Кіріспе
Аминоқышқылдарының метаболизмі бұзылуы
Белгілері мен симптомдары
ПКУ-ны емдемеген жағдайда, бұл зиякерлік қабілетінің төмендеуіне, құрылыстарға, мінез-құлық проблемаларына және психикалық ауруларға алып келуі мүмкін. Егер балаға жаңа туған сәбилерді тексеру кезінде диагноз қойылмаса және фенилаланинге шектеу қойылған диета енгізілмесе, онда қандағы фенилаланин деңгейі уақыт өте келе арта түседі. Фенилаланиннің залалды деңгейі (және тирозиннің жеткіліксіз деңгейі) нәрестенің дамуына кедергі келтіріп, өмір бойы сақталатын әсерлерге ұшыратады. Ауру клиникалық тұрғыдан құрылыстар, гипопигментация (шаш пен терінің тым ақ болуы) және нәрестенің терісі мен зәрiнiң "иіссіз хош иісі" (фенилацетонның тотығуынан пайда болатын фенилацетат, карбон қышқылы) арқылы көрінеді. Көп жағдайларда, бастапқы тестті растау және бастапқыда байқалмаған фенилкетонурияны анықтау үшін шамамен екі аптадан кейін қайталау тестілеу қажет. Емделмеген балалар көбінесе дамудың алғашқы кезеңдеріне қол жеткізе алмайды, микроцефалияға шалдығады және ми функциясының прогрессивті нашарлауын көрсетеді. Гиперактивтілік, ЭЭГ аномалиялары, құрылыстар және оқудағы қиындықтар кейінірек өмірдегі маңызды клиникалық проблемалар болып табылады. Егер емделмесе, терідегі "иіссіз немесе егеуқырлы" хош иіс және экземаға бейімділік өмір бойы сақталады. Егер ПКУ өмірдің алғашқы айларында емделмесе, миға келтірілген зақымды емдеу мүмкін емес. ПКУ-мен ауыратын нәрестелердің диетасын қатаң түрде бақылау өте маңызды, осылайша ми қалыпты дамуға мүмкіндік алады. Туған кезде анықталған және емделген балаларда неврологиялық проблемалардың пайда болуы, құрылыстар мен зиякерлік қабілетінің төмендеуі ықтималдығы айтарлықтай төмендейді (бірақ мұндай клиникалық бұзылулар әлі де мүмкін, оның ішінде астма, экзема, анемия, салмақ қосу, бүйрек жеткіліксіздігі, остеопороз, гастрит, асқазан және бүйрек жеткіліксіздігі, бүйрек тастары және гипертония). Сонымен қатар, депрессиялық аурулар бақылау тобына қарағанда 230% жоғары, бас айналу мен шалқу 180% жоғары, созылмалы ишемиялық жүрек ауруы, астма, қант диабеті және гастроэнтерит 170% жоғары, ал стресс және бейімделу бұзылыстары 160% жоғары. Алайда, жалпы алғанда, ПКУ үшін емделген адамдардың жағдайы жақсы. Емделген адамдарда физикалық, неврологиялық немесе даму проблемалары мүлдем байқалмауы мүмкін.
Генетика
ФКУ – аутосомалық рецессивті метаболикалық генетикалық бұзылыс. Аутосомалық рецессивті ауру болғандықтан, ауру белгілерінің пайда болуы үшін екі ФКУ аллелі қажет. Балаға ФКУ мұрагерлік етіп беру үшін, ата-анасының екеуінде де бұзық ген болуы және оны беріп өтуі керек. Егер ата-анасының екеуі де ФКУ тасымалдаушысы болса, олардың туған әр баланың 25% ықтималдықпен бұл аурумен тууы мүмкін, 50% ықтималдықпен бала тасымалдаушы болады және 25% ықтималдықпен бала ауруды дамытпайды және тасымалдаушы да болмайды. Бұл фермент фенилаланин (Фе) аминоқышқылын тирозин (Тир) аминоқышқылына айналдыруға қажет. ПАГ белсенділігі төмендегенде фенилаланин жинақталып, фенилпируватқа (фенилкетон деп те аталады) айналады, оны зәрде анықтауға болады. Бір ФКУ аллелінің тасымалдаушылары ауру белгілерін көрсетпейді, бірақ саңырауқұлақ токсині – ократоксин А-ға қарсы белгілі бір деңгейде қорғалғандай көрінеді. Луис Вулф бұл аллельдің кейбір популяцияларда сақталуын түсіндіруі мүмкін деп болжады. ПАГ гені 12-ші хромосомада 12q22-q24.2 аймағында орналасқан. 2000 жылға дейін ПАГ генінде 400-ге жуық ауру тудыратын мутациялар табылды. Бұл аллельдік генетикалық гетерогендіктің мысалы.
