Кіріспе
Джон Локктың еңбек теориясының ерекшелігі Локктың еңбек теориясының ерекшелігі болып табылады. Бұл жеке тұлғалардың жеке меншікті табиғаттан жұмыс істеу арқылы алуға құқығы бар, бірақ олар мұны тек "егер әлі де жеткілікті болса және жақсы болса ғана жасай алады; және әлі де қамтамасыз етілмегендер пайдалана алатыннан көп".
The Lockean proviso is a feature of John Locke's labor theory of property which states that whilst individuals have a right to homestead private property from nature by working on it, they can do so only if "there was still enough, and as good left; and more than the yet unprovided could use".
Локк формуласы
Сондай-ақ, бұл жер учаскесін игеру, оны жақсарту арқылы, басқа адамға ешқандай зиян келтірмеді, өйткені әлі де жеткілікті және жақсы қалды, және әлі де қамтамасыз етілмегендер пайдалана алмайтын. Осылайша, іс жүзінде, басқаларға ешқашан аз қалды, өйткені оның қоршауының өзі үшін. Себебі басқаның қолынан келгенін ғана берген кісі онымен тең. Ешкім басқаның суын ішкенде, өзін жарақаттадым деп ойламас еді. Ал егер ол жақсы су ішсе, онда сол судың бүкіл өзенін сусауын басатын. Жер мен судың жағдайы, екеуінің де жеткілікті болуы, мүлдем бірдей.
Шолу
Локк шартын сөз тіркесі либертариандық саяси философ Роберт Нозик "Анархия, мемлекет және утопия" кітабында енгізді. Ол Джон Локктың өзінің "Үкімет туралы екінші трактатында" баяндаған идеяларға негізделген, атап айтқанда, өзін-өзі иелену адамға өз еңбегін табиғи ресурстармен араластыруға, жалпы меншікті жеке меншікке айналдыруға мүмкіндік береді. Локк адамдардың өздерінің меншігінде өмір сүру үшін пайдаланатын ресурстарды қорғауға қабілетті болуы керек және бұл табиғи құқық деп қорытындылады. Нозик бұл идеяны қоғамдағы мүлікті бастапқы сатып алуды реттейтін Локк шартын қалыптастыру үшін қолданды, бірақ оның меншік туралы идеялары жер бетінен шығып, сенімді болуы үшін ол мүлікті сатып алуды әділ ететін нәрсені анықтау үшін критерийді ойлап тапты, ол шарт. Бұл шартта, егер меншік құқығының әрбiр иелiгi басқа біреудің құқығының азаюы болса да, ол жеке меншік болмаған жағдайда, ешкімге де нашар болмағанда, ол қабылдауға болады. Локк шартын георгистер, социалистер және негізгі табыс қорғаушылары жерді өтеусіз заңсыз сатып алуды көрсету үшін қолданды. Георгизмде жер иелену тек тиісті қауымға нарықтық рента төленген кезде ғана дұрыс. Егер жер телімінің жалға алатын жері оң болса, онда басқаларға осындай сапалы жер тегін берілмейді. Қазіргі Австрия мектебінің либертариандары және Мюррей Ротбард сияқты анархокапиталистік дәстүрлер Локктың меншік туралы басқа көзқарастарын қабылдады, бірақ Локк шартын қабылдамады. Анархокапиталист экономист Уолтер Блок Локк шартын қабылдамайды, оның орнына Блок шартын қолдайды, өйткені ол үйге жатпайтын жерге қол жеткізуді толығымен тоқтататын жер үйге орналастыру логикасымен үйлеспейді деп санайды. Француз зерттеушісі Ай Тху Данг Нозиктің Локк шартын оқығанын сынға алды, ол оның мағынасын, әсіресе Локктың "байытуды реттейтін моральдық ережелерді түсіндіруін" бұзады. Г. А. Коэн сияқты провизоның социалистік сыншылары провизо бұрыннан бар теңсіздіктерді ескермейтінін айтады. Коэн Локк шартының бірінші келген бірінші қызмет еткен әдісін "моральдық жағынан күмәнді" деп сипаттайды. Ол жағажайды "өздерінің" деп атап, құтқарушылар қызметіне алмасу үшін кіру ақысын төлеп отырған адамды мысалға келтіреді. Бұл шартты қанағаттандырады, өйткені ол ешкімнің өмірін "қайта нашарламайды", бірақ біреудің жағажай иелері болса және жақсы қызмет үшін 50 цент төлесе, бәрі қаншалықты жақсы болатынын ескермейді. Ол бұл артықшылықты Нозиктің шартына сәйкес ешқашан қарастырмағанын жалғастырады. Карл Видерквист пен Грант Макколл тіпті Нозик қолданған сияқты провизоның әлсіз нұсқалары да қазіргі қоғамдарда орындалмай отыр деп айтады. Бүгінгі кедейлер, тіпті бай елдерде, олар мемлекетсіз аңшы-жинақшылар тобында болуды күтпегендей нашар жағдайда, олар қоршаған ортаны ешкімге тиесілі емес ортақ мүлік ретінде қарастырады. Олар былай деп жазады: "Салыстырмалы база ретінде аңшы-жинақшылардың өмір сүру сапасын белгілеу өте төмен бағаны қояды. Қазіргі кездегі мемлекеттік қоғамдардың қайғылы жайттары - олардың барлық байлықтары мен жетістіктеріне қарамастан, олар осы деңгейден үнемі асып түспейді".
French researcher Ai Thu Dang has criticized Nozick's reading of the Lockean proviso, saying it denatures its meaning, especially Locke's "articulation to moral rules governing enrichment". Socialist critics of the Proviso such as G. A. Cohen point to the issue that the Proviso does not take into account previously existing inequalities. Cohen describes the Lockean Proviso's first come first served approach as "morally dubious". He uses the example of someone claiming a beach as "their own" and charging admission in exchange for lifeguarding service. This would satisfy the proviso because it doesn't make anyone's life "worse" but it fails to consider how much better off everyone would be if someone owned the beach and charged only 50 cents for better service. He continues that this superior alternative is never considered under Nozick’s proviso. Karl Widerquist and Grant McCall argue that even weak versions of the proviso, such as the one used by Nozick, are unfulfilled by contemporary societies. The poorest people today, even in wealthy nations, are worse off than they could reasonably expect to be in a stateless hunter gatherer band that treats the environment as commons that cannot be owned by anyone. They write, "Establishing hunter gatherer quality of life as the baseline for comparison sets an extremely low bar. The tragedy of state societies today is that for all their wealth and achievement they have so consistently failed to surpass that bar."