Кіріспе

1937 жылғы жапондық фильм

Сюжет

Фильмнің оқиғасы 18 ғасырдағы феодалдық Жапонияда, Эдо дәуірі деп аталатын дәуірде өтеді. Онда ронин, яғни қожайыны жоқ самурай Матаджуро Унно мен оның шаштараз көршісі Шинзаның күресі мен жоспарлары суреттеледі. Бұл оқиға кедей отбасылардың қарапайым жұмыс істейтін ықтималдығы жоқ елді мекеннен басталады. Шыңғыс шаштараз болып жұмыс істесе де, заңсыз ойын залдарын басқарумен және мүлкін кепілге қоюмен өмір сүреді. Көрші үйде әйелімен бірге тұратын Унно - ұлы самурай Матабей Унноның ұлы. Әкесінің өлімінен кейін Унно жұмыс табу үшін күресіп келеді және әкесі Мауридің бұрынғы қожайыны оны жұмысқа алады деп үміттенеді. Мори Уннодан аулақ болып, әкесінің хатын оқымау үшін ақталу себептерін табады. Алайда, Унно Моуриді күнде іздеп, қайда барса да соңынан еріп жүреді. Мори Уннодан құтылуға тырысады, оны қорқытуға адамдар тобын жібереді және қақпа күзетшілеріне оны сыртқа шығармай тұруға бұйырады. Ануның әйелі Моридің Ануды жалдағанын күтеді, бірақ ол оған "ертең Мори мырзамен кездесемін" деп күнде айтады. Күйеуі жұмыссыз қалғандықтан, ол камифузен (жапонша қағаздан шарлар) жасап, оны қолдап отырады. Ану оған Моридің өзін тастап кететінін айтпайды, ол өзін масқаралағанды ұмыту үшін іше бастайды. Алайда жағдайы нашарлағанмен, ол сыйлық, қарыз немесе басқа да жақсылықтарды қабылдамай, өз қадір-қасиетімен өмір сүреді. Синзаның оқиғасы Уноныкімен қатар жүреді, бірақ әлдеқайда әсерлі. Шинзаны жергілікті кепілдік беру дүкенінің иесі Широко Я бандысы қарыз ақша үшін және олардың аумағында құмар ойындарды жасырын ұйымдастырғаны үшін жиі ұрып-соғады. Шинза олардың қатерлерін елемейтінін білдіреді, бұл топтың және олардың басшысы Геншичи Ятагороның ашуын туғызады. Шинза бандит оны жасырын құмар ойындардан қуған кезде барлық ақшасынан айырады, сондықтан ол Шароконың дүкеніне барып, шаштараз жабдықтарын кепілге қояды. Ширконың үйіне хабарсыз келген ол Ширконың қызы Окоманы және оның кеңсе қызметкері Чушичиді романтикалық сәттің ортасында табады. Бұл табылған жерлер өте әсерлі, өйткені Окоманың әкесі мен Мори Окомаға өзінің еркіне қарсы бай, ескі самурайдың ұлына үйленуді ұйымдастырған. Чушичи өзінің шаштараз құралдары үшін Шинзаға ештеңе ұсынудан бас тартады, ал Шинза өзін-өзі кек алуға шешім қабылдайды. Осы оқиғалар болып жатқанда, Унноның әйелі әпкесі отбасына баруды шешеді. Ол кетер алдында Уноға көп саке ішпеу керектігін еске салады, өйткені ол жақында ғана аурудан айыққан болатын. Ол оған ішіп-жемейтінін уәде етеді. Окома Чушичимен фестивальге барғанда, Шинза Ятагороны жазалау үшін оны ұрлап алады. Окоманың үйге келмегенін білгеннен кейін, Широко Ятагоро мен оның тобын Синзаға тойдан бұрын қыздың беделін сақтау үшін төлем төлеп, ақы төлеуге жібереді. Шинза көршісі Унноны Окоманы бөлмесіне жасыруға көндіреді, ал Ятагоро мен оның адамдары оны іздеп табады. Ятагоро аз ғана төлем төлейтін болса, Шинза оны масқаралап, шашын қырқып, өзін жаман ұстағаны үшін кешірім сұрайды. Ашулы Ятагоро Ширкоға Шинзаның Окоманы жібермейтінін хабарлау үшін бір адамын жібереді. Шинзаның үй иесі ақша табуға мүмкіндік көріп (сөнді Шинза да, басқа жалға алушылар да жиі жалға төлемейді), Широкоға барып, қызды босату үшін Ятагоро ұсынғаннан он есе көп ақшаға келіседі. Шыныза төлемге мән бермейтінін айтса да, үй иесі оны ақшаның өз үлесін алуға мәжбүрлейді. Окома Ануның бөлмесіндегі жасырындығынан шығып, әкесі жіберген паланкинге отырғанда, көршілердің бәрі Ануның самурайға лайық емес ұятқа толы шұғыл әрекетке қатысқанын көріп, көңілі қалады. Окома үйге келгенде, Чушичи екеуі бірге қашып кетуге уәде береді. Шинза Ятагоро мен Широконы жеңгенін жергілікті барда барлық көршілерді сакемен сыйлайды. Ол күмәнді Унноны партияға қосылуға қысым жасайды. Анамның әйелі әпкесімен болған кездесуден қайтып келгенде күйеуінің уәдесін бұзып, барға бара жатқанын көреді. Алғашында ішуге дайын болмағанымен, Окоманың ұрлануы Моуридің беделін бұзғанын білгеннен кейін, Унно өзін соншалықты қуанышты сезінеді, ол Шинзамен бірге қуана ішеді. Аноның әйелі үйіне жақындағанда көрші әйелдердің Аноны ұрлауға араласқаны үшін сынға алатынын естиді. Ол күйеуінің өзіне берген уәдесін ғана емес, сонымен қатар самурайдың құрмет кодексін де бұзғанын түсінеді, ал көршілері оған деген құрметін жоғалтты. Ятагоро мен оның адамдары барға келіп, Шинзаны партиядан шығып, жақын маңдағы көпірге жүруге шақырады. Шинза өзінің Ятагоромен шайқаста тең келе �...

Өндіріс және шығару

Адамзат және қағаздан жасалған шарлар - Шынтаро Мимураның өз пьесасына негізделген.

Қабылдау

Өзінің "Жапон киносының жүз жылдығы" атты кітабында Дональд Ричи Яманаканы жаңа жидайгеки режиссерлерінің "бәлкім ең үздік" деп атаған, ал "Адамзат және қағаздан жасалған шарлар" оның ең үздік еңбегі. Жаспер Шарп Midnight Eye фильмді "фильмнің қызықты уақыт капсуласы ретінде сипаттады, ол феодалдық кезеңді қайта қарастырып қана қоймай, ол жасалған уақыттың әлеуметтік және саяси жағдайларын қатаң сынға алады, сонымен қатар бұл кезеңдегі фильмдердің қаншалықты тығыз, үйлесімді және қызықты екенін көрсетеді". 2012 жылы испандық кинопрограммашы Фран Гайо фильмді барлық уақыт ішіндегі ең үздік фильмдердің бірі деп атады.