Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Медбикелерге қатысты стереотиптер
Stereotypes related to nurses
Стереотип – белгілі бір адам типі туралы кең таралған және қалыптасқан түсінік, көбінесе ол тым қарапайымдатылып, соқтықтыңға ұшырауы мүмкін. Адамдар мен топтар туралы стереотиптер зиянды, әсіресе олар фактілерге негізделмеген жағдайда. Медбикелік мамандығы тарихы бойында стереотиптерге толы болған. Медбикелікке және медбикелерге қатысты стереотиптер жақсы құжатталған. Көптеме қате түсінік бар, мысалы, барлық медбикелер әйелдер деп есептеледі; осы қате түсінік еркек медбикелердің әйелдік сипатқа ие деген тағы бір стереотипіне әкелді. Осылайша, медбикелік мамандығына қатысты жалпылама пікірлер, сондай-ақ, халықтың медбикелер туралы бұрыс түсініктеріне себеп болды. Бұқаралық ақпарат құралдарында бейнеленген медбике бейнесі көбінесе әйелдің жыныстық тартымдылыққа ие болуымен және интеллектуалдық деңгейінің төмендігімен байланыстырылады. Бұл түсінік «сау болыңыз» карточкаларында, теледидарда, фильмдерде және кітаптарда көрсетіледі. Жыныстық тартымдылыққа ие медбикелер көбінесе «әдепсіз медбике» деп аталады және олар жыныстық символ немесе нимфоман ретінде қарастырылады. Осы кең таралған стереотиптермен қатар, зерттеулер бұқаралық ақпарат құралдарында қолданылатын басқа да танымал бейнелерді анықтады, мысалы, қызметші, періште, азаптаушы, гомосексуал еркек, алкоголик, клоун және ақ халат киген әйел. Медбикелік туралы тараған стереотиптер мен осы бұрмалаулардың бейнеленуі мамандыққа тигізетін әсері туралы пікірталас тудырды.
A stereotype is a widely held and fixed notion of a specific type of person and is often oversimplified and can be offensive. Stereotypes of people and groups are harmful, especially when they lack factual information. Nursing as a profession has been stereotyped throughout history. The stereotypes given to nursing as well as women in nursing has been well documented. A common misconception is that all nurses are female; this misconception has led to the emergence of another stereotype that male nurses are effeminate. These generalized perceptions of the nursing profession have aided in the misrepresentation of nurses in the media as well as the mischaracterization of nurses in the eyes of the public. The image of a nurse depicted by the media is typically of a female being over sexualized as well as diminished intellectually. This notion is then portrayed in get well cards, television, film and books. The over sexualized nurse is commonly referred to as a naughty nurse and is often seen as a sex symbol or nymphomaniac. Along with these common stereotypes, studies have identified several other popular images used in media such as handmaiden, angel, torturer, homosexual male, alcoholic, buffoon and woman in white. Common stereotypes of nursing and portrayal of these misrepresentations have fueled a discussion on the effects they have on the profession.
Тарих
XIX ғасыр мен XX ғасырдың басында медбикенің бейнесі көбінесе періштедей, қызмет ететін әйел ретінде қалыптасқан. Осы кезеңде медбикелік кәсібін әйелдердің жұмысы деп қарау мен, ауқымды дайындық пен біліктілікті талап ететін еңбек ретінде қарау арасында қайшылықтар болды. Бастапқыда медбикелік әйелдерге тән жұмыс саналды, себебі ол шаруашылыққа жататын. Америка Азамат соғысы (1861–1865) осы стереотиптің өзгеруіне ықпал еткен деп есептеледі. 1860 жылдары орта тапқа жататын ақ әйелдер соғысқа көмекші болып ерікті түрде қызмет етті. Бұл әйелдер медициналық мекемелерде санитарлық талаптарға сай келмейтін және жеткіліксіз жарақатталған жағдайларда жұмыс істеді. Соғыстан оралғаннан кейін олар сапалы күтім үшін жеткілікті білім қажет екенін айтты, сондықтан ресми оқыту (Медбикелерді даярлау бағдарламалары) енгізілуі керек болды. Оңтүстіктегі плантациялардағы ақ әйелдердің медбикелік көмек көрсетуі туралы тараған суреттер, құлдардың денсаулық сақтауға қатысты күнделікті жұмыстарының көп бөлігін атқаратынын назардан тыс қалдырады деген пікір бар. Дегенмен, екі жағдайда да бұл жұмысты әйелдер атқарады. Медбикелерді даярлау бағдарламалары құрылғаннан кейін нәсіл және әлеуметтік-экономикалық жағдайға қатысты мәселелер көтерілді. Мектептер өз беделін түсірмеу үшін кедей немесе түрлі терілі әйелдерді оқытудан жаңылды. Қара халыққа қызмет ету үшін қара медициналық және оқу орталықтары құрылды. Әйелдер енді медбикелік білім алып, жұмыс таба алатын болса да, нәсілдік және таптық айырмашылықтар сақталды. Қазіргі заманғы және мәдениетте медбикелердің жыныстық тартымды бейнесі жиі кездеседі, сонымен қатар бұл бұрыс көзқарасты жоюға және стереотипке қарсы күресуге тырысады. Бүгінгі таңда "секси-медбике" костюмі жыл сайын Хэллоуинде қайта оралады, бұл жыныстық тартымды бейнені көрсетеді. Бұл бейне "Grey's Anatomy", "Married with Children" және "Animaniacs" сияқты телешоуларда да бейнеленген. Көптеген ойын автоматтарының артқы панелін әшекейлейтін әдемі әйелдер дәстүріне сәйкес, 1989 жылғы "Dr. Dude and his X-Cellent Ray" ойын автоматында медбике костюмімен киінген, кеудесі үлкен, сұлу блондинка бейнеленген. 