Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орегон, АҚШ-та шыққан мустанг жылқысының түрі
Strain of mustang horse originating in Oregon, US
Кигер мустангы – АҚШ-тың Орегон штатының оңтүстік-шығыс бөлігінде таралған мустанг жылқысының түрі. Бұл атау тек жабайыда ұсталған жылқыларға ғана қолданылады, ал олардың тұтқындықта өсірілген ұрпақтары Кигер жылқысы деп белгілі. Жерді басқару бюросы (BLM) Бернс округінде Кигер мустангтарының екі бауырын басқару аймағын басқарады: Кигер және Ридл-Маунтин, Стинс-Маунтин аймағында. ДНК-тестілеу көрсеткендей, Кигер мустангтары негізінен 17 ғасырда Солтүстік Америкаға әкелінген испан жылқыларынан тараған. Бұл әулет 1977 жылы Кигер жылқысының популяциясы табылар алдында мустангтардың арасынан жоғалып кеткен деп есептелген. Кигер мустангтары көбінесе құмдық түсті болады, бірақ олар басқа да біртекті түстерде кездеседі. Олар сырттан қарағанда ықшам және жақсы денелі, олардың түсі мен фенотипі оларды жабайы жылқыдан алынған кезде жеке сатып алушылардың ең көп іздейтін түрлерінің бірі етеді. BLM екі бауырын басқару аймағынан жылқыларды үш-төрт жылда бір рет жинап, артық жылқыларды аукционға сатады, қалаған түсі мен фенотипіне сай келген жылқыларды мемлекеттік жерге қайтарады және кейде генетикалық әртүрлілікті сақтау үшін екі бауыр арасында жылқыларды алмастырады. Жеке меншіктегі жылқыларды бірнеше тұқымдық қауымдастықтарда тіркеуге болады, олардың ішіндегі ең ірісі және ескісі – 1988 жылы құрылған Кигер Местено қауымдастығы.
The Kiger mustang is a strain of mustang horse located in the southeastern part of the U. S. state of Oregon. The name applies only to wild captured individuals and does not apply to their bred in captivity progeny, which are known as Kiger horses. The Bureau of Land Management (BLM) administers two herd management areas for Kiger mustangs in the Burns District—Kiger and Riddle Mountain, in the Steens Mountain area. DNA testing has shown that Kiger mustangs are descended largely from Spanish horses brought to North America in the 17th century, a bloodline thought to have largely disappeared from mustang herds before the Kiger horse populations were discovered in 1977. Kiger mustangs are most often dun in color, although they are found in other solid colors. Compact and well muscled in appearance, their coloration and phenotype make them some of the most desired by private buyers when horses are removed from the feral herds. The BLM rounds up the horses from the two herd management areas every three to four years, and auctions excess horses to the public, returning horses to public lands that meet the desired coloration and phenotype and sometimes exchanging horses between the two herds to maintain genetic diversity. Horses in private ownership may be registered in several breed associations, the largest and oldest being the Kiger Mesteño Association, established in 1988.
Сипаттамалары
Кигер мустангтары көбінесе құмдық түсті болады, бірақ тұқымдық тіркелімде сары ала, қара және роан аттарды тіркеуге де рұқсат етіледі. Құмдықтың көптеген түрлері бар, олардың барлығы сары түске негізделген, және көптеген түрлерінің өз атаулары бар. Кигер Местено қауымдастығы құмдық түстерін төрт санатқа бөледі: құмдық, қызыл құмдық, грилла және балшық. Кигер тіркелімі қолданғандай, "құмдық" қара нүктелері бар аттарды қамтиды және дене түсіне байланысты зебра құмдығы, шаңды құмдық, қара құмдық немесе койот құмдығы сияқты терминдерді қосады. Қызыл құмдық, немесе "абрикос құмдығы" аталған түрі, қызыл, қоңыр немесе зығыр түсті нүктелері бар аттарды қамтиды. Грилла көкшіл, тышқандай немесе тақтадай денесі мен қара нүктелері бар аттарды қамтиды, және оларды лобо құмдығы, зәйтүн грилласы, күміс грилласы немесе қара грилла деп те атайды. Балшық, қызыл құмдықтың тағы бір түрі, қызыл немесе қызғылт сары түстермен және қара қызыл нүктелерімен алтын түсті денелі Кигер жылқыларын сипаттайды. Құмдық аттарда алғашқы белгілер болуы мүмкін, оларға мыналар жатады: арқа жолағы, маңдай мен/немесе құйрықтың сыртқы қауырсын шаштарының ашық түсі, жоғарғы аяқтарындағы зебра сияқты жолақтар, жоғарғы иықтарындағы көлденең жолақтар, тұмсықтың айналасындағы қара түс және қара контурлары мен ашық ішкі бөлігі бар құлақтар.
