Кіріспе

13-ші экспедиция – Халықаралық ғарыш станциясына (ХҒС) жасалған 13-ші экспедиция. Ол 2006 жылғы 30 наурызда 02:30 UTC-де ұшырылды. Экспедиция барысында «Союз ТМА-8» ғарыш кемесі пайдаланылды, ол төтенше жағдайларда эвакуация үшін экспедицияның барлық уақытында станцияда болды. Астронавт Маркос Понтес «Союз ТМА-8» ғарыш кемесімен 13-ші экспедициямен бірге ұшып, ғарышқа шыққан алғашқы бразилиялық атанды. Ол 9 күндік миссиядан кейін «Союз ТМА-7» кемесімен 12-ші экспедициямен бірге Жерге оралды. Еуропалық ғарыш агенттігінің өкілі Томас Рейтер 2006 жылғы шілдеде 13-ші экспедиция экипажының құрамына қосылды. Рейтер 2006 жылғы 4 шілдеде «Discovery» (STS-121) миссиясымен, «Ұшуға оралудың» екінші миссиясымен ұшырылды. Рейтер «Союз» ғарыш кемесінің орындығы толық орнатылғаннан кейін, 2006 жылғы 6 шілдеде сағат 19:13 UTC-де ХҒС экипажына ресми түрде қосылып, Халықаралық ғарыш станциясындағы алғашқы ұзақ мерзімді еуропалық экипаж мүшесі болды, бұл оған Жерге «Союз» кемесімен оралуға мүмкіндік берді. Рейтердің келуі станция экипажының құрамын үш адамға дейін толықтырды, бұл 2003 жылғы мамырдан бері алғаш рет болды. 2003 жылғы 1 ақпанда «Колумбия» ғарыш кемесінің апатынан кейін ғарыш шаттлының рейстері тоқтатылғандықтан, станция экипажының саны екі адамға дейін азайтылған еді.

ЕВА 1

13-ші экспедицияның алғашқы ашық ғарышқа шығуы, Павел Виноградов пен Джеффри Уильямс орындаған, 1 маусымда басталды және 2 маусымда 2006 жылы аяқталды. Алғашқы жоспарда ғарыш станциясынан гольф добын оқу болған, бірақ бұл шара 14-ші экспедицияға шегерілді, себебі NASA қауіптерді бағалауда болды. Ашық ғарышқа шығу кестеден қалып, камераны алмастыруды аяқтау үшін уақытына қосымша 50 минут қажет болды. EVA 1 маусымда 23:48 UTC-де басталып, 2 маусымда 06:19 UTC-де аяқталды, жалпы ұзақтығы 6 сағат 31 минутты құрады. Сапар барысында станцияның оттегі өндіретін "Электрон" құрылғысының вентиляторын жөндеу және эксперименттік жинақтарды алу сияқты басқа да жұмыстар атқарылды.

ЕВА 2

Екінші ғарыш сапары 2006 жылдың 3 тамызында өтті. Ғарышқа шығуды Джеффри Уильямс және Томас Райтер орындады, ол 14:04 UTC-де басталып, 19:58 UTC-де аяқталды, ұзақтығы 5 сағат 54 минутты құрады. Ғарыш сапары барысында ғарышкерлер жүзу потенциалын өлшеу блогын (FPMU) орнатты, Халықаралық ғарыш станциясы эксперименті (MISSE) үшін екі контейнер орнатты, жылу радиаторының айналмалы буынына контроллер орнатты, компьютерді ауыстырды және оң жаққа арналған жалғауыш пен катушканы орналастыру құрылғысын (SPD) орнатты, радиатор сәулесінің клапан модулін тексеріп, жаңасын орнатты, сол жаққа арналған жалғауыш пен SPD орнатты, инфрақызыл камераны сынады, фермалық рельстің қол арбасына шам орнатты, жұмыс істемейтін GPS антеннасын ауыстырды, вакуумдық жүйе клапанын орнатты, екі икемді аяқ тіреуін жылжытты, ауа шлюзі люгіндегі сызақты фотоға түсірді және PMA 1-ден тексеру үшін шар жиынтығын алып шықты.