GM2 ганглиозидозының AB нұсқасы: Сипаттамасы, генетикасы және диагностикасы
GM2-gangliosidosis, AB variant
GM2 ганглиозидозының AB түрі – сирек, генетикалық ауру. Ми мен жұлын нейрондарының прогрессивті бұзылуына себеп болады. Белгілері мен диагнозы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
GM2 ганглиозидозының AB нұсқасы – ми мен жұлынның жүйке жасушаларының прогрессивті бұзылуына себеп болатын сирек кездесетін аутосомдық рецессивті метаболизмдік ауру. Оның патологиясы Сандхофф ауруы мен Тай-Сакс ауруына ұқсас. Бұл үш ауру GM2 ганглиозидоздары ретінде жіктеледі, себебі әрбір ауру бета-гексозаминаза ферментінің белсендірілуіндегі нақты молекулалық ақауды көрсетеді. AB нұсқасы бета-гексозаминаза ферментінің кофакторы – GM2 активаторын жасауға жауапты геннің бұзылуынан туындайды.
GM2 gangliosidosis, AB variant is a rare, autosomal recessive metabolic disorder that causes progressive destruction of nerve cells in the brain and spinal cord. It has a similar pathology to Sandhoff disease and Tay–Sachs disease. The three diseases are classified together as the GM2 gangliosidoses, because each disease represents a distinct molecular point of failure in the activation of the same enzyme, beta hexosaminidase. AB variant is caused by a failure in the gene that makes an enzyme cofactor for beta hexosaminidase, called the GM2 activator.
Симптомдар мен белгілер
GM2 ганглиозидозының АБ вариантының белгілері мен көріністері, сәбилік Тай-Сакс ауруының белгілері мен көріністерімен толықтай сәйкес келеді, ерекшелігі – ферменттік талдау нәтижесінде гексозаминаза А деңгейі қалыпты болады. Бұл аурудың айқын белгісі – көз тексеруі арқылы анықталатын «алыс қызыл дақ». Осы «алыс қызыл дақты» Уоррен Тей 1881 жылы Тай-Сакс ауруының алғашқы жағдайын сипаттағанда бірінші болып хабарлаған, және оның себебі де сол. АБ вариантының болжамы сәбилік Тай-Сакс ауруының болжамымен ұқсас. АБ вариантымен туған балалар нәрестелік немесе ерте балалық жаста қайтыс болады.
Signs and symptoms of GM2 gangliosidosis, AB variant are identical with those of infantile Tay–Sachs disease, except that enzyme assay testing shows normal levels of hexosaminidase A. An ophthalmological abnormality called a cherry red spot, which can be identified with an eye examination, is characteristic of this disorder. This cherry red spot is the same finding that Warren Tay first reported in 1881, when he identified a case of Tay–Sachs disease, and it has the same etiology. The prognosis for AB variant is the same as for infantile Tay–Sachs disease. Children with AB variant die in infancy or early childhood.
Себеп
GM2A геніндегі мутациялар GM2 ганглиозидозының AB нұсқасын тудырады. Бұл жағдай аутосомалық рецессивті тип бойынша мұраға беріледі. GM2A гені GM2 активаторы деп аталатын белокты жасау үшін нұсқаулар береді. Бұл белок жүйке жүйесіндегі маңызды фермент – бета-гексозаминдаза А-ның қалыпты жұмыс істеуі үшін қажет, ол GM2 ганглиозиді деп аталатын липидті ыдыратады. Егер осы локустағы екі аллельдегі мутациялар GM2 активаторының қызметін бұзса, бета-гексозаминдаза А өзінің қалыпты функциясын орындай алмайды. Нәтижесінде ганглиозидтер орталық жүйке жүйесінде жиналып, қалыпты биологиялық процестерге кедергі келтіреді. Ганглиозидтердің жиналуынан туындаған прогрессивті зақымдану жүйке жасушаларының жойылуына алып келеді. ТСД (Тей-Сакс ауруы) пациенттеріндегі ферменттік талдаулар бірнеше ерекше жалған теріс жағдайларды көрсетті – ауру дамыған, бірақ ферменттік белсенділігі қалыпты пациенттер. Басқа жағдайларда, ТСД тасымалдаушылары ретінде тексерілмеген ата-аналардың балалары классикалық нәрестелік ТСД симптомдарымен ауырды. Соңында GM2 ганглиозидозы үш түрлі гендегі мутациялардың нәтижесінде туындауы мүмкін екендігі анықталды, олардың бірі – активатор белок. Бұл белокты іс-қызметтен шығаратын мутация салдарынан туындаған ауру AB нұсқасы деп аталды. 1992 жылы GM2A генінің өзі 5-хромосомаға орналасқандығы анықталды, ал нақты локусы келесі жылы белгіленді.
Mutations in the GM2A gene cause GM2 gangliosidosis, AB variant. This condition is inherited in an autosomal recessive pattern. The GM2A gene provides instructions for making a protein called the GM2 activator. This protein is required for the normal function of beta hexosaminidase A, a critical enzyme in the nervous system that breaks down a lipid called GM2 ganglioside. If mutations in both alleles at this locus disrupt the activity of the GM2 activator, beta hexosaminidase A cannot perform its normal function. As a result, gangliosides accumulate in the central nervous system until they interfere with normal biological processes. Progressive damage caused by buildup of gangliosides leads to the destruction of nerve cells. Enzyme assay tests of TSD patients revealed a few unusual false negative cases, patients who developed the disease, yet had normal enzyme activity. In other cases, parents who had not tested as carriers for TSD had children who nevertheless became ill with the symptoms of classic infantile TSD. It was eventually determined that GM2 gangliosidosis could be caused by mutations on three distinct genes, one of which was an activator protein. Disease caused by a mutation that disables this protein was termed AB variant. In 1992, the GM2A gene itself was localized to chromosome 5, and the precise locus was determined the following year.