Кіріспе

Шотландтық социолог Эндрю Росс (1956 жылы туған), Шотландияда туған әлеуметтік белсенді және сарапшы, Нью-Йорк университетінің (NYU) әлеуметтік және мәдени талдау профессоры. Ол көптеген кітаптардың авторы және редакторы, сонымен қатар The New York Times, The Guardian, The Nation, Newsweek және Al Jazeera басылымдарында жазған. Оның көптеген жазбалары еңбек, қалалық орта және жұмысты ұйымдастыру мәселелеріне арналған, Батыс әлемінің бизнесі мен жоғары технологиясынан бастап, жаһандық оңтүстіктегі офшорлық еңбек жағдайларына дейін. Әлеуметтік теорияны және этнографияны қолдана отырып, оның жазбалары экономикалық өсудің адам және қоршаған ортаға тигізетін салдарына күмәндік тудырады.

Өмірі және білімі

Росс Шотландияның төмендіктерінде дүниеге келіп, білім алған. 1978 жылы Абердин университетін бітіргеннен кейін Солтүстік теңіздегі мұнай алаптарында жұмыс істеді. 1984 жылы Кент университетінде (Кентербери) докторлық диссертациясын қорғады, ол этнография мен зерттеу журналистикасының үйлесімі болды. "Оттағы құс: әлемдегі ең тұрақсыз қаладан алынған сабақтар" кітабында Росс Финиксте (Аризона) жүргізген өріс зерттеулеріне сүйенеді. Кітап сумен жабдықтау, мегаполистің өсуі, жаңару энергиясы, қала орталығын қайта жаңғырту, көші-қон саясаты және ластану үлгілері сияқты мәселелерге назар аудара отырып, қала басшыларының экологиялық әділетсіздікпен күресуге негізделген саясатты қабылдауы қажет екенін көрсетеді, әйтпесе Финикс және басқа да ірі қалалардағы экологиялық апартеид жағдайы қайталанады. Оның "Кредитократия және қарызды мойынламау туралы" кітабы соңғы екі онжылдықта жиналған үлкен жеке қарыз жүгін талдайды және оны шешу жолдарын ұсынады. Кітап дамушы елдердің сыртқы қарызын жоюға бағытталған "Оңтүстікке арналған юбилей" қозғалысының кейбір құқықтық және моральдық принциптерін қарастырады және оларды Солтүстіктегі жеке қарызкорлардың жағдайына бейімдейді. "Кредитократия" қарызға қарсылық көрсетуші "Оккупай" қозғалысының идеяларымен және Уолл-стриттің кредиторлық класына қарсы әрекеттерімен байланысты. Ричард Познердің 2003 жылғы "Қоғамдық зиялылар: төмендеуді зерттеу" атты зерттеуінде Росс АҚШ-тың ең беделді 100 қоғамдық зиялысының қатарында саналды. 1986 жылдан 2000 жылға дейін Росс Дьюк университетінің "Социалдық мәтін" журналының редакциялық кеңесінде жұмыс істеді. 1996 жылы журнал Алан Сокалдың физика мен постмодернизм теориясы арасындағы байланысты көрсетуді талап ететін мақаласын жариялады, бірақ кейін Сокал бұл "постмодернизмнің" академиялық деңгейінің төмендігін әшкерелеу үшін жасалған әжуа екенін мойындады (Сокал ісін қараңыз). "Социалдық мәтін" журналы 1996 жылы әдебиет саласындағы Иг Нобель сыйлығымен марапатталды. Росс жазған "Тас адамдар: Израильді салған палестиналықтар" кітабы палестиналық тас өнеркәсібінің, оның тас қалаушылары мен құрылысшыларының тарихын баяндайды. Кітапта кең ауқымды сұхбаттар негізінде Батыс жағалаудағы карьерлер мен фабрикалардағы жұмысшылардың жағдайы мен қиындықтары, сондай-ақ олардың Израильдің құрылыс алаңдарында жұмыс істеу үшін Жасыл желіні кесіп өтуі туралы мәліметтер келтірілген. "Тас адамдар" кітабы 2019 жылы Палестинаның әлеуметтік тарих саласындағы кітап сыйлығын жеңіп алды. "Санбелт Блюз: Америкалық тұрғын үй дағдарысы" кітабында Росс ұлттық тұрғын үй дағдарысын төмен кірісті адамдар үшін қолжетімді тұрғын үй табудың ең қиын жерлерінің бірі - Орталық Флорида тұрғысынан бағалайды. Ол аймақтың арзан қонақ үйлерінде тұрады, онда түрлі отбасылар тұрақты түрде тұрып жатыр, және осы бір бөлмелі үйлерде, сондай-ақ ормандағы шатырларда тұратын тұрғындардың кездесетін қиындықтары туралы хабарлайды. 2015 жылы Росс Нью-Йорк университетінің Түрмедегі білім беру бағдарламасының зерттеу зертханасын құруға көмектесті, онда зертхананың оқытушылары мен бұрын сотталған студенттер түрмедегі қарыз туралы зерттеулер жүргізеді.

Белсенділік

Росс 1990-шы жылдардың ортасынан бері тер төгуші орындарға қарсы қозғалыста белсенділік танытып келеді. 1990-шы жылдардың соңынан бастап ол академиялық еңбек қозғалысына назар аударды, ұлттық AAUP ұйымында да, Нью-Йорк университетінде аспиранттар студенттер одағының белсенді қолдаушысы және Факультет демократиясының негізін қалаушы мүшесі ретінде де жұмыс істеді. 2007 жылы оның редакциялаған "Өз-өзіне қарсы университет" атты жинағы NYU-де 2005 жылы GSOC UAW (Graduate Student Organizing Committee) ұйымдастырған ұзақ ереуілді құжаттап, талдады. Росс бірнеше жылдан бері Абу-Дабидегі және осыған ұқсас қарқынды дамып келе жатқан орталардағы еңбек жағдайларын сынап келеді. Ол "Gulf Labor Coalition" коалициясын құрушылардың бірі, Біріккен Араб Әмірліктерінде көшіп-қонған жұмысшылардың еңбек стандарттарын жақсарту мақсатындағы науқандарды ұйымдастыруға көмектесті. 2015 жылы ол "Gulf Labor" ұйымынан шыққан өнер және жазу туындыларының антологиясын – "Көл: жоғары мәдениет / ауыр еңбек" атты кітабын редакциялады. "Уолл-стритті басып алу" қозғалысының ерте қатысушысы болған ол "Оқушылар қарызы" науқанын құруға көмектесті және 2012 жылдың жазында борышкерлер қозғалысын дамытуға бағытталған "Оккупай борыш жиналысы" мен "Страйк борыш" коалициясының белсенді мүшесі болды. "Strike Debt" ұйымы Debt Resisters' Operations Manual нұсқаулығын жариялады және "Rolling Jubilee" мерекелік акциясын ұйымдастырды. Ол борышкерлер одағының прототипі – "Борышкерлер ұжымының" белсенді мүшесі. Сондай-ақ, ол АҚШ-тың Израильді академиялық және мәдени бойкоттау науқанының (USACBI) басқармасында қызмет етеді.