Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нигерияның Осун штатындағы Иреподун жергілікті басқару аймағының бас кеңсесі
Headquarters of Irepodun Local Government Area in Osun State, Nigeria
Илобу – Нигерияның Осун штатындағы Иреподун жергілікті басқару аймағының әкімшілік орталығы. Ол сирек орманды аймақта орналасқан және солтүстігінен Ифон Осун, оңтүстігінен Особо, шығысынан Оба және батысынан Эрин Осунмен шектеседі. Оны Оюту, Эринле, Конда өзендері және бірнеше басқа да арналар суғарып тұрады. Қаланың Ежелгі Ойо империясының күшті батыры Лааросин қалағанын айтады. 2006 жылғы халық санауы бойынша халық саны шамамен 30 825 адамды құрайды.
Ilobu is a town and the administrative headquarters of Irepodun Local Government Area of Osun State, Nigeria. It is located in a sparsely forested area and is bounded on the north by Ifon Osun, on the south by Osogbo, on the east by Oba and on the west by Erin Osun. It is watered by Ojutu River, Erinle River, Konda River and a few other streams. The town is said to have been founded by Laarosin, a powerful warrior in the Old Oyo Empire. It has a population of about 30,825 (2006 census).
Халық және мәдениет
Илобу халқының дәстүрі мен мәдениеті – олардың өмір салты, басқару жолы, діні, тілі, киім үлгісі, өнері, мерекелері және өздері қойған ережелерімен байланысты. Олардың өте мықты бірлестік сезімі бар, бұл қалада өзара түсіністікті күшейтіп, мағыналы дамуға көмектеседі.
The Ilobu people's tradition and culture has to do with the way they live, govern themselves, their religion, language, dressing pattern, arts, festivals and the rules they set for themselves. They have a very strong sense of community and this has enhanced mutual understanding and meaningful development in the town.
Өнер және қолөнер
Илобу – Нигериядағы ірі өнер және қолөнер орталығы. Оған металл өңдеу, тоқу, сурет салу, мүсін жасау және былғары бұйымдарын жасау сияқты түрлері кіреді. Илобуда "адире" деп аталатын мата бояу өте кең танымал. Адире – ерекше ою-өрнектерді шығару үшін маталарды байлап, бояудың ерекше өнері. Ол бүкіл әлемде үлкен сұранысқа ие.
Ilobu is a big arts and crafts centre in Nigeria. These include metal crafts, weaving, painting and sculpturing and leather work. The dyeing of clothes known as "adire" is well known in Ilobu. Adire is a special art of tying and dyeing of clothes to bring out unique designs. It is very popular all over the world.
Дәстүрлі діндер
Ерінле – қалада жыл сайын өткізілетін құдайға табыну мерекесі. Онда ұрықпен соққыланған қошқар еті және Секете шарабы – дәстүрлі шарап – құдайға арналып табын жасалады, бірақ бұл дәстүр бұрынғыдай сақталмайды. Қаланың барлық халқы патша Олобумен бірге Эринлеге құлшылық етеді. Мерекенің бесінші күні Эринленің бейнесі шығарылады. Нақты мереке қыркүйек айында басталуына 28 күн бұрын, тамыз айында хабарланады. Эрінлеге ислам мен христиан діндері келгенге дейін де табынып келген. Қошқар өлтірілмей, тірі күйінде өзенге тасталады. Акодо – дін қызметкері, ал өзенде Эринленің ұлдарының мекендейтін жерлерін көрсететін Ибу деп аталатын көптеген орындар бар. Мерекенің маңызы – қаланың тыныштығының, ынтымағының және дамуының жалғасуымен байланысты. Қала халқының көпшілігі мұсылман немесе христиан болғанына қарамастан, Эринле мерекесі Осун штатындағы Илобу тұрғындары үшін әлі де біріктіруші оқиға болып табылады.
Erinle is an annual festival of worship within the town where ram with pounded yam and Sekete wine a traditional wine are used to worship but the tradition is not as it used to be. Everybody in the town, worship Erinle with Olobu the king. On the fifth day, Erinle images would be brought out. A twenty eight day notice would be given, around August before the actual festival in September. Erinle had been worshipped before the arrival of Islam and Christianity. The ram would not be killed but would be thrown into the river alive. Akodo is the priest and there are many spots in the river called Ibu which represented where Erinle’s sons live. The significance of the festival is linked to the continued peace, harmony and progress of the town. Despite the fact that majority of its populace are either Muslims or Christians, Erinle festival remains a rallying point for the natives of Ilobu in Osun State.