The PAH gene is located on chromosome 12 in the bands 12q22 q24.2. As of 2000, around 400 disease causing mutations had been found in the PAH gene. This is an example of allelic genetic heterogeneity.
Классикалық PKU
Классикалық ФКУ және оның аз ауыр формалары – «жеңіл ФКУ» және «жеңіл гиперфенилаланинемия» – фенилаланин гидроксилаза (ПАГ) ферментінің мутациялы генінің салдарынан туындайды. Бұл фермент аминоқышқылы фенилаланинды («Фе») организмдегі басқа да маңызды қосылыстарға, әсіресе тирозинге айналдырады. Тирозин – ФКУ-мен ауыратын науқастар үшін шартты түрде қажетті аминоқышқыл, себебі ПАГ жетіспесе, ол фенилаланиннің ыдырауы арқылы организмде өндірілмейді. ПАГ тапшылығы классикалық фенилкетонурия (ФКУ) және жеңіл гиперфенилаланинемия (кейде «гиперфе» немесе «жеңіл HPA» деп те аталады) сияқты аурулар спектрін тудырады, бұл фенилаланиннің аз дәрежеде жинақталуымен сипатталады. Классикалық ФКУ-мен салыстырғанда, «гиперфе» ауруы бар пациенттерде ПАГ ферментінің активтігі жоғары болады және олар диеталарында фенилаланиннің көбірек мөлшерін қабылдай алады. Диеталық түзетулер жасалмаса, жеңіл HPA ауруы бар пациенттердің қанындағы Фе деңгейі қалыпты ПАГ активтігі бар адамдарға қарағанда жоғары болады. Қазіргі уақытта жеңіл HPA анықтамасы бойынша халықаралық консенсус жоқ, бірақ көбінесе ол қандағы Фе деңгейі 2–6 мг/дл аралығында болғанда диагностикаланады. Фенилаланин – ірі, бейтарап аминоқышқыл (LNAA). LNAA-лар қан-ми тосқауылы (BBB) арқылы ірі бейтарап аминоқышқыл тасымалдаушы (LNAAT) арқылы тасымалдану үшін бәсекелеседі. Фенилаланиннің қанда артық мөлшері болса, ол тасымалдаушыны қанықтырады. Фенилаланиннің шамадан тыс деңгейі мидағы басқа LNAA-лардың деңгейін төмендетуге бейім. Ақуыз және нейротрансмиттерлердің синтезі үшін бұл аминоқышқылдар қажет болғандықтан, Фе жинақталуы мидың дамуына кедергі келтіріп, зиякерлік қабілетінің төмендеуіне әкеледі. Соңғы зерттеулер көрсеткендей, нейрокогнитивтік, психосоциалдық жағдай, өмір сүру сапасы, өсу, тамақтану және сүйек патологиясы емделген және Фе деңгейін мақсатты диапазон шегінде ұстап тұратын науқастарда да, егер диета басқа аминоқышқылдармен толықтырылмаса, толыққанды болмайды. Классикалық ФКУ емделмеген нәрестелерде миелиндеу және ақ зат жолдарына әсер етеді, бұл фенилкетонуриямен байланысты неврологиялық проблемалардың маңызды себебі болуы мүмкін. Ақ заттың дамуындағы айырмашылықтарды магниттік-резонанстық томография арқылы анықтауға болады. Сұр заттағы аномалиялар да байқалады, әсіресе моторлық және премоторлық қабықта, таламуста және гиппокампта. Жақында ФКУ амилоидты ауруларға, мысалы, Альцгеймер және Паркинсон ауруларына ұқсас болуы мүмкін деген болжам жасалды, себебі фенилаланиннің токсикалық амилоидтарға ұқсас құрылымдарын құрайтын қасиеті бар.
