Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сымды аспаптардағы сәндік ендіру жолағы
Decorative inlaid strip on stringed instruments
Пурфлинг – бұл сымды аспаптардың жоғарғы және көбінесе артқы табанына ендірілген тар, сәндік жиек. Алғашқыда ол қабаттасқан ағаш жолақтарынан жасалған, кейіннен перлен және басқа да қатты инкрустация материалдары қолданылды. Қазіргі заманғы, көптеп өндірілетін аспаптарда пластик жиі пайдаланылады. Пурфлинг аспаптың акустикасына әсер етуі мүмкін. Пурфлинг, негізінен ылғалдылықты бақылауға арналған байлаудан өзгеше. Қымбат емес аспаптарда оның орнына бояумен сурет салынуы мүмкін.
Purfling is a narrow decorative edge inlaid into the top plate and often the back plate of a stringed instrument. It was originally made of laminated strips of wood, and later nacre and other hard inlay materials. Plastic is commonly used in modern mass produced instruments. Purfling may affect the instrument's acoustics. Purfling is distinct from binding, which is used primarily to control moisture rather than decoration. Inexpensive instruments may simulate purfling with paint.
Сипаттама және тарих
Пурфлинг – аспаптың жоғарғы және көбінесе артқы табанына енгізілген тар сәндік жиек. Бастапқыда пурфлинг ағаштан жасалған, көбінесе көзге түсетін акцент ретінде қарама-қарсы түсті жолақтардан құралған. Пурфлингтің ең ерте белгілі мысалы – 1564 жылы Андреа Амати жасаған скрипкада қолданылған, қазір Оксфорд университетінің Эшмолеан мұражайында сақталуда. Ол қара түске боялған екі алмұрт ағашы жолағынан және бір тополь ағашы жолағынан тұрады. Кейіннен, қабықтан алынған накре (әдетте, інжу-маржан немесе абалон) және басқа да берік инкрустация материалдары әсемдік үшін қолданыла бастады. Күрделі инкрустация көбінесе табақшалы (fretted) аспаптарда кездеседі. Накре қабығынан және синтетикалық материалдардан жасалған ламинаттар мен композиттер, кейде "жалған", "фальшивый" немесе "шин пауа" деп аталады, лютьелер (аспап жасаушылар) тарапынан қолданылады. Бүгінде көптеп өндірілетін аспаптарда пластикалық пурфлинг кеңінен таралған. Пластикалық пурфлингтің бір әдеттегі мысалы – қара және ақ түсті үш жолақты тігілген конструкция, оның өлшемдері шамамен... Алайда, көптеген ерекше нұсқалар қолданылады.
Purfling is a narrow decorative edge inlaid into the top plate and often the back plate of a stringed instrument. Purfling was originally made of laminated strips of wood, often contrasting in color as a visual accent. The earliest known example of purfling is on a violin made by Andrea Amati in 1564, now on display in the Ashmolean Museum at Oxford University. It consists of two outer strips of pearwood stained black and an inner strip of poplar. Eventually, nacre from shell, usually mother of pearl or abalone, and other hard inlay materials were incorporated to provide highly decorative effects. Elaborate inlay is found most often on fretted instruments. Laminates and composites made from nacreous shell and synthetic materials, described as "fake", "faux", or "shin paua", are sometimes used by luthiers. Today, plastic purfling is commonplace in mass produced instruments. One common example of plastic purfling is a sandwich of three alternating strips in black and white, measuring about However, many distinctive variations are used.
Акустика
Пурфлинг орнату үшін жасалған ойық, қабырғаларға қосылатын пластиналардың икемділігін арттырып, аспаптың тоны мен дыбыс ұзақтығына әсер етуі мүмкін. Көрнекті әшекейлік инкрустация болған жағдайда, дыбыс тақтасының тиімді дірілдеу ауданы кеміуі мүмкін.
The channel cut for the inlay of purfling may increase the flexibility of the plates where they join the sides, affecting an instrument's pitch and sustain. In cases of heavy decorative inlay, the effective vibrational area of the sound board may be reduced.
Міндетті
Байлау – лютня, мандолина, гитара және укулеле сияқты аспаптардың корпусы жиектеріндегі тар сыртқы жолақ. Байлау жіңішке ағаш жолақтарынан жасалуы мүмкін. Ол аспаптың беткі және артқы тақталарының барлық жиегі бойына жабыстырылады. Ол әсемдеу функциясын атқара білсе де, байлаудың басты мақсаты – аспап тақталарының гигроскопиялық ұш жағы арқылы ылғалдың өтуін тоқтату. Бұл тақталардың жарылуына қарсы кепілдік береді, ал шырша осыны істей алмайды. Сонымен қатар, ол аспап корпусы жиектерінің тозуын азайтады. Қатты ағаш, жеміс ағашы, пластик және басқа да синтетикалық материалдар байлау жасау үшін кеңінен қолданылады. Байлау таспалы аспаптардың саусақ тақталарының шеттерінде де қолданылуы мүмкін. Ол мойынды ұстағанда қолыңыздың сезімін жақсартады, өйткені саусақтау қолдары fret сымдарының жіңішке металл шеттерімен сырғанағанда ыңғайлы болады, сонымен қатар әсемдік сыйлайды.
Binding is a narrow outer strip of material on the edges of the body of stringed instruments such as lutes, mandolins, guitars and ukuleles. Binding may be made of thin wood strips. It is applied along the entire edge of top and back plates. While it can provide a decorative function, the primary purpose of binding is to block the transfer of moisture by the hygroscopic end grain of the plates of the instrument. This prevents cracks in a way that purfling cannot. It also reduces wear to instrument body edges. Hardwood, fruitwood, plastics and other synthetic materials are commonly used to make bindings. Binding may be used along the sides of fingerboards of fretted instruments. It softens the feel of the neck as one's fretting hand slides past the thin metal ends of fret wire, and it provides decorative appeal.
Сурет
Арзан аспаптарда шырша жиегі болмауы мүмкін, оның орнына бояумен ұқсас әсемдеу эффектісі жасалады.
Inexpensive instruments may have no purfling and instead produce a similar decorative effect with paint.