Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша ақыны, жазушысы, аудармашы және әскері Владислав Казимеж Броньевский (17 желтоқсан 1897, Плоцк – 10 ақпан 1962, Варшава) – поляк ақыны, жазушысы, аудармашы және әскер. Ол революциялық және патриоттық туындыларымен белгілі.
Polish poet, writer, translator and soldier
Władysław Kazimierz Broniewski (17 December 1897, Płock – 10 February 1962, Warsaw) was a Polish poet, writer, translator and soldier. Known for his revolutionary and patriotic writings.
Өмір
Ол банк кызметкері Антонидің ұлы еді. 1915 жылы жас Броньевский Юзеф Пилсудскийдің легиондарына қосылды. 1-ші легиондық жаяу әскер полкінің құрамында ол Польша-КСРО соғысына қатысып, 1920 жылы Белосток шайқасында күресті. Батырлығы үшін ол Virtuti Militari орденімен марапатталды. Броньевский солшыл көзқарастарға бейімделіп, 1920 жылдардың соңында революциялық ақынға айналды. 1931 жылғы жазда Польша Коммунистік партиясымен (ККП) байланысы бар жазушылардың әдеби жиынында Ян Гемпель мен Александр Ватпен бірге тұтқындалды. Оған Болеслав Виниава Длугошовский көмектесті. 1939 жылы Германия Польшаға шабуыл жасағанда, ол поляктарды саяси дауларды ұмытып, басқыншыларға қарсы күресуге шақыратын маңызды өлең жазды. Польшаға Кеңес Одағы шабуыл жасағаннан кейін Броньевский кеңестік оккупациядағы Львов қаласында қалды. Оның өлеңдері кеңес басылымында жарияланды, бірақ көп ұзамай ол НКВД-ның "бұзақылық" деген негізсіз айыппен тұтқындалды. Ол НКВД-мен ынтымақтасудан бас тартты және төрт айдан кейін Мәскеудегі Лубянка түрмесіне ауыстырылды, онда он үш ай бойы ұсталды. Ол генерал Владыслав Андерс басқарған поляк армиясымен бірге Кеңес Одағынан Иран арқылы Иракқа, содан кейін Палестинаға өтті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Польша Халық Республикасы құрылғаннан кейін, ол 1951 жылы "Сталин туралы сөз" ("Słowo o Stalinie") поэмасын жазып, келісімге келді. Кейін Броньевский маңызды саяси тұлғаға айналып, билік тарапынан ұлттық ақын ретінде жарияланды. Ол өз тәуелсіздігінің бір бөлігін сақтап қалды және осы кезеңдегі өлеңдері оның талантының куәсі болып табылады. Ол сонымен қатар поэзия мен прозаны шебер аударған, Федор Достоевский, Сергей Есенин, Владимир Маяковский және Бертольд Брехт сияқты авторларды қазақ тіліне аударды. Броньевскийдің өмірінің соңғы жылдарында оның денсаулығы алкогольге тәуелділіктен құлдырады. Ол Варшавада қайтыс болды.
He was the son of Antoni, a bank clerk. As a young man, Broniewski joined in 1915 the legions of Józef Piłsudski. As a member of the 1st Legions Infantry Regiment, he participated in the Polish–Soviet War and in 1920 fought in the Battle of Białystok. He was decorated for bravery with the order of Virtuti Militari. Broniewski developed leftist sympathies and by the late 1920s he was a revolutionary poet. In summer 1931, he was arrested during a literary meeting of writers connected with the Communist Party of Poland (KPP) along with Jan Hempel and Aleksander Wat. He was helped by Bolesław Wieniawa Długoszowski. When Poland was attacked in 1939 by Germany, he wrote an important poem encouraging Poles to put away political differences and fight the aggressors. After Poland was invaded by the Soviet Union, Broniewski found himself in Soviet occupied Lwów. His poems were printed in a Soviet published newspaper, but he was soon arrested by the NKVD on trumped up charges of "hooliganism". He refused to co operate with the NKVD and after four months was transported to the Lubianka prison in Moscow, where he stayed for thirteen months. He left the Soviet Union with the Polish army led by General Władysław Anders and through Iran came to Iraq and then Palestine. After World War II and the establishment of the Polish People's Republic, he compromised by writing in 1951 a poem Słowo o Stalinie ('A Word about Stalin'). Subsequently, Broniewski became an important political figure and was proclaimed a foremost national poet by the authorities. He still managed to preserve a certain degree of independence, and some of his poems from this period are a testimony to his talent. He had also been an accomplished translator of poetry and prose, translating, among others, Fyodor Dostoevsky, Sergei Yesenin, Vladimir Mayakovsky, and Bertolt Brecht. During the last years of Broniewski's life, his health had been ruined by alcohol abuse. He died in Warsaw.
Поэзия
Броньевскийдің поэзиясы соғыс және төңкеріс (мысалы, Париж коммунасы) сияқты тарихи оқиғалар контекстінде адам өмірінің мәселелерін, сондай-ақ әділдік, бостандық үшін күрес, патриотизм және жеке қайғы туралы сұрақтарды қарастырады. Бұл соңғы аспект Анка циклында ерекше көзге түседі, ол трагикалық жағдайда қайтыс болған ақынның қызы Аннаның естелігіне арналған (1954 жылдың 1 қыркүйегінде газға уланып қайтыс болған, көбінесе Ян Кохановскийдің "Ақтаруларымен" салыстырылады). Броньевскийдің тағы бір маңызды туындысы – Адам Мицкевич жинағының атауымен байланысты "Баллады мен романстар". "Баллады мен романстар" Холокостқа арналған. Оның басты кейіпкері – нацистердің қолынан Иса Мәсіхпен бірге қаза тапқан он үш жасар еврей қызы Рифка. Броньевский поэзиялық формаға консервативті көзқарас танытқан. Ол классикалық өлең түрлерін, дәстүрлі өлшемдер мен тармақтарды пайдаланған. Дактилдік өлшемді жиі қолданған.
Broniewski's poetry deals with problems of human life in the context of historical events, such as wars and revolutions (for example, the Paris Commune), and with questions of justice, fight for freedom, patriotism and personal suffering. This last aspect is evident in the cycle Anka, dedicated to the memory of tragically deceased poet's daughter Anna, who was gas poisoned on 1 September 1954 (often compared to Jan Kochanowski's Laments). Another important Broniewski's poem is Ballady i romanse, alluding to the title of Adam Mickiewicz's collection. Ballady i romanse is about the Holocaust. Its hero is a thirteen years old Jewish girl Ryfka, who dies together with Jesus Christ shot by the Nazis. Broniewski was conservative regarding poetic form. He used classical forms of verse, traditional metres and stanzas. He often employed the dactylic metre.