Тетрагидробиоптерин жетіспеушілігі бар гиперфенилаланинемия
Гиперфенилаланинемияның сирек кездесетін түрі – тетрагидробиоптерин жетіспеушілігі, ол ПАГ ферменті қалыпты болғанда, ал кофактор тетрагидробиоптериннің (BH4) биосинтезі немесе қайта өңделуінде ақаулық анықталғанда пайда болады. BH4 ферментінің ПАГ-ның қалыпты жұмыс істеуі үшін қажет, және бұл коферментті емдеу үшін қосымша қолдануға болады. Гиперфенилаланинемияның осы түріне шалдыққандарда тирозин жетіспеушілігі болуы мүмкін (ол ПАГ ферменті арқылы фенилаланиннен жасалады), мұндай жағдайда бұл жетіспеушілікті толықтыру үшін тирозинмен қосымша емдеу қажет. Допамин деңгейі осы екі түрді ажыратуға көмектеседі. Тетрагидробиоптерин фенилаланиннің тирозинге айналуы үшін және тирозиннің тирозин гидроксилаза ферменті арқылы L-DOPA-ға айналуы үшін қажет. L-DOPA өз кезегінде допаминге айналады. Допамин деңгейі төмендесе, пролактин деңгейі жоғарылайды. Ал классикалық ФКУ-де (дигидробиоптеринге қатысы жоқ) пролактин деңгейі салыстырмалы түрде қалыпты болады. 2020 жылға дейін тетрагидробиоптерин жетіспеушілігі бес геннің ақауларынан туындайтыны белгілі болды.
Метаболизм жолдары
Фенилаланин гидроксилаза ферменті қалыпты жағдайда фенилаланин аминқышқылын тирозин аминқышқылына түрлендіреді. Егер бұл реакция жүрмесе, фенилаланин жинақталып, тирозин жетіспейді. Фенилаланиннің шамадан артық мөлшері глютаматпен трансаминаза жолы арқылы, екінші дәрежелі жолмен фенилкетондарға айналуы мүмкін. Осы метаболиттерге фенилацетат, фенилпируват және фенилэтиламин жатады. Қандағы фенилаланин деңгейінің жоғарылауы және зәрде фенилкетондардың табылуы диагноз қоюға мүмкіндік береді, бірақ көптеген науас жаңа туған сәбилерді тексеру арқылы анықталады.
Скрининг
PKU көптеген елдерде жаңа туған нәрестелерді тексеруге енгізілген, әртүрлі анықтау техникалары қолданылады. Еуропа, Солтүстік Америка және Австралияда туған сәбилердің көпшілігі дүниеге келгеннен кейін жақын арада PKU-ға тексеріледі. PKU тексеруі бактериялық тежелімдеу әдісімен (Гатри тесті), флуорометриялық немесе фотометриялық анықтауды пайдаланатын иммуноталдау, немесе тандемдік массалық спектрометрия (MS/MS) арқылы аминқышқылдарын өлшеу арқылы жүзеге асырылады. MS/MS қолданылып өлшенгенде Phe концентрациясы және Phe-ның тирозинге қатынасы анықталады, бұл қатынас PKU-да жоғарылайды.
Емдеу
ФКУ емделе алмайды. Дегенмен, егер ФКУ дерті ерте анықталса, жаңа туған нәресте тамақтану арқылы немесе тамақтану мен дәрі-дәрмектерді біріктіру арқылы фенилаланин ("Фе") деңгейін басқару және бақылау арқылы қалыпты ми дамуымен өсе алады. Егер туғаннан кейін 2 апта ішінде диеталық емді бастамаса, бала тұрақты зиякерлік кемістікке ұшырауы мүмкін, тіпті диеталық шаралар кейінірек басталса да. ФКУ-мен ауыратын адамдар үшін 10 жасқа дейінгі балаларға күніне 200-500 мг, ал үлкен балалар мен 60 жасқа дейінгі ересектерге 600 мг-дан кем мөлшерде ұсынылады. Диапазон дене салмағы мен жасына, сондай-ақ қандағы концентрацияны бақылауға байланысты. Оңтайлы денсаулық диапазоны (немесе "мақсатты диапазон") 120-360 мкмоль/л