Кіріспе

Мексикалық саясаткер (1578–1630)

Диего Фернандес де Кордоба и Лопес де лас Роэлас, Гуадалказардың 1-ші маркизі (1578 – 6 қазан 1630), 1612 жылдың 18 қазанынан 1621 жылдың 14 наурызына дейін Мексиканың вице-королі, ал 1622 жылдың 25 шілдесінен 1629 жылдың 14 қаңтарына дейін Перудің вице-королі болды.

Ерте өмір

Ол Севильяда дүниеге келген. 1598 жылы, 20 жасында ол Орталық Еуропада Испанияның елшісі ретінде болып, 13-14 жастағы, ата-анасынан жетім қалған Маргарет Австрияны (Австрияның эрцгерцогы Карл II және Баварияның Мария Аннасының қызы) Испанияға алып келуге міндеттелген. Ол Испания королі Филипп III-нің бірінші және жалғыз әйелі болды және 1609 жылы Гвадалказар графы атағымен марапатталды.

Жаңа Испанияның вице-королі

Фернандес де Кордобаны Испания королі Филипп III Жаңа Испанияның вице-королі етіп тағайындады, оған ол жатақ бөлмесінің қызметшісі ретінде қызмет еткен болатын. Жаңа Испаниядағы өкілеттігінің басында ол капитан Диего Мартинес де Хурдайдты Синалоаның кахуиталарының этностық кіші тобы – техуэколардың көтерілісін басу үшін жіберді. Мартинес де Хурдайс бірнеше шайқаста жеңіске жетті. Вице-король көптеген қалаларды құрды, оның ішінде Лерма (1613), Кордова (1618) және Гуадалказар (1620) қалалары бар. Мексиканың Кордова қаласы, қазіргі Веракрус штатында, Веракрус пен Мехико қалалары арасында саяхаттайтындарға шабуыл жасайтын қашқан құлдардың бандаларын тоқтатуға көмектесу үшін ішінара құрылды. Ол сонымен қатар Тынық мұхитына қарап тұрған Акапулькодағы Сан-Диего бекінісін аяқтады. 1616 жылы Мексика аңғарындағы су жүйесі, ұзақ уақыт бойы салынып келген, бірақ 1614 жылдан бері тоқтатылған, қайтадан іске қосылды. Филипп III голландиялық гидрограф Адриан Бутты су жүйесі жобасын зерттеуге және жұмысты басқаруға таңдады. Бут Францияда көптеген су жүйесі жобаларын басқарған. Ол Мексика қаласына (айына 100 дукат жалақымен) барып, жасалған жұмысты қарап шықты. Оның пікірінше, ол көлдерді кептіруге көмектеспейді, бірақ жыл сайынғы су тасқынының басты себебі болып табылатын Куаутитлан өзенін бұру үшін пайдаланылуы мүмкін. Инженер Энрико Мартинес 300 адаммен және 100 000 песомен бұрылыс жасауды ұсынды, бірақ жұмыс патшаның келісімін күтіп, кейінге қалдырылды. 1616 жылдың 16 қарашасында тағы бір, аса қаназдықпен жасалған үнді көтерілісі болды, бұл жолы тепехуандықтар мен солтүстіктегі көрші тайпалар арасында. Көтерілісшілерге Күннің ұлы, Көк пен Жердің құдайымын деп мәлімдеген әмірші басшылық етті. Көтерілісшілер бірнеше иезуит миссионерлерін және әртүрлі жастағы және екі жынысты 200 испандық пен метисті өлтірді. Дюрангоның губернаторы, вице-корольдің көмегімен, отаршылдарды жинады. Үш ай бойы қаһарлы шайқасқаннан кейін көтерілісшілер жеңілді. 1616 жылы құрғақшылық Жаңа Испанияда егіншілік нашарлауына және ашаршылыққа әкелді. 1620 жылы өрт Веракрус қаласының көп бөлігін қиратты. Фернандес сонымен қатар Мехико қаласының санитариялық жағдайын және сумен жабдықталуын жақсартты, 1620 жылы Шапультепектен су құбырын аяқтады. Бұл су құбыры 900 аркадан тұрады. Ол алтын мен күміс металлургиясында қолданылатын сынап металлын сатып алуды, сатуды және салық салуды реттеу үшін трибунал құрды, оны Жаңа Испанияның кен орындары Хуанкавеликада белгілі бір мөлшерде өндіре бастады. Әртүрлі жақсартуларының арқасында ол el Buen Virrey (Жақсы вице-король) деген лақап ат алды.

Перудің вице-патриоты

Перуде Фернандес де Кордова салық жүйесін реформалады және негізінен Potosí керемет күміс қаласында викуньялар мен васконгадолар арасындағы отбасылық жанжалдарды тоқтатты, бұл жанжалдар аймақты қанға баптады. 1624 жылы ол Лиманы қарақшылардың шабуылдарынан қорғады, соның ішінде Жак Лермиттің шабуылдарын да тойтарды. Жак Лермит – голланд саудагері, зерттеуші және адмирал, ол Нассау флотымен (1623–1626) әлемді аралаған және сол саяхаты барысында 1624 жылы Каллаоға блокада салып, шабуыл жасағандығымен әйгілі болды, сондай-ақ сол саяхат кезінде қаза тапты. 1629 жылы вице-король Диего Фернандес де Кордова лауазымынан бас тартып, Испанияға оралды, ол бір жылдан кейін, 52 жасында Гуадалказарда қайтыс болды.