1993 жылы операциядан кейін жазылған Дон Имус ауруханада жатқанда денсаулық сақтау саласындағы қызметкерлердің, яғни иммигрант санитарлар мен ауруханалық форма киген орта жастағы әйелдердің шынайы бейнесін көргенін мойындады және "модельдер мансабынан бас тартып, медбикелік мектепке баруға көп қыздар бармады" деп әзілдеді. Медбикелер туралы тағы бір стереотип – кедей отбасылардан шыққан қыздар дәрігерге үйлену үшін медбикелікке түседі. Бұл пікір "Momma" комиксінде көрсетілген, онда қызы медбикелік мектепке түсуді ойлағанда, анасы оны табысты маманға үйлендірудің көптен күткен мүмкіндігі деп есептеді. Бұл стереотип "Doogie Howser, M.D." сериалының бір эпизодында да қолданылды, онда доктор Прессман мен менмен жас дәрігердің арасындағы төбелес үшін жазаланды, себебі жас дәрігер медбике Сполдингтің кәсіби біліктілігі бағаланбайтынын, оның жас дәрігердің әйелі болуы керек екенін айтқан.
In the 19th century and early 20th century, the image of a nurse was typically that of the angelic and serving female. At this point in time, there was conflict between the idea of nursing as woman's work and as skilled labor requiring immense training. Nursing was initially considered a woman's job because it constituted domestic labor. The American Civil War (1861–1865) has been thought to be a turning point for this stereotype. In the 1860s, middle class white women volunteered to be aides in the war effort. These women worked in unsanitary and undersupplied conditions within medical facilities. After returning home from the war these women would contend that adequate care required adequate knowledge, and thus formal training (Nursing Training Programs) needed to be implemented. It has been argued that images circulating of white women participating in nursing work in the south on southern plantations take away from the reality of slaves doing most of the everyday tasks pertaining to the health of both slaves and slave owners. However, in both instances the work is being completed by a woman. Post establishment of Nurse Training Programs, concerns became apparent relating to race and socioeconomic class. This concern was in the schools not wanting to besmirch their reputations by teaching poor women or women of color. Black medical and training facilities were established to serve the black community. While women were able to now seek education in nursing as well as jobs, race and class divisions remained. Images seen in modern and pop culture show still sexualized ideals of nurses while attempting to dismantle the misrepresentation and go against the stereotype. Images today still show a sexualized ideal when the "sexy nurse" costume comes back every year for Halloween. It has also been portrayed in TV shows such as Grey's Anatomy, Married with Children, and Animaniacs. In keeping with a tradition of sexy women adorning the backglasses of many pinball games, an attractive, big busted blonde in a nurse costume was shown in the 1989 pinball game Dr. Dude and his X Cellent Ray. Don Imus, in a 1993 broadcast following his recovery from surgery, admitted during his hospitalization he saw the reality of those employed in healthcare as immigrant orderlies and middle aged women in hospital scrubs, and joked "not many girls gave up modeling careers to go to nursing school". Other stereotypes of nurses have persisted in that girls from poor families enter into a nursing career in order to lasso a doctor husband, which was featured in the comic strip Momma, when the daughter considered applying to nursing school, the titular character considered it her long awaited chance to marry off her daughter to a successful professional. The stereotype was also used on an episode of Doogie Howser, M. D. where Dr. Pressman was disciplined over getting in a fistfight with an arrogant young doctor, who had made a remark that Nurse Spalding was not valued for her professional skills but that she was meant to be on the arm of the young hotshot.
Медбикелер өз мүдделерін ойламай , періштелік қасиеттер танытады
XIX ғасырда медбикелерді қамқоршы періштелер ретінде көрсетуге тырысты, бұл сол кезде кең таралған, оларды ерсі, мас адамдар ретінде бейнелеуге қарсы шара болды. Мас медбике бейнесін Диккенстің Сара Гэмп есімді кейіпкері сомдады. Осы бейнедегі медбике – жомарт, ізгі және діншіл тұлға ретінде суреттеледі, қадірлі кесіптерге лайықты, таза және тыйым сақтайтын, сондай-ақ қарапайым сиқыршыға емес, монахиняға ұқсас. Оның біліктілігі практикалық, мінез-құлқы тыныш және бағынушы болуы керек еді. Флоренс Найтингейл, сонымен қатар "Шамшырақ ханым" деп те аталады, оның Крым соғысы кезінде түнде жаралы сарбаздарға көмек көрсеткені белгілі болғандықтан, осы бейнені қалыптастыруға үлкен үлес қосты. Жақыннан келе жатқан шаммен жаралы сарбазға көрінетін әйел бейнесіндегі періштелік образ ақиқатқа жақын. Медбикелердің өзімшіл, періштедей бейнесінің көп бөлігі осыдан туындады. Британ армиясымен соғысқа барған әйел медбикелер туралы идея даулы болды, себебі бұл аморальды және революциялық деп есептелді.