немесе 2-6 мг/дл аралығында. Мидің қалыпты дамуына мүмкіндік беру үшін бұл көрсеткіштерді кем дегенде алғашқы 10 жыл бойы сақтау қажет. Диетада соя, жұмыртқаның ақпаны, креветка, тауық еті, спирулина, су кресс, балық, жаңғақ, раковина, лобстер, тунец, түйе құсы, бұршақ және майлылығы аз сүзбе сияқты Фе-ға жоғары азық-түліктерді шектеу немесе толығымен жою қажет. Картоп және жүгері сияқты крахмалға толы азық-түліктерді бақыланатын мөлшерде қабылдауға болады, бірақ олардан алынатын Фе мөлшерін қадағалау керек. Кей жағдайларда жүгерісіз диета тағайындалуы мүмкін. Тамақтанған әр тағамның, жеңіліктің немесе сусынның құрамындағы Фе мөлшерін тіркеу үшін тамақ күнделігін жүргізу әдеттегідей. Тамақ порциясындағы Фе мөлшерін есептеу үшін "айырбастау" жүйесін пайдалануға болады, бұл үшін тамақтану туралы ақпаратта көрсетілген ақуыз мөлшеріне жүгіну керек. Фе-ға жоғары ақуызды қамтитын қарапайым нан, макарон және басқа дәнді азық-түліктердің орнына төмен ақуызды "медициналық тағамдар" жиі қолданылады. Көптеген жемістер мен көкөністерде Фе азырақ болады, сондықтан оларды көп мөлшерде жеуге болады. Сәбилерді ана сүтімен тамақтандыруға болады, осылайша ана сүтінің барлық пайдасын алуға болады, бірақ оның мөлшерін бақылау керек және жетіспейтін қоректік заттарды толықтыру қажет. Көптеген диеталық тағамдар мен сусындарда кездесетін аспартамнан да бас тарту керек, себебі аспартамда фенилаланин бар. Фенилаланин гидроксилаза жетіспеушілігі бар адамдарда тирозин аминқышқылы қажетті болады. Сондықтан, диетадағы Фе мөлшерін азайтумен қатар, Tyr қоректік қажеттіліктерді қамтамасыз ету үшін қосымша түрде берілуі керек. Фенилаланинге азырақ диета, бірақ ақуыз алмастырғыштарын қамтымаса, қандағы Фе деңгейін төмендетуге сәтсіздікке ұшырауы мүмкін, себебі нашар тамақтану катаболизмді тудыруы мүмкін. Осы себептерге байланысты, рецепт бойынша берілетін дәрілік заттар классикалық ФКУ-мен ауыратын науқастарды емдеудің маңызды бөлігі болып табылады. Үлкен бейтарап аминқышқылдарымен (LNAA) диеталық толықтыруды қолдайтын дәлелдер бар. LNAA (мысалы, лей, тир, трп, мет, гис, иле, вал, тр) ішек қабықшасы арқылы қанға және қан-ми тосқауылы арқылы миға LNAA-ны тасымалдайтын белгілі бір тасымалдаушы ақуыздармен бәсекелесе алады. АҚШ-та құнына байланысты қолданылуы шектеулі, бірақ көптеген елдерде аз ақуызды / PHE диетасының бөлігі ретінде жетіспейтін қоректік заттарды ауыстыру үшін қолжетімді. Тағы бір қызықты емдеу стратегиясы - казеин гликомакропептиді (CGMP), бұл таза түрінде табиғи түрде Фе-ден бос сүт пептиді. CGMP ФКУ диетасындағы еркін аминқышқылдарының негізгі бөлігін алмастыра алады және еркін аминқышқылдарына қарағанда бірнеше пайдалы тағамдық әсерлерді қамтамасыз етеді. CGMP пептид болғандықтан, оның аминқышқылдарының сіңіру жылдамдығы еркін аминқышқылдарына қарағанда ұзаққа созылады, осылайша ақуызды ұстап тұру жақсарады және еркін аминқышқылдарына қарағанда қанықтық артады. CGMP-нің тағы бір маңызды артықшылығы - оның дәмдік қасиеттерінің жақсаруы. Бұл басқа емдеулерге жақсы жауап бермейтін ересектерге арналған.
