Кіріспе

Ашық сауда аймағы – Еуропадағы көбінесе бөлшек сауда қоймаларынан (үлкен дүкендерден) тұратын ашық ауадағы сауда орталықтары.

Сауда паркі – Ұлыбритания және басқа да еуропалық елдердің көптеген ірі қалаларының шетінде орналасқан сауда орталығының бір түрі. Олар жабық сауда орталықтарымен, гипермаркеттер сияқты жеке дүкендермен және дәстүрлі жоғары көшелермен қатар Еуропаның сауда географиясының маңызды бөлігін құрайды. Cushman & Wakefield сауда паркін негізінен бөлшек сауда қоймаларынан тұратын, белгілі бір көлемнен басталатын кез келген сауда орталығы деп анықтайды. Сауда паркінде бір орында бірнеше сауда орын орналасқан, бірақ жабық орталықтан айырмашылығы, мұнда төбесі болмайды, сондықтан ауа райынан қорғалмайды.

Тарих

Сауда орталықтары қала сыртындағы сауда орналасқан жерлерде пайда болды, онда жаяу өтеушілерге арналған жоғары көшелерге қолайсыз ірі сауда орындары орналасқан, мысалы, бау-бақша орталықтары, үй жабдықтары дүкендері, супермаркеттер.

География

Кіші сауда орталықтары көбінесе қолжетімді жерлерде орналасқан және көлігі бар үй шаруашылықтарына бағытталған, бірақ көбінесе автобус қатынасы да бар. Олар қала орталықтарындағы сауда аудандарына альтернатива болып табылады. Мұндай дамуға қалалардың шетіндегі арзан және қолжетімді жерлер, сондай-ақ бірқатар Бизнес аймақтарындағы жоспарлау бақылауының жеңілдігі ықпал етті, бұл жоспарлау мен дамуды өте оңай жасады. Ұлыбританияда 1500-ден астам сауда орталығы бар. Сауда орталықтарының дамуын қолдайтын қала құрылысы саясаты, тұтынушыларды қала көшелерінен алшақтатады, осылайша оларға қауіп тудырады. Дегенмен, көптеген сауда орталықтары автокөлікті қолдау саясатынан емес, жоспарлаудың жетіспеушілігінен туындайды; сауда орталықтары сияқты автокөлікке бағытталған қала құрылысы – «жоспарлау ережелері жиынтығының күтпеген салдары».

Қоршаған орта

Сауда орталықтарына қарсылар, жалғасып жатқан климаттық дағдарыстың салдарынан сауда орталықтарының "қандай да бір мәні жоқ" екенін айтады. Дегенмен, сауда орталықтары климаттың өзгеруінен үлес қосуы мүмкін. Nature журналында жарияланған мақалада, адамның қызметінен туындаған климаттың өзгеруі салдарынан, күрт жаңбырлар мен су тасқындары жиілеп, ауыр салдарға әкелуі мүмкін екені көрсетілген. Ұлыбританиядағы сауда орталықтарында қатты жаңбыр кезінде клиенттер ағыны артады.

Типтік жалға алушылар

Көбінесе, сауда орталықтарында түрлі желілі дүкендер орналасады, оның ішінде жиһаз, киім-кешек немесе аяқ киім гипермаркеттері, электроника дүкендері, кілем және тағы да басқалары бар. Әдетте, олардың тікелей иесі – супермаркет болады. Қала сыртында орналасқандықтан, көптеген тегін тұрақ орындарының болуы және ірі жолдарға жақындығының арқасында, сауда орталықтарына орталық сауда аймақтарына қарағанда жету әлдеқайда ыңғайлы, соның салдарынан қала орталықтары саудагерлер үшін бұрынғыдай тартымды болмайды.

Еуропалық континент

Континентальдық Еуропада сауда парктерінің саны артып келеді: Cushman & Wakefield компаниясы сауда паркін 5000 шаршы метрден астам сауда алаңы бар ашық орталық деп анықтайды. 2017 жылдың соңында Еуропадағы сауда парктеріндегі жалпы сауда алаңы шамамен 40 миллион шаршы метрге жетеді деп болжаныпты. 2015 жылы сауда парктеріндегі алаң 836 000 шаршы метрге, ал 2016 жылы 1,3 миллион шаршы метрге өсті. Батыс Еуропадағы жаңа сауда алаңының 54% Францияда, 17% Ұлыбританияда және 10% Италияда шоғырланған. Франциядағы Сент-Этьен қаласындағы "Steel" сауда паркі 70 000 шаршы метр алаңмен сол кездегі ең ірі жоспарланған жоба ретінде аталды. Күш орталықтары: Одан да ірі орталықтар, әдетте, үлкен гипермаркеттермен (мысалы, Best Buy), жеңілдікпен сауда жасайтын дүкендермен (мысалы, Target) және көтерме сауда клубтарымен (мысалы, Costco) қамтамасыз етілген күш орталықтары болып есептеледі. Аудандық орталықтар: Жалпы тауарлар немесе күнделікті қажеттіліктерге бағытталған ұсыныстары бар, сәл ірі орталықтар ICSC (Халықаралық сауда орталықтары кеңесі) тарапынан аудандық немесе үлкен махаббат орталықтары деп аталады. Олар әдетте "махаббат орталықтарына қарағанда киім-кешек және басқа да жұмсақ тауарлардың кең ассортиментін ұсынады. Орталық әдетте тік сызық бойында немесе жері мен дизайнына байланысты L немесе U пішінде орналасады". Стрип-моллдар: 5000 шаршы метрден кіші ашық орталықтар, әдетте, стрип-моллдар деп саналады.