Тібет-Непал достық жолының сипаттамасы

Кіріспе

Қытай-Непал шекарасымен Тибетті байланыстыратын тас жол – Достық тас жолы (сондай-ақ Қытай-Непал тас жолы деп те аталады) Тибет астанасы Лхасаны Жангму мен Кодари арасындағы Қытай-Непал достық көпіріндегі Қытай-Непал шекарасымен байланыстыратын көркем жол. Ол Қытайдың 318 (Шанхай-Жангму) ұлттық тас жолының батыс бөлігін қамтиды және шекараға дейін үш жотадан өтеді. 2015 жылғы аймақтағы жер сілкінісі тас жолды жауып, көптеген адамдарды эвакуациялауға себеп болды. 2016 жылға қарай, кейбір жөндеу жұмыстары жүргізілді, бірақ жол бойындағы сауда жер сілкінісінен бұрынғы деңгейге толыққанды қайта келтірілмеді.

Өмірбаян

Лхасадан басталатын Достық тас жолы Ки Чу өзенінің бойымен Чушульде Ярлунг Цангпо өзеніне құятын жерге дейін созылады. Басты маршрут Ярлунг аңғарымен Тибеттің екінші ірі қаласы Шигацзеге дейін жалғасады. Қосалқы тармақ Чушульде Ярлунг Цангподан өтіп, биік Гампа Ладан өтеді, Нойджин Кансангтың етегіндегі биік Каро Ладан өтеді, содан кейін Ньянг Чу аңғары арқылы Гянцеден Шигацзеге дейін барады. Шигацзеден батысқа қарай Ярлунг Цангпо аңғарымен қатар жалғасып, жол Лхацеден өтеді және Чхапудан жақын жерде тармақталады, онда Қытайдың 219 ұлттық тас жолы батысқа және өзен ағысымен жалғасады, соңында қасиетті Кайлаш тауы мен Манасаровар көлінің жанында Брахмапутра/Индус суайырымын кесіп өтеді, одан кейін Гар округіндегі Әліге дейін жетеді. Лхаце маңындағы Чхапудан Достық тас жолы Hwy 318 нөмірін сақтап, оңтүстік-батысқа бұрылып, жолдың ең биік асуы – Гьяцо Лада Брахмапутраның Ганг өзенінен бөлінетін жерін кесіп өтеді. Непалда Арун өзені деп аталатын Бум-Чу өзенінің аллювиалды жазықтарына түсіп, Шелкар (Жаңа Тингри) маңынан өтеді, содан кейін Ескі Тингриден өтеді, екеуі де Ронгбук монастырына және Эверест тауының солтүстік бетіне қақпалар. Оңтүстік-батысқа қарай жалғасып, тас жол Лаллунг Лаға көтеріліп, одан кейін Тонг Ладан (Тонг Ла, Якри Шунг Ла немесе Якрушонг Ла деп те аталады) өтеді, ол Бум-Чу / Арун және (Матсанг Цангпо / Сун Коси) өзендері арасындағы суайырықты белгілейді. Достық тас жолы Мацсанг Цангпо бойымен Ньялам арқылы төмен түседі, содан кейін каньон арқылы Чжанмуға дейін тік төмен түседі. Жол Қытай мен Непал шекарасындағы Достық көпірінде аяқталады. Кодариден Катмандуға дейінгі шекаралық жолдың жалғасы Арнико Раджмарг деп аталады. Тас жол бойындағы көріністерде маңызды мәдени ескерткіштер, Ярлунг Цангпо (Брахмапутра) өзенінің жоғарғы аңғары, кең далалар мен шалғынды жерлер, сондай-ақ Эверест, Лхотсе, Макалу, Чо Ою және Шишапангма сияқты әлемдегі ең биік бес шыңы, сонымен қатар Тоң Ланың шығысында Лабу Кангқа дейін жететін жартылай зерттелмеген және бағындырылмаған шыңдар бар.

From Lhasa, the Friendship Highway follows the Kyi Chu river for about up to the confluence with the Yarlung Tsangpo River at Chushul. The main route continues along the Yarlung valley up to Shigatse, Tibet's second largest city and formerly the home of the Panchen Lamas. A subsidiary branch crosses the Yarlung Tsangpo at Chushul and crosses the high Gampa La, passes along turquoise Yamdrok Yutso lake before crossing the high Karo La at the foot of Noijin Kangsang, and following downstream the Nyang Chu valley through Gyantse up to Shigatse. From Shigatse, continuing west parallel to the Yarlung Tsangpo valley, the road passes Lhatse and forks just beyond at Chapu, where China National Highway 219 continues west and upriver, finally crossing the Brahmaputra/Indus divide near sacred Mount Kailash and Lake Manasarovar, then on to Ali in Gar County. From Chapu near Lhatse, the Friendship Highway maintains the Hwy 318 route number and turns southwest and crosses the main Brahmaputra Ganges divide at Gyatso La , the highest pass on the road. Descending onto alluvial plains of the Bum Chu, also known as the Arun river in Nepal, the highway passes near Shelkar (New Tingri) then through Old Tingri, both gateways to Rongbuk Monastery and the north side of Mount Everest. Continuing southwest, the highway climbs over Lalung La and crosses shortly after the Tong La (also known as Thong La, Yakri Shung La or Yakrushong La) , which marks the water divide between the Bum Chu / Arun and the (Matsang Tsangpo / Sun Kosi) rivers. The Friendship Highway then descends along the Matsang Tsangpo through Nyalam, then more steeply through a canyon to Zhangmu. The road ends at the Friendship Bridge on the China Nepal border at a mere elevation. The continuation of the road between the border town of Kodari to Kathmandu is named Arniko Rajmarg. Scenery along the highway features important cultural monuments, the upper valley of the Yarlung Tsangpo (Brahmaputra) River, vast grasslands and meadows, and mountain vistas including five of the world's highest peaks: Everest, Lhotse, Makalu, Cho Oyu and Shishapangma as well as partially unexplored and unclimbed peaks east of Tong La reaching at Labuche Kang.