Кіріспе
1953 жылы шыққан Теодор Стердженнің романы 1953 жылы шыққан More Than Human американдық жазушы Теодор Стердженнің 1953 жылы шыққан ғылыми-фантастикалық романы. Бұл оның бұрын жарық көрген "Бейби - үш" повесінің қайта қаралуы және кеңейтілуі, оны роман үшін жазылған екі қосымша бөлім ("Құрбы ақымақ" және "Әдеп"). Ол 1954 жылы Халықаралық фантастика сыйлығын жеңіп алды, ол сондай-ақ ғылыми фантастикадағы шығармаларға берілді. Ол сонымен қатар 2004 жылы 1954 жылға арналған "Ретро Хьюго" сыйлығына ұсынылды. Ғылыми фантастика сыншысы және редакторы Дэвид Прингл оны Science Fiction: The 100 Best Novels кітабына енгізді. Simon & Schuster 1978 жылы More Than Human-тің графикалық роман нұсқасын жарық көрді, оның атауы Heavy Metal Presents Theodore Sturgeon's More Than Human. Оны Алекс Нино суреттеп, сценарийін Дуг Моенч жазды.
the 1953 novel
More Than Human is a 1953 science fiction novel by American writer Theodore Sturgeon. It is a revision and expansion of his previously published novella Baby Is Three, which is bracketed by two additional parts written for the novel ("The Fabulous Idiot" and "Morality"). It won the 1954 International Fantasy Award, which was also given to works in science fiction. It was additionally nominated in 2004 for a "Retro Hugo" award for the year 1954. Science fiction critic and editor David Pringle included it in his book Science Fiction: The 100 Best Novels. Simon & Schuster published a graphic novel version of More Than Human in 1978, titled Heavy Metal Presents Theodore Sturgeon's More Than Human. It was illustrated by Alex Niño and scripted by Doug Moench.
Сюжетке кіріспе
Романда ерекше қабілеттері бар алты адамның "blesh" ("қосу" және "mesh") қабілеттерін біріктіре алатын ерекше қабілеттері бар адамдар туралы айтылады. Осылайша олар бір организм ретінде әрекет ете алады. Олар гештальт сананың жетілуіне қарай өркендейді, оны гомо гештальт деп атайды, ол адам эволюциясының келесі кезеңі.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Романның бірінші бөлімі, "Құрбы ақымақ", гештальттың пайда болуын баяндайды. Басында бізді "Ақымақ" деп аталатын 25 жасар, телепатиялық қабілеті бар, көшеде тұратын Лонның әлемімен таныстырды. Ол адамдарды өз қалауымен жасай алатынын біледі, бірақ ешқашан адаммен қарым-қатынас жасамаған. Бір күні ол Эвелин Кьюді кездестіреді, ол өзінің үстемдік етуші әкесімен оқшау үйде тұрып жатқан кінәсіз әйел. Ол оның бірінші адам болып саналы және физикалық байланыста. Эвелиннің әкесі олардың қарым-қатынасын біліп, Эвелинді және өзін өлтіреді. Бұл оқиға кезінде Лон әкесімен соғысудан қашып құтылады; қан кетіп, өлі күйінде табылғаннан кейін, оны кедей фермер жұп Проддтар асырап алады және олармен жеті жылдай тұрады. Миссис Продд жүкті болғанда, ерлі-зайыптылар Лоннан кетуін сұрайды, бірақ ол өз ойымен кеткендей етіп көрсетеді. Ол орманға баспана салады, оған қашып кеткен үш бала қосылады: телекинетикалық қабілеті бар сегіз жасар Дженни және сөйлей алмайтын, бірақ телепортация қабілеті бар Бони мен Бинни егіздері. Лоун фермаға оралғанда, миссис Продд "монголоидты" сәбиді туғаннан кейін қайтыс болғанын табады. Проддтың естелігін өзгертіп, ол әйелі саяхатта жүр және олардың баласы жоқ деп ойлайды, Лон сәбиді асырап алады, ол керемет ақыл-ой қабілеті бар және компьютер сияқты ойлайды. Бірге, Лон, Джени, егіздер мен Сәби кейін хомо-гестальт деп аталатын нәрсені құрайды. Проддтің ескі көлігі әрқашан батпаққа тығылып қалады, ал Лон Бебиден шешімін сұрағанда, Беби Лонға антигравитациялық генератор жасауға көмектеседі. Ол оны Проддтің машинасына орнатады, бірақ кейін Продд Пенсильванияға кеткенін біледі. Романның екінші бөлігі - "Бала - үш", оқиға "Құрбы ақымақ" романынан бірнеше жыл өткен соң орын алады. Джерри Томпсон, қатыгез мекемелерде өскен көшелік бала, әлеуметтанушы болуы мүмкін. Ол психиатрмен кеңеске барып, естеліктерін жинап алуға тырысады. Джерри мекемеден қашып кетіп, Лонның қолына түсті. Олар тастап кеткен Кью үйін тапқанға дейін жаңадан жөндеуден өткен үңгірде өмір сүрді. Ол апатта қаза