Кіріспе

1888 жылы жазылған Х.Г. Уэллстің қысқа әңгімесі

"Хрониктік аргонавттар" – британдық ғылыми-фантастика жазушысы Х.Г. Уэллстің 1888 жылы жазылған қысқа әңгімесі. Онда уақыт машинасы құрастырып, оның көмегімен уақыт саяхаты жасаған өнертапқыш суреттеледі. Бұл, Уэллстің 1895 жылы жарық көрген, ең көп сатылған "Уақыт машинасы" романынан жеті жыл бұрын жазылған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Үшінші тұлғада баяндаушы Ллиддддд қалашығына құпия өнертапқыштың келуін сипаттайды. Доктор Мозес Небогипфел бұрынғы тұрғындары қайтыс болғаннан кейін ұмытылған үйге қоныстанады. Қарапайым ауыл тұрғындары Небогипфелдің үйдегі әрекеттеріне алаңдап, оны сиқыршылықпен айналысады деп күдіктенеді. Соңында олар өнертапқыштың "шайтандық" шеберханасына шабуыл жасайды. Небогипфел жанашыр пастор Элайджа Юлисс Кукпен бірге уақыт машинасы болып табылатын машинада қашып кетеді. Аты-жөні айтылмаған баяндаушы кейіннен үш апта бойы жоғалып кеткен, сасқан пастор Кукты табады. Кук екінші баяндаушы болып, жоғалу кешін және Небогипфелмен бірге уақыттағы кезекті оқиғаларын еске алады. Ол Небогипфелдің өзін "Анахроникалық адам" деп түсінетінін, оның генийі оны қабілеттеріне сай уақытты іздеуге жетелейтінін айтады. Бұл "уақыт тізбегі" болып табылады, онда Небогипфел өткенге оралып, үйдің бұрынғы иелерін өлтіріп, осылайша үйдің құлауына себеп болып, қазіргі тәжірибелері үшін оны пайдалануға мүмкіндік береді.

Небогипфелдің пайда болуы

1970 жылдардан бері ғалымдар арасында Небогипфель тұлғасына шабыт берген мүмкін болатын көз туралы талқылаулар жүрді, себебі ол уақытпен саяхаттайтын ғалым бейнесінің бастауында тұр. Бұл пікірлерді Мартин Т. Уиллис жинақтады, ол ғалымдардың "Уақыт саяхатшысының мінезі немесе оған шабыт болған нәрсе туралы ешқандай қорытындыға келмегенін" айтты және американдық өнертапқыш Томас Эдисонды шабыт көзі ретінде өз ұсынысын қосты.