Бронислав Коморовский – Польшаның экс-президенті (2010-2015). Саясаткер, тарихшы, қорғаныс министрі болған. Лех Качиньский қазасынан кейін президент міндетін атқарды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша саясаткері; Польша президенті (2010-2015)
Польша президенті
Polish politician; President of Poland (2010 2015)
the president of Poland
Бронислав Мария Коморовский (; 1952 жылдың 4 маусымында туған) – поляк саясаткері және тарихшы, 2010 жылдан 2015 жылға дейін Польша президенті болды. Коморовский 2000 жылдан 2001 жылға дейін Қорғаныс министрі қызметін атқарды. Сейм маршалы ретінде Коморовский 2010 жылдың 10 сәуірінде ұшақ апатында Польша президенті Лех Качиньский қаза болғаннан кейін мемлекет басшысының өкілеттіктерін және міндеттерін атқарды. Коморовский сол кездегі үкіметтік «Азаматтық платформа» партиясының президенттік сайлаудағы үміткері болды және 2010 жылдың 4 шілдесінде өткен сайлаудың екінші турында жеңіске жетті. Ол 2010 жылдың 6 тамызында президенттік қызметке ант берді. Осылайша Коморовский 1918 жылдан бері Польша мемлекетінің басшысы қызметін екі рет атқарған екінші адам болды. 2015 жылдың 25 мамырында Коморовский Польша президенті лауазымын қарсыласы Анджей Дудаға ұсынып берді, осылайша ол 2015 жылғы президенттік сайлаудың екінші турында жеңіске жетті.
Bronisław Maria Komorowski (; born 4 June 1952) is a Polish politician and historian who served as President of Poland from 2010 to 2015. Komorowski served as Minister of Defence from 2000 to 2001. As Marshal of the Sejm, Komorowski exercised the powers and duties of head of state following the death of President Lech Kaczyński in a plane crash on 10 April 2010. Komorowski was then the governing Civic Platform party's candidate in the resulting presidential election, which he won in the second round of voting on 4 July 2010. He was sworn in as president on 6 August 2010. Komorowski thus became the second person to serve on two occasions as Polish head of state since 1918, after Maciej Rataj. On 25 May 2015, Komorowski conceded the presidency of Poland to the rival candidate Andrzej Duda, after the latter won the second round of the 2015 presidential election.
Ерте өмір және білім
Бронислав Мария Коморовский Оборники-Шлёнские қаласында дүниеге келген. Ол Зигмунт Леон Коморовскийдің (1927–1992), Варшава университетінің Африка тану профессоры, және Ядвига Коморовскаяның (қыз есімі Салковская) (1921 ж.т.) ұлы. 1957 жылдан 1959 жылға дейін Отвоц қаласының жанындағы Йозефов қаласында тұрды. 1959 жылдан 1966 жылға дейін Прушковтағы бастауыш мектепке қатысты. 1966 жылы Варшаваға көшіп, Киприан Камил Норвид атындағы №24 гимназияны бітірді. Ол көп жылдар бойы скаут қозғалысымен байланысты болды. Оқу кезінде Мокотовтағы 208 WDHiZ "Parasol" батальонында скаут жетекшісі болды. Болашақ әйелімен скауттар арқылы танысты. 1977 жылы Варшава университетінде тарих мамандығын аяқтады. 1977 жылдан 1980 жылға дейін "Слово Powszechne" журналының редакторы болып жұмыс істеді.
Bronisław Maria Komorowski was born in Oborniki Śląskie. Born as a son of Zygmunt Leon Komorowski (1927–1992), professor of African Studies at the University of Warsaw and Jadwiga Komorowska (née Szalkowska) (b. 1921). From 1957 to 1959 he lived in Józefów near Otwock. From 1959 to 1966 he also attended elementary school in Pruszków. In 1966 he transferred to Warsaw and graduated from Cyprian Kamil Norwid High School no. 24. For many years he was affiliated with the Scout Movement. During his studies he was a Scout instructor in 208 WDHiZ "Parasol" Battalion in Mokotów. He met his future wife through Scouting. In 1977 he finished his studies in history at the University of Warsaw. From 1977 to 1980 he was an editor at the journal Słowo Powszechne.
