Кіріспе

Ішкі, қан арқылы тарайтын саңырауқұлақтар инфекциясы, оның ішінде ашытқылар. Фунгемия – қанда саңырауқұлақ немесе ашытқының болуы. Ең көп кездесетін түрі, сондай-ақ кандидемия, кандидемия немесе жүйелік кандидоз деп аталады, оны Candida түрлері қоздырады. Кандидемия – қан ағынындағы кез келген инфекцияның ең көп таралған түрлерінің бірі. Басқа саңырауқұлақтар, соның ішінде Saccharomyces, Aspergillus (аспергиллемияда, сондай-ақ инвазивті аспергиллез деп аталады) және Cryptococcus тудырған инфекциялар да фунгемия деп аталады. Бұл көбінесе иммундық жүйесі әлсіреген, ауыр нейтропениясы бар, қатерлі ісігі бар немесе тамыр ішіне катетер қойылған науқастарда кездеседі. Әдетте иммундық жүйесі сау пациенттерде инфликсимаб қабылдау қаупін арттыруы мүмкін деген болжам бар. Диагноз қою қиын, себебі қанның стандартты сынамаларының сезімталдығы төмен.

Белгілері мен симптомдары

Симптомдар жеңілден өте ауырға дейін ауысуы мүмкін – көбінесе оларды ауыр грипп сияқты белгілер деп сипаттайды. Фунгемиямен байланысты көптеген симптомдар болуы мүмкін, оның ішінде ауырсыну, жедел сананың шатасуы, созылмалы шаршау және инфекциялар. Тері инфекцияларына жазылмайтын немесе ұзақ сақталатын жаралар мен зақымданулар, тершеңдік, қышыма және қалыпты емес бөлінді немесе ірің кіруі мүмкін.

Патогендер

Ең көп таралған патоген – Candida albicans, ол фунгимиялардың шамамен 70%-ын қоздырады, одан кейін Candida glabrata 10%, Aspergillus 1% және Saccharomyces төртінші орында тұрады. Дегенмен, C. glabrata, Saccharomyces boulardii, Candida tropicalis, C. krusei және C. parapsilosis инфекцияларының жиілігі артып келеді, бұл флуконазолдың кең қолданылуымен немесе антибиотиктерді қолданудың өсуімен байланысты болуы мүмкін. Candida auris – инвазивті инфекцияларды тудыра алатын және жоғары өлім-жітіммен қатар жүретін жаңадан пайда болған көп дәріге төзімді (МДР) ашытқы. Ол алғаш рет 2009 жылы Жапониядағы пациенттің сыртқы құлақ шырышынан бөліп алынғаннан кейін сипатталды. 2009 жылғы хабарламадан бері C. auris инфекциясы, әсіресе фунгемия, Оңтүстік Корея, Үндістан, Оңтүстік Африка және Кувейттен тіркелді. Жарияланбаған есептерге қарамастан, C. auris Колумбияда, Венесуэлада, Пәкістанда және Ұлыбританияда да анықталды. Бір жағдайда Psilocybe cubensis пациент өңделмеген саңырауқұлақ қоспасын өзіне инъекция жасаған фунгемиядан оқшауланған. Жеңіл депрессиядан зардап шеккен пациент саңырауқұлақтармен өзін-өзі емдеуге тырысқан, бірақ саңырауқұлақ жегеннен кейін психоделикалық әсерді сезінуге дейін уақыттың кешігуіне наразы болды. Осыны болдырмау үшін пациент саңырауқұлақты қайнатып, сүзіп, «саңырауқұлақ шайы» жасап, оны инъекция арқылы енгізді. Пациенттің бірнеше мүшесі жұмыс іштен шықты, бірақ бұл сәтті түрде қалпына келтіріліп, инфекцияға қарсы препараттармен емделді. Осылайша саңырауқұлақты инъекциялау нәтижесінде туындаған фунгемияның тағы екі жағдайы медициналық әдебиетте сипатталған, екеуі де 1985 жылға дейін қарайды.

Диагностика

Инвазивті кандидоз және кандидемияны диагностикалаудың алтын стандарты – оң нәтижелі егіс. Күдік келген жағдайда барлық науқастардан қан егісі алынуы тиіс.

Емдеу

Нейтропениялық және нейтропениялық емес кандидемия емделу жолы әртүрлі. Егер антигрибке қарсы препараттардың қолжетімділігі шектеулі болса, немесе антигрибке қарсы препараттарға резистенттік немесе төзбеушілік болса, липидтік амфотерицин B қолданудың қолайлы баламасы болып табылады.