Кіріспе

Джон Локктың еңбек теориясының ерекшелігі Локктың еңбек теориясының ерекшелігі болып табылады. Бұл жеке тұлғалардың жеке меншікті табиғаттан жұмыс істеу арқылы алуға құқығы бар, бірақ олар мұны тек "егер әлі де жеткілікті болса және жақсы болса ғана жасай алады; және әлі де қамтамасыз етілмегендер пайдалана алатыннан көп".

Локк формуласы

Сондай-ақ, бұл жер учаскесін игеру, оны жақсарту арқылы, басқа адамға ешқандай зиян келтірмеді, өйткені әлі де жеткілікті және жақсы қалды, және әлі де қамтамасыз етілмегендер пайдалана алмайтын. Осылайша, іс жүзінде, басқаларға ешқашан аз қалды, өйткені оның қоршауының өзі үшін. Себебі басқаның қолынан келгенін ғана берген кісі онымен тең. Ешкім басқаның суын ішкенде, өзін жарақаттадым деп ойламас еді. Ал егер ол жақсы су ішсе, онда сол судың бүкіл өзенін сусауын басатын. Жер мен судың жағдайы, екеуінің де жеткілікті болуы, мүлдем бірдей.

Шолу

Локк шартын сөз тіркесі либертариандық саяси философ Роберт Нозик "Анархия, мемлекет және утопия" кітабында енгізді. Ол Джон Локктың өзінің "Үкімет туралы екінші трактатында" баяндаған идеяларға негізделген, атап айтқанда, өзін-өзі иелену адамға өз еңбегін табиғи ресурстармен араластыруға, жалпы меншікті жеке меншікке айналдыруға мүмкіндік береді. Локк адамдардың өздерінің меншігінде өмір сүру үшін пайдаланатын ресурстарды қорғауға қабілетті болуы керек және бұл табиғи құқық деп қорытындылады. Нозик бұл идеяны қоғамдағы мүлікті бастапқы сатып алуды реттейтін Локк шартын қалыптастыру үшін қолданды, бірақ оның меншік туралы идеялары жер бетінен шығып, сенімді болуы үшін ол мүлікті сатып алуды әділ ететін нәрсені анықтау үшін критерийді ойлап тапты, ол шарт. Бұл шартта, егер меншік құқығының әрбiр иелiгi басқа біреудің құқығының азаюы болса да, ол жеке меншік болмаған жағдайда, ешкімге де нашар болмағанда, ол қабылдауға болады. Локк шартын георгистер, социалистер және негізгі табыс қорғаушылары жерді өтеусіз заңсыз сатып алуды көрсету үшін қолданды. Георгизмде жер иелену тек тиісті қауымға нарықтық рента төленген кезде ғана дұрыс. Егер жер телімінің жалға алатын жері оң болса, онда басқаларға осындай сапалы жер тегін берілмейді. Қазіргі Австрия мектебінің либертариандары және Мюррей Ротбард сияқты анархокапиталистік дәстүрлер Локктың меншік туралы басқа көзқарастарын қабылдады, бірақ Локк шартын қабылдамады. Анархокапиталист экономист Уолтер Блок Локк шартын қабылдамайды, оның орнына Блок шартын қолдайды, өйткені ол үйге жатпайтын жерге қол жеткізуді толығымен тоқтататын жер үйге орналастыру логикасымен үйлеспейді деп санайды. Француз зерттеушісі Ай Тху Данг Нозиктің Локк шартын оқығанын сынға алды, ол оның мағынасын, әсіресе Локктың "байытуды реттейтін моральдық ережелерді түсіндіруін" бұзады. Г. А. Коэн сияқты провизоның социалистік сыншылары провизо бұрыннан бар теңсіздіктерді ескермейтінін айтады. Коэн Локк шартының бірінші келген бірінші қызмет еткен әдісін "моральдық жағынан күмәнді" деп сипаттайды. Ол жағажайды "өздерінің" деп атап, құтқарушылар қызметіне алмасу үшін кіру ақысын төлеп отырған адамды мысалға келтіреді. Бұл шартты қанағаттандырады, өйткені ол ешкімнің өмірін "қайта нашарламайды", бірақ біреудің жағажай иелері болса және жақсы қызмет үшін 50 цент төлесе, бәрі қаншалықты жақсы болатынын ескермейді. Ол бұл артықшылықты Нозиктің шартына сәйкес ешқашан қарастырмағанын жалғастырады. Карл Видерквист пен Грант Макколл тіпті Нозик қолданған сияқты провизоның әлсіз нұсқалары да қазіргі қоғамдарда орындалмай отыр деп айтады. Бүгінгі кедейлер, тіпті бай елдерде, олар мемлекетсіз аңшы-жинақшылар тобында болуды күтпегендей нашар жағдайда, олар қоршаған ортаны ешкімге тиесілі емес ортақ мүлік ретінде қарастырады. Олар былай деп жазады: "Салыстырмалы база ретінде аңшы-жинақшылардың өмір сүру сапасын белгілеу өте төмен бағаны қояды. Қазіргі кездегі мемлекеттік қоғамдардың қайғылы жайттары - олардың барлық байлықтары мен жетістіктеріне қарамастан, олар осы деңгейден үнемі асып түспейді".