Диссидент қызметі
Польша Халық Республикасында Коморовский демократиялық қозғалысқа жасырын баспагер ретінде қатысты және Антони Мацеревичпен бірге «Głos» (1977–1981) айлық журналында жұмыс істеді. (Сотқа төрағалық еткен судья Анджей Крыже болды). Демократиялық одақтың үміткері ретінде ол 1991 және 1993 жылдары парламентке сайланды. 1997 жылы 2-ші Сеймде Ян Рокита басшылығымен Варшава университетінің белсенділері тобымен бірге «Koło Konserwatywno Ludowe» құрды. Сол жылы «Koło Konserwatywno Ludowe» жаңадан құрылған Консервативтік халық партиясына (SKL) қосылды, ол «Солидарлық сайлау әрекеті» (AWS) құрамына кірді. 1997 жылдың қыркүйегінде Коморовский AWS үміткері болып сайланды. 1997 жылдан 2000 жылға дейін Парламенттік ұлттық қорғаныс комитетіне төрағалық етті, ал 2000 жылдан 2001 жылға дейін Ерзи Бузек үкіметінде ұлттық қорғаныс министрі болды. 2001 жылы, әлі азшылықтағы AWS үкіметінде министр болып жұмыс істеген кезде, Коморовский SKL-дің бірқатар белсенділерімен бірге «Азаматтық платформа» (PO) мүшесіне айналды. Ол 4-ші Сеймге PO үміткері ретінде сайланды. Ол тағы да сайланды, бұл жолы Варшава сайлау округінен. Жаңа парламент ашылғаннан кейін ол SKL-ден шықты. 2001 жылдан бері Ұлттық азаматтық платформа басқармасының мүшесі. 4-ші Сеймде Парламенттік ұлттық қорғаныс комитеті төрағасының орынбасары және Парламенттік сыртқы істер комитетінің мүшесі болды.
In the Polish People's Republic, Komorowski took part in the democratic movement as an underground publisher and co operated with Antoni Macierewicz on the monthly Głos (1977–1981). (the judge who presided the trial was Andrzej Kryże). As a candidate of the Democratic Union he was elected to parliament in 1991 and in 1993. In 1997, during the 2nd Sejm, together with a group of Warsaw University activists under the management of Jan Rokita he created Koło Konserwatywno Ludowe. In the same year Koło Konserwatywno Ludowe joined the newly created Conservative People's Party (SKL), which joined Solidarity Electoral Action (AWS). In September 1997 Komorowski was elected as a candidate of AWS. From 1997 to 2000 he presided over the Parliamentary National Defence Committee, and from 2000 to 2001 served as the minister of national defence in the government of Jerzy Buzek. In 2001, while still a minister in the minority AWS government, Komorowski, along with some activists from SKL, became a member of Civic Platform (PO). He stood for election to the 4th Sejm as a candidate of PO. Again he was elected, this time for the Warsaw constituency. After the inauguration of the new parliament he resigned from SKL. Since 2001 he has been a member of the National Civic Platform Board. In the 4th Sejm he was the deputy chairman of the Parliamentary National Defence Committee and a member of the Parliamentary Committee on Foreign Affairs.
Сеймнің маршалы
2007 жылдың 5 қарашасында Польша Республикасының 6-шы Сеймінің бірінші сессиясында Бронислав Коморовский 292 дауыспен Спикер болып сайланды. Ол 160 дауыс алған PiS партиясынан Кшиштоф Путраға қарсы бақ сынасты. Стефан Ниезиоловский, Кшиштоф Путра, Ярослав Калиновский, Джерзи Шмайдзинский вице-спикерлер болып сайланды. 2010 жылдың 27 наурызында PO мүшелері оны 2010 жылғы президенттік сайлауда өз кандидаттары ретінде таңдады.
