Кіріспе
Криттегі орталық тау массиві Псилорит деп те аталады. Ретимно облыстық бірлігінде орналасқан Ида грек мифологиясында Титан Рияға қасиетті саналған. Оның етегінде Идайон Антроны, яғни Ида үңгірі жатыр, аңыз бойынша, осы үңгірде құдай Зевс дүниеге келген. Дегенмен, басқа аңыздарда оның туған жері Ласити платосындағы Психро үңгірі деп айтылады. Криттегі нео-сарайлық кезеңде миной виллаларындағы әртүрлі өсімдіктерге негізделген тамақ өнімдерін зерттеу үшін археоботаникалық зерттеу жүргізілді. Зерттеу нәтижесінде, көптеген тағамдық өсімдіктердің құрамында көмірсулар, белок және витаминдер сияқты қажетті қоректік заттар бар екені анықталды. Бұл зерттеу Ида тауында, Зоминтос миной вилласында өткізілді.
Ерекшеліктері
Псилоритис Криттің оңтүстік бөлігі, Ливия теңізіне ағып түсетін және Эгей теңізіне қараған солтүстік алабы арасындағы суайырық бойында орналасқан. 2321 метрлік биіктіктегі қырат, шыңының шығысында Ағатияс тауымен қосылады. Крит университетінің Скинакас обсерваториясы 1750 метрлік биіктіктегі Скинакас екінші төбесінде орналасқан. Онда екі телескоп бар, соның ішінде 1,3 метрлік модификацияланған Ричи-Кристиан құралы бар. Нида жазығы таудың шығысында жатыр. Жазықта жергілікті тастардан ғана салынған, баспана ретінде де, ірімшік жасау үшін де қолданылатын қойшылардың шатырлары (митата) бар. Таудың солтүстік-шығысында, обсерватория орналасқан Скинакас төбесінің төменгі жағында Вромонеро жазығы орналасқан. Онда қасиетті тоғай мен жапырақты ағаштар өседі, көптеген эндемикалық және жоғалу қаупі бар түрлер мекендейді. Ол, Халасия шатқалы арқылы өтетін жолмен және Кроусонас бастапқы нүктесімен бірге Natura 2000 қорғалатын аймағы ретінде белгіленген. Зоминтос – Ида тауының солтүстік етегінде орналасқан жазық. Жазықта ең биіктеп орналасқан миной вилласы – Зоминтос миной вилласы табылған.
The Skinakas Observatory of the University of Crete is located on the secondary peak Skinakas at 1750 m. It has two telescopes including a 1.3 m Modified Ritchey Chrétien instrument. The Nida plateau is found to the east of the mountain. On the plateau are some shepherd's huts (mitata) built only of local stones, and used both for shelter and for cheesemaking. On the northeast of the mountain, beneath Skinakas Peak, the site of the observatory, is Vromonero Plateau, the site of a holly and maple grove, with many endemic and endangered species. It, along with the access road through Halasia Gorge, and the starting point at Krousonas, has been defined as a Natura 2000 protected area
Zominthos is a plateau that is located in the northern foothills of Mount Ida. On the plateau is the highest altitude Minoan villa ever found, the Minoan villa of Zominthos.
Дактильдер
Ида – Дактильдер деп аталатын көне металл өңдеу шеберлерінің отаны.
Идея үңгірі
Ежелгі заманда Идея үңгірі, "Құдайшаның үңгірі" (Dea) минойлықтар мен гректердің бәрі де оны қастерлеген. Гректер дәуірінде үңгір Зевске қайта арналды. Зевс нәр алған үңгір осы үңгір, немесе осы аттас басқа үңгір, немесе Диктаиан үңгірі деп айтылады. Үңгірде құрбандық мөрлері мен азу сүйектері табылды. Диктаиан үңгірі сияқты, Идея үңгірі де қасиетті дәстүрлер орындалатын орын ретінде танымал болды. Бұл үңгірдің маңындағы аймақты бақылаған Аксос қаласының монеталарында жиі бейнеленген үш аяқты тіреуіш оракулдың белгісі болуы мүмкін, ол болжамды осы үңгірде болған.
Криттегі қарт адам
Данте "Inferno XIV" кітабында Ида тауының ішінде бір қартты көзге елестетті. Оның басы алтыннан, қолдары мен кеудесі күмістен, төменгі жағы қоладан жасалған еді, ал одан төмен темірден, бірақ оң аяғы балшықтан болды, және оның бар салмағы осы аяққа түсті. Бұл әлемнің құлдырауын бейнеледі, ал оның жасырақтары тозақтың өзендерін құрады.