Кіріспе

Американдық саясаттанушы Стивен Уильям Ван Эвера (10 қараша 1948 жылы туған) – Массачусетс технология институтының саясаттану профессоры, халықаралық қатынастар саласында маманданған. Оның ғылыми еңбектері АҚШ-тың сыртқы және ұлттық қауіпсіздік саясатын, сондай-ақ соғыс туындауының себептерін және оны болдырмау жолдарын қамтиды. Ол Сыртқы қатынастар кеңесінің мүшесі.

Өмірбаян

Ван Эвера Гарвард университетінде мемлекеттік басқару саласындағы бакалавр және Калифорния университетінде (Беркли) саяси ғылымдар докторы дәрежелерін алды. 1980-ші жылдары ол "Халықаралық қауіпсіздік" журналының бас редакторы болды. Ван Эвера "Соғыс себептері: билік және қақтығыстың тамыры" (Корнелл, 1999) кітабының авторы. Ол сонымен қатар "Ядролық дипломатия және дағдарыс басқару" (1990), "Кеңес әскери саясаты" (1989) және "Жұлдызды соғыстар туралы даулар" (1986) жинақтарының тең редакторы болып табылады.

Академиялық жұмыс

Ван Эвера қорғанысшыл реалист саналады, ол – құрылымдық реализмнің бір тармағы.

Шабуыл-қорғау теориясы

Соғыстың себептері: билік және қақтығыстың тамыры еңбегінде Ван Эвера соғыс ықтималдығын арттыратын факторларды анықтауға тырысатын шабуыл-қорғаныс теориясын ұсынды. Ван Эвера үш негізгі гипотезаны келтіреді:

Соғыс, жаулау оңай немесе оңай деп есептелетін кезеңдерде, басқа кезеңдерге қарағанда жиі болады. Шабуыл мүмкіндіктері зор немесе қорғаныс жағынан осал деп санайтын мемлекеттер, басқа мемлекеттерге қарағанда көбірек соғыстар бастайды және соғысады. Шын теңгерімсіздіктердің нақты мысалдары сирек кездеседі және тарихтың орташа бөлігін ғана түсіндіреді. Дегенмен, осы факторлар туралы бұрыс түсініктер кең таралған, сондықтан тарихтың үлкен бөлігін түсіндіруге болады. Ван Эвера 1984 жылғы танымал мақаласында осы факторлардың Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуына себепкер болғанын жазды. Қазба соғысы мен пулеметтің дамуы қорғаныс стратегиясының басым болуы керек болғанымен, көптеген еуропалық елдер жаулау оңай немесе олардың маңызды екенін ойлады. Бұл қате түсінік ұзақ және қанды қақтығысқа әкелді. Халықаралық қатынастар теориясындағы соңғы талқылаулар Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуын «жаулау культі» тұрғысынан түсіндіру идеясын күмәндандырады: 1914 жылға дейін соғыс жоспарлаушыларының – әсіресе немістердің – шабуылдық операциялардың ауыр салдарынан хабардар болғанын көрсететін дәлелдер бар.