Кіріспе

1989 жылы түсірілген фильм Марлон Риггс Тілсіз 1989 жылы түсірілген американдық эксперименталды деректі фильм Марлон Т. Риггс режиссерлік етті, Риггс, Эссекс Хемфилл және Брайан Фриман. Фильмнің авторының айтуынша, фильм "ұлттың жыныстық және нәсілдік айырмашылықтарға қатысты үндемеуін бұзуға" бағытталған. 2022 жылы Конгресс кітапханасы фильмді "мәдени, тарихи немесе эстетикалық жағынан маңызды" деп АҚШ Ұлттық кино тізілімінде сақтау үшін таңдады.

Мазмұны

Фильмде деректі фильмдер жеке оқиғалар мен поэзиямен араластырылған. Фильмде айтылған "сұмдық" - ақ және қара гетеросексуалдық қоғамның, сондай-ақ ақ гей қоғамның бейтаныс көзқарастарынан өздерін білдіре алмайтын қара гей еркектер. Риггс қара нәсілді гейлердің проблемаларына назар аударады. Олар гей қауымдастықтардан шеттетіледі, өйткені бұл қауымдастықтар ақ нәсілділер арасында орналасқан және нәсіл мен жыныстық қатынастың қиылысуын түсінбейді. Риггс мұны Сан-Францискода, Калифорнияда Кастро округінде бастан кешірді, онда ол: "Мен ванильге шомылдым" және қара гей бейнесінің жоқтығына куә болдым. Сонымен қатар, қара нәсілді ерлер гипер ерлікті бейнелейді деп есептеледі, ал қара нәсілді гейлер гомосексуализммен байланысқанда, олар әлсіз болып көрінеді. Алайда, олардың гейлік болмысымен қара нәсілді ерлер өте әйелдік және еркектік сипатқа ие болады деп күтіледі. Фильмнің жуырда көрсетіле бастауы туралы хабар АҚШ-тың федералды үкіметіне кейбір жандарды ренжіткен көркем шығармаларды қаржыландыруға бола ма, жоқ па деген ұлттық пікірталасты тудырды. Риггс былай деді: "Қоғамдық стандарттар туралы тым көп жұмыс істеген риторикада тек бір орталық қоғамдастық (патриархалды, гетеросексуалдық және әдетте ақ) және теледидар бағдарламалары міндетті түрде жүгінуі керек бір ғана жалпы мәдени стандарт бар". Риггс "Тілсіз тілге" қарсы цензура науқаны фильмге басқаша алғаннан гөрі көбірек танымалдық әкелгенін және осылайша нәсіл мен жыныстық қатынасты бейнелеуге қатысты қоғамдық стандарттарға қарсы тұру тиімділігін арттырғандығын айтты. Кейбір телеарналар фильмді көрсетіп алмаса да, көпшілігі оны көргісі келетіндерге ұсыну керек деп, көрсетіп берді. Фильмді таратуды бірнеше консервативті АҚШ сенаторлары сынға алды, олар салық төлеушілердің ақшасын порнография деп санайтын нәрселерді қаржыландыруға қарсы болды. Сонымен қатар, "Тілдерді бұғаттау" атты ұлттық эфирді көптеген адамдар құттықтады, олар бұл жұмысты қатты қорғады, олардың арасында Норман Лирдің "Америкалық жол үшін адамдар". 1992 жылы республикалық президенттік сайлауда президент кандидаты Пэт Бьюкенен "Тілдерді бұғауламау" атты фильмді президент Джордж Буштың "бұл фильмге салықтан түскен ақшаны порнографиялық және құдайды қорлайтын өнерге" жұмсап жатқанын көрсеткен мысал ретінде келтірді. Бьюкенен өзінің науқанына арналған Бушқа қарсы теледидар жарнамасын Tongues Untied Discussions-тен қайта өңделген клиптерді пайдаланып шығарды және панельдерді Ракель Гейтс, Янс Форд, Вивиан Клейман, Стивен Трэшер, Кэтрин Чиэрс, Герман Грей және Стивен Г. Фулвуд сияқтылар басқарды. 2019 жылдың мамыр айында Peabody Awards марапаттары Марлон мен Tongues Untied-ті құрметпен атап өтті, оны сыйлық иеленген FX сериясының Билли Портер ұсынды. Бұл оқиғадан бұрын Вивиан Клейманмен сөйлескенде, ол PBS телеарнасында "Тілдерді бұзып" көргені туралы айтты. Бұл фильм оның өмірін өзгертіп, ерте жаста өз дауысын берді. Тедди сыйлығының 30 жылдығын атап өту үшін фильм 2016 жылдың ақпан айында 66-шы Берлин халықаралық кинофестивалінде көрсетілуге таңдалды. New York Times сыншысы Уэсли Моррис "Тілдерді бұзбайды" деп жазды Риггстің қара гей ерлер сезімталдығының жіктелмейтін кескін кітабы (стильдің, естеліктің, психологияның галлюцинациялық бұрқауы) Бұл қуаныш пен ауырсынудан және мақтаныштан туындайтын әңгімелеу (Риггстің ең айқын эмоционалдық ата-бабасы Джеймс Болдуин). " Rotten Tomatoes сайтында фильмге 12 пікір негізінде 100% баға берілді, орташа бағасы 6,4/10. 2022 жылы Конгресс кітапханасы фильмді "мәдени, тарихи немесе эстетикалық жағынан маңызды" деп АҚШ Ұлттық кино тізілімінде сақтау үшін таңдады.