Фиджи Жоғарғы Соты: құрылымы, өкілеттіктері, Конституциялық негіздері. Азаматтық және қылмыстық істерді қарау құзыреті. Сот жүйесі туралы толық ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фиджи жоғарғы соты — Фиджидің 1997 жылғы Конституциясының 9-тарауында құрылған үш соттың бірі, қалғандары – апелляциялық сот және жоғарғы сот. Конституция Парламентке басқа соттарды құруға өкілеттік берді; олар жоғарғы сотқа бағынышты болуы керек еді, ол мұндай соттардың барлық іс-әрекеттерін қадағалауға уәкілді болды. Жоғарғы соттың кез келген заң бойынша азаматтық немесе қылмыстық істерді қарау және шешу үшін шексіз бастапқы юрисдикциясы болды, сондай-ақ Конституция бойынша оған берілген басқа да бастапқы юрисдикцияларға ие болды. Жоғарғы сот Бас судьядан және кем дегенде он (бірақ он сегізден аспайтын) судьядан тұрады. Парламент сондай-ақ жоғарғы соттың мастерлері деп аталатын кіші судьялардың жоғарғы сотта отыруына рұқсат бере алады. Конституцияның 129-бабында: «Жоғары сотта жоғары сотқа шағым түсірілген мәселенің қаралуында отырған судья апелляциялық сотта отыруға құқылы емес» делінген. Жоғарғы соттың құрамы апелляциялық сот пен жоғарғы соттың құрамымен көбінесе үштаспайтындықтан, мүдделер қақтығысын болдырмау үшін осы бап енгізілген. 2007 жылы әскери төңкерістен кейін алты австралиялық және жаңазеландиялық судья соттан кетті. Олардың орнына екі малайзиялық судья тағайындалды, «жақын арада Азиядан тағы бірнеше тағайындамалар күтілуде». 2007 жылдың шілдесіне дейін жоғарғы сот туралы заңға сәйкес, жоғарғы сотқа тағайындалған шетелдік судьялар келесі елдердің азаматы болуы керек еді: Австралия, Жаңа Зеландия, Канада, Папуа-Жаңа Гвинея, Самоа, Шри-Ланка, Тонга немесе Ұлыбритания. Шындығында, тағайындалғандардың көпшілігі Австралия мен Жаңа Зеландияның азаматтары болды. 2007 жылдың шілдесінде президент Рату Джозефа Илоиловату Улуивуда жоғарғы сот туралы заңға (өзгерістер) қабылданды, ол тізімді «тағайындалған кезде Ұлттар Достастығына мүше кез келген елге» кеңейтті. Бұл қабылданған заңда Сингапур, Малайзия, Гонконг және Үндістан жаңа судьяларды тағайындаудың әлеуетті көздері ретінде ерекше аталып өтті. Гонконг, Ұлттар Достастығына мүше болмаса да, судьялар үшін ресми көз ретінде көрсетілді. Бұл қабылданған заң уақытша премьер-министр Вореке Байнимарама басқаратын министрлер кабинеті бекітті.
The High Court of Fiji is one of three courts that was established by Chapter 9 of the 1997 Constitution of Fiji — the others being the Court of Appeal and the Supreme Court. The Constitution empowered Parliament to create other courts; these were to be subordinate to the High Court, which was authorized to oversee all proceedings of such courts. The High Court had unlimited original jurisdiction to hear and determine any civil or criminal proceedings under any law and such other original jurisdiction as is conferred on it under the Constitution. The High Court consists of the Chief Justice and at least ten (and no more than eighteen) puisne judges. Parliament may also allow for junior judges, called Masters of the High Court, to sit on the High Court. Section 129 of the Constitution declares that "A judge who has sat in a trial of a matter that is the subject of appeal to a higher court must not sit in the appeal." As the membership of the High Court overlaps to a large extent with that of the Appeal Court and the Supreme Court, this clause is inserted to prevent a conflict of interest. In 2007, following the military coup, six Australian and New Zealand judges resigned from the court. They were replaced by two Malaysian judges, "with more appointments from Asia expected to follow soon". Until July 2007, under the High Court Act, foreign judges appointed to the High Court had to be nationals of one of the following countries: Australia, New Zealand, Canada, Papua New Guinea, Samoa, Sri Lanka, Tonga, or the United Kingdom. In practice, appointees were almost exclusively nationals of Australia and New Zealand. In July 2007, President Ratu Josefa Iloilovatu Uluivuda issued the High Court Act (Amendment) Promulgation, which extended the list to "any country which is at the time of the appointment a member of the Commonwealth of nations". The Promulgation particularly highlighted Singapore, Malaysia, Hong Kong and India as potential sources for the appointment of new judges. Hong Kong was specifically cited as an authorised source for judges despite not being a member of the Commonwealth. The Promulgation was approved by the Cabinet led by interim Prime Minister Voreqe Bainimarama.