Optimal health ranges (or "target ranges") are between 120 and 360 μmol/L or equivalently 2 to 6 mg/dL. This is optimally to be achieved during at least the first 10 years, to allow the brain to develop normally. The diet requires restricting or eliminating foods high in Phe, such as soybeans, egg whites, shrimp, chicken breast, spirulina, watercress, fish, nuts, crayfish, lobster, tuna, turkey, legumes, and lowfat cottage cheese. Starchy foods, such as potatoes and corn are generally acceptable in controlled amounts, but the quantity of Phe consumed from these foods must be monitored. A corn free diet may be prescribed in some cases. A food diary is usually kept to record the amount of Phe consumed with each meal, snack, or drink. An "exchange" system can be used to calculate the amount of Phe in a portion of food from the protein content identified on a nutritional information label. Lower protein "medical food" substitutes are often used in place of normal bread, pasta, and other grain based foods, which contain a significant amount of Phe. Many fruits and vegetables are lower in Phe and can be eaten in larger quantities. Infants may still be breastfed to provide all of the benefits of breastmilk, but the quantity must also be monitored and supplementation for missing nutrients will be required. The sweetener aspartame, present in many diet foods and soft drinks, must also be avoided, as aspartame contains phenylalanine. The amino acid tyrosine becomes essential in people with phenylalanine hydroxylase deficiency. Thus, in addition to the careful reduction of Phe in the diet, Tyr must be supplemented to ensure that nutritional needs are met. A diet that is low in phenylalanine but does not include protein substitutes may also fail to lower blood Phe levels, since a nutritionally insufficient diet may also trigger catabolism. For all these reasons, the prescription formula is an important part of the treatment for patients with classic PKU. Evidence supports dietary supplementation with large neutral amino acids (LNAAs). The LNAAs (e. g. leu, tyr, trp, met, his, ile, val, thr) may compete with phe for specific carrier proteins that transport LNAAs across the intestinal mucosa into the blood and across the blood–brain barrier into the brain. Its use is limited in the US due to the cost but is available in most countries as part of a low protein / PHE diet to replace missing nutrients. Another interesting treatment strategy is casein glycomacropeptide (CGMP), which is a milk peptide naturally free of Phe in its pure form CGMP can substitute for the main part of the free amino acids in the PKU diet and provides several beneficial nutritional effects compared to free amino acids. The fact that CGMP is a peptide ensures that the absorption rate of its amino acids is prolonged compared to free amino acids and thereby results in improved protein retention and increased satiety compared to free amino acids. Another important benefit of CGMP is that the taste is significantly improved It is for adults who are poorly managed on other treatments.
Аналар
Фенилкетонурия синдромы бар әйелдер үшін балаларының денсаулығы үшін жүктілікке дейін және жүктілік кезінде Фенилаланин (Phe) деңгейін төмен ұстау маңызды. Дамушы ұрық тек фенилкетонурия генін тасымалдаушы болғанымен, жатыр ішіндегі ортада плацентадан өте алатын Фенилаланиннің өте жоғары деңгейі болуы мүмкін. Соның салдарынан баланың туа біткен жүрек ауруы, өсудің тежелуі, микроцефалия және зиякерлік қабілетінің жетілмеуі дамуы мүмкін. Фенилкетонуриямен ауыратын әйелдердің өзі жүктілік кезінде қосымша асқынуларға ұшырамайды. Көптеген елдерде бала көруді жоспарлаған фенилкетонуриямен ауыратын әйелдерге жүктілікке дейін қандағы Фенилаланин деңгейін төмендету (әдетте 2-ден 6 мг/дл-ге дейін) және жүктілік бойы оны қатаң бақылау ұсынылады. Бұл жүйелі түрде қан талдауларын жасау және, әдетте, метаболизмдік диетологтың күнделікті бақылауымен диетаға қатаң ұстану арқылы жүзеге асырылады. Көп жағдайда, ұрықтың бауыры қалыпты дамып, Фенилаланин дегидрогеназа (PAH) өндіре бастағанда, ананың қанындағы Фенилаланин деңгейі төмендейді, сондықтан қауіпсіз 2-6 мг/дл диапазонында қалу үшін оның мөлшерін арттыру қажет болады. Соның салдарынан жүктіліктің соңына қарай ананың күндізгі Фенилаланин мөлшері екі есе, тіпті үш есеге дейін артуы мүмкін. Ананың қанындағы Фенилаланин деңгейі 2 мг/дл-ден төмен түсетін жағдайда, аналарда бас ауруы, құсу, шаштың түсіп кетуі және жалпы денсаулықтың нашарлауы сияқты жағымсыз әсерлер пайда болуы мүмкін деген хабарлар бар. Егер жүктілік кезінде Фенилаланин деңгейі төмен деңгейде ұсталып тұрса, фенилкетонуриямен ауырмаған анадан туған нәрестемен салыстырғанда, туа біткен ақаулардың қаупі арта қоймайды.