тауып, кейін Гертлдің басшысы болыпты. Ол қайтыс болғаннан кейін, Лоун балаларына Эвелиннің әпкесі Алисияны іздеуді тапсырды. Қалалық үйінде олар оның қамқорлығымен білім алып, тамақтанды. Алайда көп ұзамай Джерри үйреніп, қалыпты өмір сүру олардың гештальтын әлсіреткенін білді. Ол Алисияны өлтіріп, топ жалғыз өзі орманға қайта оралды. Егер де Джерридің телепатиялық қабілеті Лондыкіне қарағанда күштірек болса. Оның амнезиясы Алисияның оның естеліктерін алғаш кездескен кезде оның санасына жіберіп жібергенімен байланысты, ол "Бала үш жаста" деген сөздерді естігенде оның қатты эмоциялық реакциясынан туындады. Ол оның бүкіл өмірі туралы, оның ішінде Лонмен қарым-қатынасы туралы да білген. Психиатрдың көмегін алғаннан кейін, Джерри жігіттің өзін еске түсіруін өшіреді. Романның үшінші және соңғы бөлімі - "Әдеп". Бұл оқиға да алдыңғы оқиғадан бірнеше жыл өткен соң орын алады. Лейтенант Хип Барроуз - АҚШ Әуе күштері үшін жұмыс істеген, содан кейін түрмеге қамалғанға дейін, ақылсыздардың ауруханасында болған инженер. Жани оған дос болып, денсаулығын қалпына келтіруге көмектеседі. Ол баяу-ақ болған оқиғаны еске түсіреді. Ол ұшаққа қарсы полигонның кейбір ерекше әсерлерін байқады. Белгілі бір аймақта атылған оқтардың барлығы да жарамсыз. Барроуз магниттік сынақтарды жүргізеді және ақырында антигравитациялық машинаны табады, ол әлі де жақын маңдағы фермадағы тотыған ескі жүк көлігінде. Джерри Хиптің тергеуін біледі және Хипке көмектесетін қарапайым солдат ретінде көрінеді. Олар жүк көлігін тапқанда, Джерри Гиптің оны алуына кедергі жасау үшін антигравитацияны ғарышқа жібереді. Содан кейін ол Хипке ақыл-ойдан тыс шабуыл жасап, оны ақылсыз етіп көрсетеді, оны психикалық бұзылу мен амнезияға ұшыратады. Джерри мұны Бейбидің салдары туралы (егер антигравитациялық препарат табылса, ол не қорқынышты соғысқа, не әлемдік экономиканың толық құлдырауына әкеледі) және мұндай маңызды нәрсеге сенімді түрде жол беріледі деп мәлімдегендіктен жасайды. Дженидің көмегімен Хип есін жинайды, олар гештальт қазір қайта өмір сүріп жатқан оқшауланған Кью үйіне барады. Джерри Хипке тағы да шабуыл жасауға тырысады. Оның орнына ол Хиптің осы сәтке дайындалғанын, оның ақыл-ойында моральдық кодексті елестеткенін табады. Бұл Гипке гестальттың соңғы бөлігі, оның ар-ожданы ретінде бірігуге түрткі болады. Осы аяқталу нәтижесінде гештальт телепати�...
Қабылдау
New York Times сыншысы Вильерс Герсон романды "поэтикалық, қозғаушы прозасы және терең зерттелген өмір сүру себебі" үшін мақтап, оны жылдың ең жақсылары қатарына қосты. Грофф Конклин More Than Human-ті "қалыпсыз прозамен жазылған, әлі күнге дейін поэтикалық, панхроматикалық жеке тұлғасы бар өнер туындысы" деп сипаттады. Бухер мен Маккомас оны "анақты, адамгершілік жылылығы мен психологиялық тереңдігі" үшін, сондай-ақ "жақсы сюжет пен үнемі әрекет етудің" "саяси әдебиеттің бір бөлігі ретінде ғылыми-фантастиканың мүмкіндігінің ең әсерлі дәлелдерінің бірі" деп бағалады. П. Шейлер Миллер романды жылдың ең жақсылары деп мақтады, Стерджонның "Брэдберидің поэзиясы мен стилі ешқашан таусылмайтынын" айтты. Хартфорд Курантында жазған сыншы Р. У. Уоллес "Адамнан артық" романын мақтап, "Оның психологиялық даналығы мен терең адамгершілігі бойынша бұл роман ғылыми фантастиканың ең үздік жетістіктерінің бірі" деп атап өтті. F&SF-ге арналған "Кітаптар" бағанында Деймон Найт Стердженнің романын 1950 жылдардың 10 ең жақсы SF кітаптарының бірі ретінде таңдады. 1975 жылы Р. Д. Маллен "Адамнан артық" атты еңбегінде: "[Стердженнің] таланты мен бейімділігіне сай тақырып болды, [және] нәтижесінде оның шығармаларының көпшілігін бүлдіретін маскарапоздықтан аулақ кітап болды. Бұл кітап шедевр емес, бірақ оған жақын". Олдисс пен Уингроув романның "өзінің терминдерінен асып түсіп, Стердженнің өзінің мазасыз тақырыптарының бірі - жалғыздық пен оны қалай емдеу туралы ең үлкен мәлімдемесі болып табылатынын" тапты. 2012 жылы роман Америка кітапханасының екі томдық жинағына кірді Америка ғылыми фантастикасы: 1950 жылдардың тоғыз классикалық романдары, редакторы Гэри К. Вулф.