді. Мұндай жағдайда тіпті топырақтың аз ғана дірілі де ауыр апатқа әкелуі мүмкін еді, әсіресе метро туннельдері одан 1,5–2 метр қашықтықта болғандықтан. Мәселені шешудің бірнеше жолы ұсынылды: канализацияны уақытша тоқтатып, жиналған суды Арбат алаңындағы арық арқылы Мәскеу өзеніне жіберу, немесе канализацияны металл құбырларға ауыстыру. Мәскеу Кеңесі екі идеяны да қабылдамады, біріншісі санитарлық-гигиеналық себептермен, екіншісі көшені бірнеше аптаға жабу қажеттілігінен. Инженер Кулбах инновациялық шешім ұсынды – коллекторды жер бетінен қазылған траншеялардан емес, туннель қабырғалары салынған траншеялардан ауыстыру. 40 метрлік учаскедегі жұмыстар жоғары дәлдікпен орындалды, коллектор зақымдалмады, жарақат алғандар мен көшелер жабылмады. Станцияның қалған бөлігінде қиындықтар аз болды және 1935 жылдың 31 қаңтарында станция рекордтық уақытта аяқталды. Станцияның қазіргі күйінде болуына себеп – оның қисайған платформалары мен сегізбұрышты бағаналардың үш қатары. Әр платформаның орта сызығы бойымен орналасқан екі сыртқы бағана қатары ақ мәрмәрмен қапталған. Үшінші бағана қатары, ақ түспен боялған және жол төсемі мен платформалар арасындағы биіктік айырмашылығын ескере отырып, қара плиткалы тіреулерге сүйенген, станцияның басты осі бойымен өтеді және екі жолды бөліп тұрады. Жолаушылар кейінірек салынған орталық көпір арқылы өтеді. Кіру және шығу үшін, сондай-ақ Biblioteka Imeni Lenina станциясына ауысу үшін уақытша вестибюль салынды (архитекторлары П. Файдыш және С. Лавров), ол Воздвиженка және Моховая көшелерінің бұрышында орналасқан (қазіргі уақытта метроның кіреберісі сол жерде). Ленин кітапханасының ірі ғимаратының ішінде тұрақты вестибюль салу жоспарланған. Батыс жағында, жақында бұзылған Войенторг ғимаратының астындағы метро тоннеліне шығатын тағы бір вестибюль жоспарланған. Платформалардан баспалдақтар әлі де бар, олар қызметтік бөлмелерге барады. Бастапқыда Библиотека Имени Ленинаға тікелей ауысу болған жоқ, себебі бірінші кезеңде пойыздар Сокольникиден Смоленскаяға (1937 жылдан кейін Киевскаяға), содан кейін Мәдениет саябағына тікелей бағытталған. Ауысу дәліздері жақын арада аяқталса да, 1938 жылы Арбатты Кировскийден бөлуге мүмкіндік берген Покровский радиусы ашылғанға дейін пайдаланбаған болуы мүмкін. Осы уақыт ішінде негізгі кітапхана ғимараты аяқталды, және метро кіреберісін орналастыру жоспарланған. Жаңа вестибюль 1940 жылы ашылуы тиіс еді, бірақ станцияға күтілетін жолаушылар ағынына төтеп бере алмайтыны анық болды, сондықтан қайта құру жобасы жасалды. Екі платформа да жолдардың үстінен кішкентай жаяу жүргіншілер көпірімен қосылатын болды, ал ауысу дәліздері екі есеге кеңейтілді. Алайда, Екінші дүниежүзілік соғыс жоспарларды жүзеге асыруды кейінгіге шегерді, және жаңа вестибюль тек 1946 жылы ашылды. Осы уақыт ішінде қайта құру аяқталды, және жаяу жүргіншілер көпіріне вестибюльден тікелей кіруге болады. Соғыстан бұрынғы жоспарлауы, соғыстан кейінгі сталиндік монументализмге тән емес, жеңіл архитектурасында айқын көрінеді. Сонымен қатар, баспалдақпен қараңғы, тар дәліздер кеңітіліп, едені 1,5 метрге көтеру арқылы тегістелді. 1946 жылдың 24 желтоқсанында қайта құру аяқталды, ал станция Коминтерн таратылғаннан кейін Калининская деп қайта аталды. 1953 жылдың 5 сәуірінде жаңа, терең Арбатский радиусы іске қосылды. Калининская жолаушылар үшін жабылып, оның жер асты бөлімі жабылды. Кітапханадағы вестибюль Арбатскаяға берілді, жаңа станцияның негізгі жер асты вестибюліне қосылу үшін эскалатор салынды, Калининскаяның вестибюлі орнына баспалдақ салынды. Жолаушылар ағыны да бөлінді: жоғары қабатқа – эскалатор, төмен қабатқа – баспалдақ. Калининская платформаларына үш кіреберіс жолының екеуі жабылды. Алайда, 1958 жылдың 8 қарашасында жаңа Филевская желісінде трафик қайта ашылды, Калининскаядан басталып, алғашқы, терең Арбатский радиусын қамтыды. 1960 жылдардың ортасында, қиылыстардың астындағы метроға қосымша кіреберістер, сондай-ақ Biblioteka Imeni Lenina станциясына екінші ауысу дәлізі салынды. Екінші қайта құру (1997–99) кезінде кішкентай эскалатор алынып, баспалдақпен ауыстырылды. Тарихы барысында станция бірнеше рет аттарын өзгертті, бастапқыда Ulitsa Kominterna деп аталған, 1946 жылы Михаил Калининнің құрметіне Калининская деп аталды. Алайда, ұқсас аты бар Калининская желісі және КСРО-дағы саяси өзгерістер станция атауын тағы өзгертуге себеп болды. 1990 жылы станция жақын жердегі алаңның құрметіне ресми түрде Vozdvizhenka деп аталды, бірақ бірнеше күннен кейін Кремльдің жанындағы Александровский бағының құрметіне Alexandrovsky Sad деп аталды.

Трансферлер

Станция Мәскеу метрополитенінің ең ірі алмасу торабының бір бөлігі болып табылады, ол 4 станциядан тұрады. Осы станциядан Арбацко-Покровская желісінің Арбацкая станциясына және Сокольническая желісінің Библиотека имени Ленина станциясына көшуге болады. Бұл екі станцияның да Моховская көшесіне бірлескен шығуы бар. Осы станциялар арқылы Серпуховско-Тимирязевская желісінің Боровицкая станциясына көшуге болады. Боровицкая станциясына тікелей көшіп отыру мүмкін емес.