Адам Мицкевичтің 1828 жылғы "Конрад Валленрод" поэмасы: Литва тарихы, саяси наразылық, қаһармандық, адалдық тақырыбын қамтиды. Польша-Литва тарихына шолу.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Адам Мицкевичтің 1828 жылғы повесі, Тевтон орденінің тарихи ұлы магистрі Конрад Валленрод – 14 ғасырдағы Литва Ұлы Герцогтігінде өрбіген оқиғаларды баяндайтын Адам Мицкевичтің 1828 жылғы поляк тіліндегі поэмасы. Мицкевич оны Санкт-Петербургте тұрғанда жазды, бұл Ресей империясы, Пруссия Корольдігі және Габсбург монархиясының 18 ғасырдың соңында Польша-Литва Ұлтастығын бөліп алғанына наразылық ретінде болды. Мицкевич Вильнюс университетіндегі Филоматтар ұйымына қатысқандығы үшін Санкт-Петербургке жер аударылған еді. Ол содан кейін кек алу үшін рыцарларды ірі әскери жеңіліске қасақана жетеледі. Рыцарлар оның сатқындығын ашып, өлім жазасына кеседі; Алдона оның қашуына еріп кетпеуді шешеді, себебі ол бұрын Құдайға адал болуға серт берген болатын. Конрад Валленрод у ішіп, өзіне-өзі қол жұмсайды.
1828 narrative poem by Adam Mickiewicz
the historical Grandmaster of the Teutonic Knights
Konrad Wallenrod is an 1828 narrative poem, in Polish, by Adam Mickiewicz, set in the 14th century Grand Duchy of Lithuania. Mickiewicz wrote it, while living in St. Petersburg, Russia, in protest against the late 18th century partitions of the Polish–Lithuanian Commonwealth by the Russian Empire, the Kingdom of Prussia, and the Habsburg monarchy. Mickiewicz had been exiled to St. Petersburg for his participation in the Philomaths organization at Vilnius University. He then seeks vengeance by deliberately leading the Knights into a major military defeat. The Knights discover his treason and sentence him to death; Aldona refuses to flee with him, because she had previously sworn allegiance to God. Konrad Wallenrod commits suicide by drinking poison.
Мәдениеттің әсері
"Валленродизм" (Wallenrodyzm) ұғымы – жауға қарсы қастандықпен, тіпті өзіне зиян келтіретін соққы беру – және поэманың күшті бөліктері литва және поляк халқының санасында мәңгілік орын алды, сондай-ақ 19-шы (1831, 1863) және 20-шы ғасырлардағы екі ұлттың тәуелсіздік күресінде жақсы қабылдауға ие болды. Поэмада Макиавеллидің "көшбасшы – арыстан да, түлкі де болуы керек" деген қағидасына сілтеме жасалған. Мицкевич өзінің поэмасына қоғамның күшті реакциясына таңырқады және оны жариялағанына өкінді; өмірінің соңында ол барлық даналарын сатып алып, өртегісі келгеніне, бірақ қаржылық мүмкіндігінің болмауына қынжырды. Польшалық автор Жозеф Конрад, шын аты – Жозеф Теодор Конрад Корзенийовский, өзінің псевдонимнің екінші бөлігін поэманың басты кейіпкеріне құрмет ретінде таңдаған болуы мүмкін. Мицкевичтің поэмасы Конрадтың көпшілік алдындағы адалдық пен ұлттық мүдделерге құпия байланыс арасындағы қайшылықты жиі зерттеуіне әсер етті.
The concept of "Wallenrodism" (Wallenrodyzm)—the striking of a treacherous, possibly suicidal, blow against an enemy—and certain powerful fragments of the poem have become an enduring part of the Lithuanian and Polish psyche and found resonance in the independence struggles of the two nations in the 19th (1831, 1863) and 20th centuries. The poem included a reference to Machiavelli's dictum that a leader must be both a lion and a fox. Mickiewicz was taken aback by the strength of the public response to his poem and regretted its publication; before his death, he expressed frustration at his financial inability to buy back and burn every copy of what he described as a mere "political pamphlet." The Polish author Joseph Conrad, who had been christened Józef Teodor Konrad Korzeniowski, may have selected the second part of his pen name as an hommage to the poem's protagonist. Mickiewicz's poem influenced Conrad's frequent explorations of the conflict between publicly attested loyalty and a hidden affiliation with a national cause.