Кіріспе

Американдық буддист-монах (туған 1934)

Аджхан Сумедхо (27 шілде 1934 жылы Роберт Карр Джекман ретінде дүниеге келген) – американдық буддист-монах. 1967 жылы сангхаға қабылданды және Таиландтағы Ват Па Наначат монастырын, сондай-ақ Англиядағы Читтавивека мен Амаравати монастырларын құруға зор үлес қосты. Теравада буддизмінің тай ойдағы дәстүрінің ең көрнекті батыстық өкілдерінің бірі Сумедхо Будданың үйретіктерін Батысқа жеткізудегі маңызды тұлға саналады.

Өмірбаян

Ажан Сумедхо, сондай-ақ Луанг Пор Сумедхо деп те аталады, 1934 жылы Вашингтон штатының Сиэтл қаласында Роберт Карр Джекман болып дүниеге келді. (Сумедхо – оның Дхамма аты, ал Ажан, яғни «ұстаз», және Луанг Пор, яғни «сыйлы әке», – құрметті атаулар.) Корея соғысы кезінде ол 18 жасынан бастап төрт жыл бойы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің фельдшеры болып қызмет етті. Содан кейін ол Қиыр Шығыс зерттеулері бойынша бакалавр дәрежесін алып, 1963 жылы Берклидегі Калифорния университетінде Оңтүстік Азия зерттеулері магистрі дәрежесін аяқтады. Қызыл Крест ұйымында әлеуметтік жұмыскер болып бір жыл жұмыс істегеннен кейін, Джекман 1964 жылдан 1966 жылға дейін Борнеодағы Бейбітшілік корпусында ағылшын тілінің мұғалімі болды. Бір күні Сингапурдағы кафеде отырып, буддалық монахты көріп, «Бұл қызықты көрінеді» деп ойлады. 1966 жылы ол Таиландтың солтүстік-шығысындағы Нонг-Хайдағы Ват Шри-Сакет монастырында саманера (жаңа монах) болды. Келесі жылдың мамыр айында ол бхикху (буддалық монах) санатына ие болды. 1967-1977 жылдары Ват Нонг Па Понг монастырында Ажан Чханың басшылығымен тәлім алды. Ол соңғысының ең ықпалды батыстық шәкірті ретінде танылды. 1975 жылы ол Ажан Чханың тай емес студенттерін оқыту үшін Таиландтың солтүстік-шығысында Wat Pa Nanachat халықаралық орман монастырын құруға көмектесті және оның алғашқы иесі болды. 1977 жылы Ажан Сумедхо Ажан Чхамен бірге Англияға сапар шекті. Батыста буддизмге қызығушылықтың артып жатқанын байқағаннан кейін, Ажан Чха Ажан Сумедхоны Ұлыбританияда филиал монастырын құру мақсатында Англияда қалуға шақырды. Осылайша Батыс Сассекстегі Ситтавивека орман монастыры құрылды. Ажан Сумедхо Циттавивека орман монастырын құрғаннан кейін көп ұзамай басқаларды монахтарға бекітуге құқық алды. Содан кейін ол әйелдер үшін он ережені сақтаушылардың (Силадхара) діни санатына кіру жолын ашты. Ажан Сумедхо зейнеткерлікке шыққанға дейін 1984 жылы Англиядағы Хемел-Хемпстед маңындағы Амаравати буддалық монастырының иесі болды. Амаравати Ажан Чханың ізбасарларының монастырлар мен буддалық орталықтарының желісіне кіреді, ол қазір Таиландтан, Жаңа Зеландиядан және Австралиядан бастап Еуропа, Канада және АҚШ-қа дейін бүкіл әлемге тараған. Ажан Сумедхо осы халықаралық монахтар қауымын құруда маңызды рөл атқарды. Ажан Сумедхоның зейнеткерлікке шығуы 2010 жылдың ақпан айында жарияланды, ол сол жылдың қарашасында зейнеткерлікке шықты. Оның орнын ақтаған – ағылшын монахы Ажан Амаро, ол Калифорнияның Редвуд аңғарындағы Абхагири тармағының монахтар қауымының бірі. Ажан Сумедхо 2020 жылы Англиядағы Хемел-Хемпстед маңындағы Амаравати буддалық монастырына оралды және қазір сонда тұрады.

Ұстазы

Аджхан Сумедхо – Тай Орман дәстүрінің көрнекті өкілі. Оның үйретулері өте тікелей, қолданбалы, қарапайым және өмірге жақын. Сөздері мен уағыздарында ол бірден туындайтын сезімге және осы сезімді күнделікті өмірге енгізуге ерекше мән береді. Орман дәстүріндегі көптеген ұстаздар сияқты, Аджхан Сумедхо буддалық ілімдердің теориялық абстракцияларынан қашып, олардың қолданысқа берілген жақтарына, яғни күнделікті өмірде сана мен даналықты дамытуға баса назар аударады. Оның ең тұрақты кеңесін, заттарды қалай болса солай көруге болады, біз қалаған немесе қаламаған нәрселер емес ("Қазір осылай"). Ол тыңдаушыларын тәжірибе жасауға және өздері көруге шақыратын тартымды әрі әзілге құмар сөйлеу стилімен белгілі. Оның шәкірттері оның тыңдаушыларын жұқпалы күлкімен, шексіз мейіріммен қамтып, монах ретіндегі өмірінен қызықты оқиғаларды медитация практикасы және өмірді қалай сезіну туралы сөздеріне жиі енгізетінін айтады ("Барлығы өз орнында").

Тыныштықтың дыбысы

Ажан Сумедхо үйреткен және қолданған медитация әдісі, оның "тыныштықтың дыбысы" деп атаған нәрсесінде демалуды қамтиды. Ол бұл техника туралы "Осылай" атты кітабында кеңінен айтады. Ажан Сумедхо Эдвард Салим Майклдың "Ішкі сергектік жолы" кітабының өзіне тікелей әсер еткенін мәлімдеді (2010 жылы қайта басылып, жаңа атауы "Назар заңы, Нада Йога және Ішкі сергектік жолы" болды, ал Ажан Сумедхо оған алғысөз жазған). "Тыныштықтың дыбысы" - сонымен қатар Ажан Сумедхоның кітаптарының бірі (Wisdom Publications баспасы, 2007 жыл).