On 5 November 2007, in the first session of the 6th Sejm of the Polish Republic Bronisław Komorowski was elected Speaker by 292 votes. He stood against Krzysztof Putra from PiS who received 160 votes. Stefan Niesiołowski, Krzysztof Putra, Jarosław Kalinowski, Jerzy Szmajdziński were elected Vice Speakers. On 27 March 2010, he was chosen by PO members to be their candidate in 2010 presidential election.
Президент міндетін атқарушы
Коморовский президент Лех Качинскийдің қазасынан кейін 2010 жылдың 10 сәуірінде президент міндетін атқарушы болды. Оның бірінші шешімі – 10 сәуірден басталатын жеті күндік ұлттық аза тұтуды жариялау болды. Польша Конституциясына сәйкес, Коморовский лауазымға келгеннен кейін 14 күн ішінде келесі президенттік сайлау күнін белгілеуге міндетті болды, ал сайлау күні осы хабарламадан кейін 60 күн ішінде тағайындалуы керек еді. 21 сәуірде оның кеңсесі сайлаудың 20 маусымда өтетінін хабарлады. Сайлауда ол бірінші турда 41,54% дауыс алды, ал бірінші турда 36,46% дауыс жинаған Ярослав Качиньскиймен сайысты. Екінші турда Коморовский президент болып сайланды (8 933 887 жарамды дауыс, 53,01%) және 2010 жылдың 6 тамызында ресми түрде қызметке кірісті.
Komorowski became acting president on 10 April 2010 following the death of President Lech Kaczyński. His first decision was to announce seven days of national mourning beginning on 10 April. According to the Constitution of Poland, Komorowski was required to set a date for the next presidential election within 14 days of assuming the position, the election date coming within 60 days of that announcement. On 21 April, his office announced that the election would be held on 20 June. In the election, he got 41.54% of votes in the first round and then faced Jarosław Kaczyński, who got 36.46% of votes in the first round. In the runoff Komorowski was elected president (8 933 887 valid votes, 53,01%) and formally took office on 6 August 2010.
Төрағалық
Польша Республикасы Президентінің Кеңсесінің басшысы Владислав Стасяк қайтыс болғаннан кейін Коморовский Яцек Михаловскийді оның орнына уақытша тағайындады. Смоленск апатынан соң туындаған көптеген бос лауазымдар көптеген басқа тағайындауларды талап етті. 12 сәуірде ол зейнетке шыққан генерал Станислав Козейді қайтыс болған Александр Шиглоның орнына Ұлттық қауіпсіздік бюросының басшысы етіп тағайындады. 2010 жылдың 29 сәуірінде Коморовский Ұлттық естелік институтын реформалайтын парламенттік заңға қол қойды. 2010 жылдың 27 мамырында Коморовский бұрынғы қаржы министрі және сол кездегі солшыл үкіметтің премьер-министрі (2004–2005) Марек Бельканы қайтыс болған Славомир Скряпектің орнына Польша Ұлттық Банкінің президенті етіп тағайындады. Сайланғаннан кейін Коморовский 2010 жылдың 8 шілдесінде Сеймден отставкаға кететінін және осылайша маршалдық және президент міндетін атқарушылықтан бас тартатынын мәлімдеді (оның президенттік міндетін атқарушы ретіндегі ізбасары Сеймнің келесі маршалы Грегорц Шетина болды, ол Коморовскийдің ресми қызметке кірісуіне дейін шамамен бір ай бұл лауазымды атқарды). Қазіргі уақытта Коморовский Президенттік сарайдың орнына Бельведер сарайында тұрады және жұмыс істейді. 2015 жылдың 25 мамырында, 2015 жылғы президент сайлауының екінші турында жеңілгеннен кейін, Коморовский президенттік лауазымды қарсыласы Анджей Дудаға өткізді, ол 51,5% дауысқа ие болды. Оның өкілеттігі 2015 жылдың 6 тамызында аяқталды, сол күні Дуда жаңа президент ретінде қызметке кірді.
