Кіріспе

Абелард (10791142), name="dating" арқылы дамыған немесе ең алдымен таратылған, азаттыққа деген моральдық әсер немесе моральдық үлгі теориясы Ансельмнің азаттыққа деген қанағаттану теориясына балама болып табылады. Абелард адамның Құдайға деген көзқарасын өзгертуге тырысты. Абелардтың айтуынша, "Иса Алланың сүйіспеншілігін дәлелдеу үшін өлген", бұл дәлел күнәкарлардың жүректері мен ойларын өзгертіп, оларды Құдайға қайтаруға мүмкіндік береді.

Абелард

Тек Ансельмнің қанағаттандыру теориясымен ғана күнәнің құнын өтеу теориясы нақты айтылды. Моральдық ықпал теориясын Әбелард (1079 - 1142) Анзельмнің қанағат теориясына балама ретінде әзірледі немесе ең бастысы таратты. Абелард Исаның өлімі арқылы шайтанның құнын төлеп, оны Құдаймен теңестірген дегенге қарсы болды. Сондай-ақ, ол Құдайдың үкімін баса назарға алып, күнәкар адамның Исаның құрбандық өлімін қабылдағанынан кейін, Құдайдың ойы өзгергенін де ескертті. Абелард адамның Құдайға деген көзқарасын өзгертуге тырысты. Абелардтың айтуынша, "Иса Алланың сүйіспеншілігін дәлелдеу үшін өлген", бұл дәлел күнәкарлардың жүректері мен ойларын өзгертіп, Құдайға бет бұра алады. Бейлби мен Эдди Абелардтың "Клерволық Бернардтың өз көзқарасына қарсылық білдіргенін, Сенс соты (1140 ж.) соттағанын және ақырында қауымнан шығарылғанын" атап өтті. Алайда оның күнәнің құнын өтеуге қатысты жалпы ұстанымы соңғы мыңжылдықта да әртүрлі түрде сақталып келді".

Моральдық мысал теориясы

Осыған байланысты теорияны "адамгершілік үлгі теориясы" Фауст Социн (1539 - 1604) өзінің "De Jesu Christo servatore" (1578) еңбегінде әзірлеген. Ол "адамның орнын басатын қанағаттандыру" идеясын қабылдамады. "Мәсіх күнәкарлар үшін азап шекті. Социннің айтуынша, Исаның өлімі Құдайға бағышталудың кемелді үлгісін көрсетеді". Бірқатар теологтар күнәнің құнын өтеу туралы "мысал" (немесе "мысал") теорияларды моральдық ықпал теориясының түр-түрі ретінде қарастырады. Алайда Уэйн Грудем: "Әдептілік теориясы Мәсіхтің өлімі Құдайдың бізді қаншалықты жақсы көретінін көрсетеді десе, үлгі теориясы Мәсіхтің өлімі біздің қалай өмір сүруіміз керектігін көрсетеді", - деп айтады. Грудм социниандарды мысал теориясының жақтаушылары ретінде анықтайды.