Кіріспе

Riksmål, норвег тілінің жазу стандартын қолдайтын ұйым. Riksmålsforbundet (; ресми аударма: "The Riksmaal Society – Традициялық стандартты норвег тілін сақтау қоғамы") – 1938 жылға дейінгі ресми Bokmål стандартына негізделген, норвег тілінің ресми емес Riksmål түрі үшін негізгі ұйым. Қоғам 1907 жылдың 7 сәуірінде Нобель сыйлығының лауреаты Бьёрнстерн Бьёрнсон тарапынан құрылды.

Тарих

Riksmålsforbundet 1907 жылы ақын Бьёрнстёрне Бьёрнсон құрғанмен, riksmål-ді қолдау үшін ұйымдасу әрекеттері 1899 жылға дейін соқталады. Бұл норвегтердің елдегі жалғыз тіл ретінде landsmål-ді насихаттауға ұйымдасқан күш-жігеріне қарсылық болды. Riksmålsforbundet Дания-норвегиялық жазба тілі дәстүріне негізделген, норвегия тілінің консервативті түрі саналатын riksmål-ді сақтау және дамыту үшін жұмыс істейді. Ол үнемі үкіметтің samnorsk саясатына қарсы тұрды (шамамен «жалпы норвегиялық» немесе «бірлескен норвегиялық» деп аударуға болады; sam префиксі ағылшын тіліндегі same сөзімен байланысты), бұл екі негізгі норвегия тілі стандартын (bokmål және nynorsk) барлық жерде қолданылатын бір стандартқа біріктіруді көздеген, қазір тоқтатылған жоба. Riksmål қозғалысының белгілі мүшелеріне автор Йенс Бьёрнебо, оның туысы Андре Бьерке, Терье Стиген, Карл Кейльхау, Агнар Микле, Арнульф Оверланд, Сигурд Хоел, Йохан Бернхард Хьорт, Кнут Вигерт, Маргрете Аамот Оверланд, Софи Хелен Вигерт және Варг Викернес кіреді. Riksmål ісінің басқа да өкілдері ретінде Клас Гилл, Нильс Кьяр, Кнут Хамсун, Габриэль Скотт және Хенрик Ибсен сияқты авторларды атауға болады. Соңғы жылдары, әсіресе 1981 және 2005 жылдарғы тіл реформалары Riksmålsforbundet-тың көптеген мақсаттарына қол жеткізілгенін көрсетті. Samnorsk саясаты ресми түрде тоқтатылды. Көптеген адамдар оны міндетті түрде қолданбаса да, көптеген riksmål жазулары Samnorsk саясатының салдарынан ондаған жылдар бойы мектептер мен үкіметте тыйым салынғаннан кейін қазір bokmål-да дұрыс деп есептеледі. 2005 жылғы реформа бұрынғы реформаларды толыққанды кері қайтару болмады; нақты қолданысқа негізделген жаңа жазулар енгізілді немесе алынып тасталды. Сонымен қатар, Норвегияда міндетті тіл саясатын тоқтатуды қолдайтын саяси көпшілік пайда болды. Riksmålsforbundet «Ordet» («Сөз») журналын жариялайды.