Кіріспе
Австралия Конституциясының 51-бабының (xxix) тармағы – Австралия Конституциясының 51-бабының бір бөлігі болып табылады, ол Австралия Федералдық Парламентіне "сыртқы істерге" қатысты заң шығару құқығын береді. Соңғы жылдары назардың көп бөлігі халықаралық шарттар мен конвенциялар бойынша міндеттемелерді Австралия ішінде жүзеге асыратын заңдарды қабылдау өкілеттігін пайдалануға аударылды. Кейбір жағдайларда, мысалы, адам құқықтары немесе қоршаған ортаны қорғау саласында, шартты іске асыру заңнамасымен реттелетін іс-әрекеттер халықаралық сипатта болмай, тек Австралияда немесе тіпті жекелеген штатта ғана жүзеге асырылуы мүмкін. Австралияда халықаралық құқықтағы өзгерістер отандық мақсаттар үшін тікелей әсер етпейді, егер тиісті заң шығару органы халықаралық ережені отандық ережеге "айналдыруға" қасақана заң қабылдамаса.
Section 51(xxix) of the Australian Constitution is a subsection of Section 51 of the Australian Constitution that gives the Commonwealth Parliament of Australia the right to legislate with respect to "external affairs". In recent years, most attention has focused on the use of the power to pass legislation giving effect within Australia to its obligations under international treaties and conventions. In some cases, as with human rights or environmental protection, the activities regulated by treaty implementing legislation have not been international in nature but rather located solely within Australia or even solely within a particular State. In Australia, developments in international law have no direct effect for domestic purposes unless a deliberate law making act by the proper law making authority has "transformed" the international rule into a domestic rule.
Шығу тегі
Конституциялық құқық академігі Майкл Копердің пікірінше, "Коммунельстік Парламентке" "сыртқы істерге" қатысты заң шығару құқығын беру арқылы "мемлекеттің негізін қалаушылардың ниеті" толыққанды түсініксіз. 51-баптың (XXIX) мәтіні 1890 жылдары Конституция жобасын талқылаған Конституциялық конвенцияларда бірнеше рет өңделді. 1891 жылғы Сидней конвенциясында бекітілген Конституция жобасы Парламентке "сыртқы істер және келісімдер" саласында заңдар қабылдауға рұқсат берді. Бұл формулировка 1897 жылғы Аделаида конвенциясында да сақталды, бірақ Жаңа Оңтүстік Уэльс заңнамалық кеңесі жобаны ратификациялау мәселесін қарастырғанда, Австралияны міндеттейтін келісімдерге тек Императорлық Парламент қатысуы керек деген негізде "және келісімдер" деген сөздерді жою туралы шешім қабылдады. Келісімдерге жасалған тікелей сілтемені алып тастау 1897 жылғы Сидней конвенциясы және 1898 жылғы Мельбурн конвенциясы делегаттарымен бекітілді. 1901 жылы Роберт Гарран мен Джон Квик сыртқы істер өкілеттігі "үлкен конституциялық күрестің аренасына айналады" деген болжам жасады. 86 жыл өткен соң Копер олардың болжамының "таңғажайып көрегендікпен" айтылғанын атап өтті.
Басқа елдермен қарым-қатынастар
"Сыртқы істер" термині "Шет елдермен қарым-қатынас" терминінің орнына, Ұлыбритания мен Британ империясының басқа бөліктерімен қарым-қатынасты қамтуы үшін қолданылды. 1901 жылы Австралия Конституциясы жасалған кезде Ұлыбритания және оның иеліктері Австралия үшін "шет ел" деп есептелмеді. Бас судья Латхэм R v Sharkey (1949) ісінде "сыртқы істер" "басқа доминиондармен достық қарым-қатынасты сақтаумен" ғана шектелмейтінін, сонымен қатар "Австралиядан тыс барлық елдермен" қарым-қатынасты қамтитынын айтты. Сот судьясы Бреннан Koowarta v Bjelke Petersen (1982) ісінде бұл тұжырымды басқа "халықаралық субъектілермен", әсіресе Біріккен Ұлттар Ұйымымен және оның түрлі мамандандырылған мекемелерімен қарым-қатынасқа қатысты кеңейтті. Теңіздер мен су астындағы жерлер ісінде (1975) судьялар "сыртқы істер" өкілеттігі Австралияның ішкі теңізіне егемендік құқығын бекітуге мүмкіндік бере ме, жоқ па деген мәселеде келіспеді, бірақ көпшілік оның мүмкіндігін жоққа шығармады. Бұған себеп – "континенттік шельф" құқығына қатысты ұлттық құқықтар идеясы 1945 жылдан бастап халықаралық қатынастар мен халықаралық құқықтың нәтижесі ретінде қалыптасқан.
Австралияға қатысты мәселелер
Бас судья Барвиктің «Теңіздер мен су астындағы жерлер» ісінде айтқанынша, сыртқы істер билігі «өзінің мәні бойынша Австралиядан тысқары» нәрселерге, ал судья Мейсонның пікірінше «Австралиядан тыс жерде орналасқан мәселелер мен заттарға» қатысты. Бұл ұсыныстар кейінгі істерде нығайтылып, 1991 жылғы «Полиуховичке қарсы Ұлттық Достастық» (Соғыс қылмыстары заң ісі) ісінде шешуші маңызға ие болды. Аталған істе судья Бреннаннан басқа барлық судьялар 51-баптың (XXIX) екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Еуропада жасалған «соғыс қылмыстарын» анықтау және қудалауға қатысты заңды қолдауға жеткілікті өкілеттік беретінін мәлімдеді. Бас судья Мейсон, сондай-ақ судьялар Дийн, Доусон және МакХью бұл қорытындының тиісті әрекеттер жасалған деп айыпталатын географиялық орналасқан жердің физикалық тұрғыдан Австралиядан тысқары екендігіне негізделгенін атап өтті.
Шарттарды іске асыру (халықаралық құқық)
Біраз дәрежеде, халықаралық шартты ратификациялау осы шартты іске асыру мақсатында Ұлт Достастығының заң шығару өкілеттігін қолдануды негіздеуі мүмкін бе деген пікірталас болды. Бұл мәселеге қатысты бұрынғы және қазіргі көзқарастар арасында едәуір айырмашылық бар. Бастапқы көзқарастар Парламенттің ратификацияланғаннан кейін халықаралық шартта қамтылған кез келген міндеттемеге немесе тіпті міндетті емес ұсынысқа күш беру үшін заң шығаруға құқылы екенін көрсетеді. Кейін Стивен судьясы мұндай шарт кем дегенде халықаралық маңызға ие мәселені қамтуы керек екенін атап өтті. Алайда, "халықаралық алаңдаушылық" критерийі 1983 жылғы Тасмания бөгеті ісінде Мейсон судьясымен қабылданбады. Ол шарттарды іске асырудың қазіргі тәсілдерін баяндайды және кейінгі сот шешімдерімен расталды.
Дәйексөздер
(1990) 16 Квинсленд университетінің құқық журналы 123 .