Kiger mustangs are most commonly dun in color, although the breed registry also allows bay, black and roan horses to be registered. There are numerous shades of dun, all variations on a tan base, and many shades have their own names. The Kiger Mesteño Association separates dun shades into four categories: dun, red dun, grulla, and claybank. "Dun" as used by the Kiger registry covers dun horses with black points, and adds the terms zebra dun, dusty dun, smutty dun or coyote dun, depending on the exact shade of body color. Red dun, or the variation "apricot dun", covers horses with points that are red, brown or flaxen. Grulla covers horses with blueish, mousy or slate colored bodies and black points, and these horses may also be called lobo duns, olive grullas, silver grullas or smutty grullas. Claybank, another variation of red dun, describes Kiger horses who have golden body coats with red or orange tints and darker red points. Dun horses may have primitive markings, which include any of the following: a dorsal stripe, lightened outer guard hairs on the manes and/or tails, zebra like stripes on the upper legs, transverse striping over the upper shoulders, dark color around the muzzle, and ears with dark outlines and lighter interiors.
Тарих
Жылқылар 1500-жылдардан бері Американың батысында болып келді, олар испан зерттеушілерімен бірге келген. Көптеген жылқылар қашып кетті, испандықтар босатты немесе жергілікті американдықтар ұрлады. Олардың ұрпақтары басқа еуропалық қоныс аударушылардан қашып кеткен немесе босатылған жылқылармен, соның ішінде фермерлер мен керуеншілер әкелген жұмысшы тұқымдарымен және АҚШ кавалериясы әкелген жеңіл мінетін жылқылармен шағылысты. Француз текті жылқылар да Канададан шекараны кесіп, жылқы тобына үлес қосты. Бұл тұқымдардың қосылуы нәтижесінде бүгінгі күні АҚШ-тың батыс бөлігінде кездесетін мустанг пайда болды. 1970 жылдардың басында, шағылыстырудың нәтижесінде бастапқы испандық жылқы қоры жабайы жылқылардың арасынан жойылды деп есептелді. 1977 жылы Харни округінде жылқы жинау кезінде, жиналған жылқылардың арасында ұқсас түсі мен белгілері бар топ байқалды. Кентукки университетінің ДНК-тестілеуі, олардың 17 ғасырда испандықтар Америкаға әкелген Иберия жылқыларымен тығыз байланысты екенін көрсетті. Бұл ерекше жылқылар басқа жылқылардан бөлініп, BLM тұқымды сақтау үшін Стинс тауының екі бөлек аймағына екі топты орналастырды. Жеті жылқы Риддл тауының мал шаруашылығын басқару аймағына (ХМА) және жиырма жылқы Кигер ХМА-ға орналастырылды. 2001 жылы Кигер мустангі Орегон штатының ресми жылқысы ретінде ұсынылды. Штат сенаторы Стив Харпер Кигер Местеньо қауымдастығының ынталандыруымен Сенаттың 10-шы бірлескен қаулысын ұсынды. Алайда, бұл қаулы қабылданбады. Кигер мустангтері модельдік жылқылар мен анимациялық фильмдердің үлгісі ретінде пайдаланылды. Бастапқы жылқы биесі Местеньо Брейер жылқыларының сериясының үлгісі ретінде қолданылды, онда жылқының жас кезінен бастап қарт жасқа дейінгі әртүрлі кезеңдері көрсетілді. Бұл компанияның бір жылқыны бейнелейтін модельдер сериясын жасаған алғашқы рет еді.
Horses have been present in the American West since the 1500s, when they arrived with Spanish explorers. Many escaped, were released by the Spanish or stolen by Native Americans. Their descendants crossed with horses who escaped from or were released by other European settlers, including draft breeds brought by farmers and wagoneers and lighter riding horses brought by the United States Cavalry. Horses of French descent also moved across the border from Canada to contribute to the herds. The mixture of these breeds created the mustang present in the western portion of the US today. By the early 1970s, it was assumed that due to crossbreeding, the original Spanish stock had been eliminated from feral herds. in Harney County in 1977. During the roundup, it was noticed that among the horses collected from the area, there was a group with similar color and markings. DNA testing by the University of Kentucky showed close relation to the Iberian horses brought to the Americas by the Spanish in the 17th century. These distinct horses were separated from the other horses and the BLM placed two groups in separate areas of Steens Mountain to preserve the breed. Seven horses were placed in the Riddle Mountain Herd Management Area (HMA) and twenty in the Kiger HMA. In 2001, the Kiger mustang was proposed as the state horse of Oregon. State Senator Steve Harper proposed Senate Joint Resolution 10 after being encouraged to do so by the Kiger Mesteño Association. The resolution, however, failed to pass. Kiger mustangs have been used as models for model horses and animated films. The original herd stallion Mesteño was used as the model for a series of Breyer Horses, showing the horse at several ages from foal to old age. It was the first time the company had made a series of models showing the same horse.