The image of a nurse as a ministering angel was promoted in the 19th century in an attempt to counter the then widely popular image of a nurse being depicted as a dissolute drunk. The image of a drunk nurse was exemplified by Dickens' Sarah Gamp. The nurse in this image is depicted as a moral, noble and religious being who was devout like a nun—chaste and abstemious as opposed to the resemblance that of a witch. Her skills would be practical and her demeanor would be stoic and obedient. Florence Nightingale also known as The Lady with the Lamp, promoted this image due to the fact that during the Crimean War, she was known to make rounds at night, treating wounds and giving care to soldiers. The angelic image that comes to mind when a woman with a lamp approaches an injured soldier is not far fetched. This is where much of the selfless angelic image of nurses come from. The idea of female nurses attending the British Army fighting in the war was controversial, due to it being thought immoral as well as revolutionary.
Зиянды әсерлері
БАҚ-тың қоғамдық пікірге күшті әсері бар, ол денсаулық сақтау саласындағы мамандықтарға қоғамның қабылдауын және құндылықтарын қалыптастырады. Сэнди Саммерс пен Гарри Джейкобс «Өмірді сақтау: БАҚ медбикелерді қалай бейнелегенінің салдары» кітабында кең таралған стереотиптердің зиянды әсерлерін және олардың бүгінгі БАҚ-та қалай көрсетілетінін талқылайды. Олардың пікірінше, қарапайымдыққа толы (мысалы, қолғабысшы) және жыныстық стереотиптер БАҚ-тың денсаулық сақтауда медбикелердің маңызды рөлін елемеуіне әкеледі. Бұл өз кезегінде құрметсіздікке ұшыратады. Көптеген адамдар медбикелердің қызмет аясы мен күтімі қандай екенін білмейді, сондықтан олар стереотиптерге бойұсынуға бейім. Медбикелердің жұмысына білмеушілік пен құрметсіздік олардың қызметін атқаруына кедергі келтіреді және адам өмірін қауіпке тігеді. Медбикелердің дұрыс бейнеленуі үшін жақтас Стефани Саувинет: «Бұрмаланған бейнелеу медбикелерге деген сенімсіздік пен құрметсіздікке әкеледі, олар «білімі жеткіліксіз» деп есептеледі» деді. Оның орнына, тиімді медициналық көмекке әкелетін жеке бөліктер ретінде медициналық қызметкерлерді көрсету арқылы маңызды командалық жұмыс ұғымын дамытудың орнына, медбикелердің бұрмаланған бейнесі үйкеліс, ұйымсыздық және негіссіз қақтығыстар атмосферасын тудырады, бұл қазіргі және болашақ пациенттердің медициналық қызметкерлеріне сенімсіздікке ұшыратады. Бұл медбикенің жеке мақтанышына да әсер етеді. Бұл медбике өзін дәрігерлер үшін емес, олармен бірге жұмыс істеп жатыр деп ойлауына әкелуі мүмкін. Сондай-ақ, бұл медбикелердің өз ұстанымын қорғауына немесе құрмет пен кәсібилікті талап етуіне кедергі келтіруі мүмкін.
The media has a strong influence on public views, shaping the way the public values and treats professions in healthcare. In the book Saving Lives: Why the Media's Portrayal Nurses Puts Us All At Risk, Sandy Summers and Harry Jacobs discuss the many ill effects of the common stereotypes and how those are presented in today's media. They argue that offensive stereotypes (such as handmaidens) and sexual stereotypes lead media to overlook how important nurses are in healthcare. This in turn generates a lack of respect. Many people do not know what the scope of practice and care of nursing entails, and are thus prone to being misled by stereotypes. The ignorance of and disrespect for nurses' work hinders their ability to do their jobs and puts lives at risk. Stephanie Sauvinet, a nursing professional who advocates for accurate representation of nurses, said that misrepresentations promote distrust and a lack of respect for nurses, who are perceived as 'less educated':Instead of fostering the important concept of teamwork by portraying medical professionals as separate moving parts that lead to effective medical care, the misrepresentation of nurses concocts an atmosphere of friction, disorganization, and unfounded conflict that drives current and future patients to distrust their medical professional. This has impact on the individual pride of the nurse as well. It may lead a nurse to believe he or she is working for physicians rather than with them. It may also discourage nurses from standing their ground or demanding respect and professionalism.