Following the death of Władysław Stasiak, the chief of the Chancellery of the President of the Republic of Poland, Komorowski appointed Jacek Michałowski to succeed him on an acting basis. A high number of vacancies following the Smolensk crash necessitated numerous other appointments. On 12 April, he appointed retired General Stanisław Koziej head of the National Security Bureau in place of the late Aleksander Szczygło. On 29 April 2010, Komorowski signed into law a parliamentary act that reformed the Institute of National Remembrance. On 27 May 2010, Komorowski nominated Marek Belka, former Finance Minister and Prime Minister (2004–2005) of a then leftist government, to be the president of the National Bank of Poland in place of the late Sławomir Skrzypek. Following his election, Komorowski announced that he would resign from the Sejm on 8 July 2010, and thus cease to be a marshal and an acting president (his successor as an acting president was the next marshal of the Sejm Grzegorz Schetyna, who held the position for about a month before Komorowski's formal inauguration). Komorowski currently resides and works in the Belweder Palace instead of the Presidential Palace. On 25 May 2015, following his defeat in the second round of the 2015 presidential election, Komorowski conceded the presidency to rival Andrzej Duda, after the latter won a 51.5% majority. His term ended on 6 August 2015, when Duda was sworn in as a new president.
Украинаға деген көзқарасы
2015 жылғы 22 ақпанда ол Украина Президенті Петро Порошенконың Донбасқа БҰҰ бейбітшілік сақшылары миссиясын енгізу туралы идеясын қолдады. 9 сәуірде Киевке сапары барысында ол Украина Жоғарғы Радасының трибунасынан сөз сөйледі. Сөз сөйлеген кезде ол: "Украина оның құрамына кірмесе, тұрақты және қауіпсіз Еуропа болмайды, ал Донбаста Ресей әскерлерінің болуын көре алмау – соқырлық" деді. Украина мен Польша саясаткерлері бұл сөзді тарихи деп бағалады. 2 шілдеде Львовқа сапар шегіп, Львов университетінің құрметті докторы атағын алды. Порошенкомен бірлескен баспасөз конференциясында ол Польша-Украина қарым-қатынастарын зерттейтін жеке институтын құратынын мәлімдеді.
On 22 February 2015 he supported the idea of the President of Ukraine Petro Poroshenko to introduce a UN peacekeeping mission in Donbass. On 9 April, during a visit to Kyiv, he spoke from the rostrum of the Verkhovna Rada of Ukraine. During his speech, he stated: "There will be no stable, secure Europe if Ukraine does not become part of it, and only the blind can not see the presence of Russian troops in the Donbas." Politicians in Ukraine and Poland called the speech historic. On 2 July he visited Lviv, where he received an honorary doctorate from Lviv University. During a joint press conference with Poroshenko, he stated that he would create his own institute to deal with Polish Ukrainian relations.
Жеке өмір
Коморовский 1977 жылдан бері Анна Дембовскамен (1954 жылы туған) үйленген. Олардың бес баласы бар: Зофия Александра (1979 жылы туған), Тадеуш Ян (1981 жылы туған), Мария Анна (1983 жылы туған), Пьотр Зигмунт (1985 жылы туған) және Эльжбета Ядвига (1987 жылы туған).
Komorowski has been married to Anna Dembowska (born 1954) since 1977. The couple has five children namely Zofia Aleksandra (born 1979), Tadeusz Jan (born 1981), Maria Anna (born 1983), Piotr Zygmunt (born 1985) and Elżbieta Jadwiga (born 1987).