Тарих
ФКУ-ның себептері түсінілмегенге дейін, ФКУ тиісті мутацияларды мұра еткен көптеген адамдарда ауыр мүгедектікке алып келді. Нобель және Пулитцер сыйлығының иегері, жазушы Перл С. Бактың Кэрол есімді қызы болды, ол емделу мүмкін болмаған кезде ФКУ-мен өмір сүрді және оның әсерлері туралы «Ешқашан өспеген бала» атты кітабында жазды. Жаңа туған сәбилерді кеңінен тексеруге дейін дүниеге келген көптеген емделмеген ФКУ науқастары әлі де тірі, көбінесе күтім үйлерінде/мекемелерде. Фенилкетонурияны норвегиялық дәрігер Ивар Асбьёрн Фёллинг 1934 жылы гиперфенилаланинемияның (ГФА) зиякерлік қабілетінің бұзылуымен байланысты екенін байқағанда ашты. Норвегияда бұл ауру оны ашқан адамның құрметіне Фёллинг ауруы деп аталады. Фёллинг ауруды зерттеуде егжей-тегжейлі химиялық талдауды қолданған алғашқы дәрігерлердің бірі болды. 1934 жылы Рикшгоспиталетте Фёллинг Боргни Эгеланд есімді жас әйелді көрді. Оның Лив және Даг есімді екі баласы болды, олар туғанда қалыпты болған, бірақ кейіннен зиякерлік қабілеттері бұзылды. Даг шамамен бір жасқа келгенде анасы оның зәрiнің күшті иісін байқады. Фёллинг балалардан зәр үлгілерін алып, көптеген сынақтардан кейін зәрдегі иіске себеп болатын заттың фенилпируват қышқылы екенін анықтады. Оның қорытындысы бойынша, балалардың зәрiнде фенилпируват қышқылының деңгейі жоғары, бұл жағдай фенилкетонурия (ФКУ) деп аталды. 1954 жылы Хорст Бикель, Эвелин Хикманс және Джон Джеррард фенилаланинге азырақ диета жасау және науқастың жазылуы туралы мақала жариялады. ФКУ жаңа туған сәбилерді кеңінен тексеру арқылы жүйелі түрде диагностикаланған алғашқы ауру болды. Роберт Гутри 1960 жылдардың басында ФКУ-ға жаңа туған сәбилерді тексеру тестін енгізді. ФКУ симптомдар көрінбей тұрып анықталып, емдеу басталуы мүмкін екенін білгеннен кейін, тексеру әлем бойынша жылдам қолданылды. Ирландия 1966 жылдың ақпанында ұлттық тексеру бағдарламасын енгізген алғашқы ел болды, Австрия да 1966 жылы және Англия 1968 жылы тексеруді бастады. 2017 жылы Еуропалық нұсқаулар жарияланды. Оларды Фенилкетонурия және Фенилкетонурия сияқты байланысты аурулар бойынша Еуропалық қоғам сияқты науқастар ұйымдары талап етті. Оларға кейбір сынды пікірлер айтылды.
Этимологиясы мен айтылуы
Фенилкетонурия сөзі «фенил» + «кетон» + «урия» сөздерінің біріктірілген түрінен құралған; оны /fɪˈnaɪlˌkiːtoʊˈnjʊəriə/ немесе /fɛˈnɪlˌkiːtoʊˈnjʊəriə/ деп айтады.
Зерттеу
Басқа да терапия әдістері зерттелуде, оның ішінде гендік терапия. BioMarin клиникалық зерттеулер жүргізуде, онда PEG PAL (PEGylated recombinant phenylalanine ammonia lyase немесе "PAL") – бұл жетіспейтін ПАГ ферментін, сондай-ақ Phe-ні ыдырататын ұқсас ферментпен алмастыратын ферменттік алмастыру терапиясы. 2015 жылы PEG PAL 2-ші фазалық клиникалық даму кезеңінде болды, бірақ 2021 жылдың қыркүйегінде клиникалық зерттеулер тоқтатылды. 2022 жылдың ақпан айында FDA PEG PAL емдеуінен туындаған онкогендік тәуекелді бағалау үшін клиникалық емес зерттеулерден қосымша мәліметтерді талап ететін мәлімдеме жасады.