BLM басқару және жеке меншік
Орегон штатының Бернс қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 45 миль (72 км) және Орегон штатының Даймонд қаласынан шығысқа қарай 2 миль (3 км) жерде орналасқан Кигер HMA 51 мен 83 жылқыдан тұрады. Бернстің оңтүстік-шығысында 50 миль (80 км) жерде орналасқан Риддл Маунтин HMA 33 пен 56 жылқыдан тұрады. Жылқылардың генетикалық әртүрлілігін сақтау үшін оларды кейде бақталар арасында алмастырады. Бақталар жиналғаннан кейін, қажетті физикалық сипаттамалары бар (фенотип және түсін қоса) жылқылар отарға қайтарылады, бұл жоғары сапалы тұқымдық малдың сақталуын қамтамасыз етеді. Жылқыларды үш-төрт жыл сайын жинап, артық жылқыларды аукционға шығарады. 2007 және 2011 жылдары өткен аукциондарда әр шарада 100-ден астам жылқы сатылды. 2007 жылғы аукционда 106 жылқы 14 штатқа асырап алуға берілді, жалпы сомасы 100 206 долларға жетті. Ең жоғары баға қойылған екі жылқы 7 800 және 7 400 долларға сатылды. Бұл басқа мустангтарды асырап алу үшін төленетін ақыдан әлдеқайда жоғары; Орегондағы басқа отарлардан алынған жылқыларды асырап алу үшін 125 доллар төленеді. Генетикалық зерттеулер Кигер мустангтарының Колониялық испан жылқысының ұрпағы екенін көрсетті. Көптеген қазіргі Кигер мустангтарының тегін 1977 жылы алғашқы отармен бірге тұтқындалған және Кигер HMA-ға қайта босатылған Местеньо атты бір айғырға дейін табуға болады. Кигер мустангтарын тексеріп, тіркейтін бірнеше ұйым бар; әрқайсысының тұқымдық кітапқа кіру үшін өз талаптары бар. 1988 жылы Kiger Mustang Association (қазір Kiger Mesteño Association) отардың алғашқы тіркелімі ретінде құрылды және жыл сайын 75-100 жаңа жылқыны тексеріп тұрады. Сондай-ақ, Кигер жылқыларының қауымдастығы мен тіркелімі де бар. Риддл Маунтин мен Кигер HMA-ларындағы Кигер мустангтары Орегондағы ең танымал мустанг отарлары болып табылады, бірақ олар жалпы санының шағын бөлігін құрайды. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, штатта BLM басқаруындағы 2600-ге жуық жабайы жылқы бар, олар 17 HMA және АҚШ Орман қызметімен бірлесіп басқарылатын жабайы жылқы аумағында қоныстанған. 2010 жылдың сәуір айында жүргізілген санақта Риддл Маунтин HMA-да 60 Кигер мустангы, ал Кигер HMA-да 81 мустанг табылды; 2013 жылдың ақпан айында жасалған бағалау бойынша Риддл Маунтинде 40 жылқы, ал Кигерде 61 жылқы бар.
The Kiger HMA, 45 mile (72 km) southeast of Burns, Oregon, and 2 mile (3 km) east of Diamond, Oregon, covers and hosts a population that ranges between 51 and 83 horses. The Riddle Mountain HMA, 50 mile (80 km) southeast of Burns, covers and contains between 33 and 56 horses. Horses are sometimes exchanged between the herds to maintain the highest possible level of genetic diversity. After roundups, horses with the desired physical characteristics (including phenotype and coloration) are returned to the herds to maintain a high quality of breeding stock. The herds are rounded up every three to four years, and excess horses are auctioned to the public. At two of the more recent auctions, in 2007 and 2011, over 100 horses were auctioned at each event. The 2007 event resulted in 106 horses being adopted to homes in 14 states for a total of $100,206. The two horses with the highest bids went for $7,800 and $7,400. This is much higher than the adoption fees paid for other mustangs; horses removed from other herds in Oregon can be adopted for a walk up fee of $125. Genetic testing has shown that Kiger mustang is a descendant of the Colonial Spanish Horse. The bloodline of many of today's Kiger mustangs can be traced back to a single stallion named Mesteño, captured with the original herd in 1977 and released back to the Kiger HMA. Several organizations exist which inspect and register Kiger mustangs; each has its own standards for entry into the stud book. In 1988, the Kiger Mustang Association (now the Kiger Mesteño Association) was formed as the original registry for the herd. and annually inspects between 75 and 100 new horses. and the Kiger Horse Association and Registry. The Kiger mustangs of the Riddle Mountain and Kiger HMAs are the best known herds of mustangs in Oregon, despite making up only a small portion of the population. As of 2013, the state had a total estimated BLM managed feral horse population of almost 2,600, roaming over 17 HMAs and a Wild Horse Territory co managed with the US Forest Service. A census taken in April 2010 found 60 Kiger mustangs in the Riddle Mountain HMA and 81 in the Kiger HMA; estimates made in February 2013 list 40 horses in Riddle Mountain and 61 in Kiger.