Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Ұзын құлақты кірпі (Hemiechinus auritus) – Орталық Азия елдері мен Таяу Шығыстың кейбір елдерінде табиғи түрде қоныстанған кірпінің бір түрі. Ұзын құлақты кірпі өзі қазған немесе табылған қуыстарда тіршілік етеді және ұзын құлақтарымен ерекшеленеді. Ол Таяу Шығыстағы ең кішкентай кірпілердің бірі саналады. Бұл кірпі негізінен жәндіктермен қоректенеді, бірақ сонымен қатар кішкентай омыртқалы жануарлар мен өсімдіктерді де жеуі мүмкін. Ұзын құлақты кірпі табиғатынан паразиттерге осал және оба сияқты ауруларды тарата алады, сондықтан оны үй жануары ретінде ұстағысы келгендер сенімді сатушыдан алуы тиіс. Жабайы кірпілерде Rhipicephalus sanguineus, қоңыр ит құйрығы, табылған, ол Бутоннеуз қызуын жұқтыруы мүмкін.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Hemiechinus auritus шығыс Жерорта теңізі аймағынан, Азияның құрғақ және далалық аймақтары арқылы оңтүстіктегі Батыс Пәкістанға дейін; және шығыс Украинадан Моңғолия (Гоби шөлі) арқылы Қытайға (Синьцзян) дейін таралған. Бұл түр келесі елдерде кездеседі: Ауғанстан, Қытай, Кипр, Египет, Иран, Ирак, Израиль, Қырғызстан, Ливан, Ливия, Моңғолия, Пәкістан, Ресей, Сирия, Тәжікстан, Түркия, Түрікменстан, Украина және Өзбекстан. Ұзын құлақты кірпік орташа климатты аймақтарды ұнатады, ыстық шөлдер мен солтүстікке қарай суық таулы жерлерден аулақ салады. Олар 100–400 мм жауын-шашын мөлшері бар аймақтарды да жақсы көреді. Ұзын құлақты кірпік құрғақ далалар, жартылай шөлдер және шөлдерде тіршілік етеді. Ол құрғақ өзен аңғарларын, шатқалдарды, орманды қоршау жолақтарын, тасталған суару каналдарын және бұталы жерлерді ұнатады, көбінесе оазистерде және адам қоныстарының маңында (кейде егістік жерлерде) қоныстанады. Олар бұталардың астына 45 см ұзындығында, бір кіреберісі бар қуыстар қазып салады. Сондай-ақ, басқа ұсақ сүтқоректілердің тасталған қуыстарында да тұруы мүмкін. Олар түнгі, жалғыз тіршілік ететін кірпіктер. Күндіз олар тастардың, ойыстардың немесе тау жыныстарының астында демалады.

Көбею

Ұзын құлақты кірпік тек шілде мен қыркүйек айларында жылына бір рет көбейеді. Тікендердің болуы бұл түрдің көбею қабілетіне кедерес келтірмейді. Ұзын құлақты кірпіктің жүктілік мерзімі 35–42 күнге созылады. Ана кірпігінде 8–10 сүт безі болады және көбінесе 2–3 бала туады. Бір апта өткен соң балалар қатты тағам жей бастайды. Олар туғанда өте аз тікенмен туады, ал туғаннан кейін бес сағат ішінде тікендері екі есеге ұзарады. Екі аптадан кейін балалар жаңа тікендерімен толық жабылады.