Әкімшілік жүйе
Саяси тұрғыдан алғанда, Олобу кең ауқымды билікке ие. Оның заң шығару және сот билігі бар. Бұрын ол өлім жазасын тағайындау немесе жеңілдету құқығын монополиялаған, сондай-ақ жоғары саяси лауазымдарға тағайындауды қадағалаған. Олобу өзінің басшыларын таңдауға құқылы, бірақ оның өзі патшалар сайлайды. Олобудың сарайында «Оба ни нки о» деп аталатын сарай шенеуніктері бар. Бұл иерархиялық құрылымды құрайды, ал «Баба кеке» оның басшысы болып табылады. «Баба кеке» биліктегі Олобу немесе оның басшылары таңдайды. Сарай шенеуніктерінің арасында бас домбырашы – сарайдың хроникашысы да бар. Олобу қаланы ең жоғары дәрежелі басшылар арқылы басқарады. Басшылар «илу» немесе «қала өкілдері» деп белгілі. «Илу» Бара басшылық етеді, ол Олобудан кейінгі екінші тұлға саналады. Басқа жоғары басшылар – Джагун, Балогун, Отун және Баале Гбобаму (Гбобаму басшысы). Әйелдер де Илобудың дәстүрлі және саяси басқаруында белсенді рөл атқарады және олардың саяси өкілі Иялоде арқылы өз даусын білдіреді, оған Отун Иялодесі мен Серикисі көмек көрсетеді, олар тиісінше екінші және үшінші дәрежеде. «Илудан» кейін Баалелер (үй шаруашылықтарының басшылары) келеді. Баалелер әр түрлі үй шаруашылықтарын ұсынады. Олар Олобу мен оның басшылары шақырған жағдайда ғана жиналады. Әдетте, үйдің ең үлкен адамы Баале болып сайланады. Үй шаруашылығының барлық мүшелері ортақ атадан тарағандығын анықтау қажет. Бұл топ қатаң түрде экзогамиялық болып табылады, ал мүшелері арасындағы жыныстық қатынас туысқандық ретінде қарастырылады және қауымның құдайларымен жазаланады.
Politically, the Olobu enjoys extensive power. He has legislative and judicial powers. In the past, he monopolised the right to impose or commute capital punishment and also controlled appointments to senior political offices. Though the Olobu has the right to choose his own chiefs, he is, himself, chosen by the kingmakers. In the palace, the Olobu has some palace officials called 'Oba ni nki o'. This is hierarchically set up with 'Baba kekere' as its leader. The 'Baba kekere' is chosen by the reigning Olobu or his chiefs. The palace officials also include the Palace Chronicler in person of the Chief Drummer. The Olobu rules the town through a chain of the most senior chiefs. The chiefs are known as 'llu' or 'Town Representatives'. The 'llu' is headed by Bara, who is regarded as next in rank to the Olobu. The other senior chiefs are Jagun, Balogun,Otun and Baalẹ Gbobamu (Gbobamu Chief). Women also play active roles in the traditional and political administration of llobu and are given a voice through their political representative, Iyalode, who is assisted by her Otun Iyalode and Seriki, second and third in rank respectively. Next to the llu, come the Baale(heads of households). The Baale(s) represent their different households. They do not hold meetings together except when called together by the Olobu and his chiefs. The oldest man in the compound is usually elected as the Balaeẹ It is required that all members of a household should be able to trace their descent from a common ancestor. The unit is strictly exogamous, and sexual relations between members are regarded as incestuous and are punishable by the gods of the community.
Мейрамханалар мен жатақханалар
Илобудағы көптеген қонақ үйлердің арасында ең танымал «Корольдік сарай» қонақ үйі (қазіргі Илобу Олобуына тиесілі), ол штат астанасынан он минуттық жерде орналасқан.
Most prominent among the many hotels in Ilobu is the Royal Palace Hotel (owned by the present Olobu of Ilobu), and located within a ten minutes drive from the state capital.
Спорттық даму
Илобу спорттың маңыздылығын бағалайды. Қоғамдағы көптеген жас және денесі жетілген адамдар спорт жанкүйерлері, ал футбол ең танымал түр. Қаланың екі маңызды футбол клубы бар: «Илобу Вайперс» футбол клубы (штат лигасының бұрынғы жеңімпаздары) және штат лигасының күшті талапкерлері «Илобу Юнайтед» футбол клубы.
Ilobu appreciates the importance of sport. Most young and able bodies in the community are fans of sports, with football being the most popular. The town has two major football clubs Ilobu Vipers Football Club (past winners of the state league) and Ilobu United Football Club who are strong contenders in the state league.
Нарық күндері
Илобуда Олобу және Адио деген екі базар бар. Олобу базары бес күндік циклмен, ал Адио базары үш күндік циклмен өткізіледі. Қалада сонымен қатар күнделікті түнгі базар да бар. Илобу – Ифон Осун тас жолының бойында орналасқан Олобу базары Йоруба еліндегі ең көне базарлардың бірі және ол үш күн сайын өткізіледі. Бұл базарда азық-түлік, ақшалай дақылдар, әшекейлер, банандар, цитрус жемістері, ямс, маниок, сорго, бұршақ, окра, бұрыш және лақтарды сатып алуға және сатуға болады. Какао, мақта, темекі, пальма майы және пальма ядросы сияқты ақшалай дақылдар осында жиналып сатылады. Шағын мүйізді мал, ешкілер, қойлар, тауықтар, үйректер және кескіштер қала экономикасының маңызды бөлігін құрайды. Тоқыма және бояу – бұл ерекше дәстүрлі қолөнер. Илобу Огбомошо және Ошогбо қалаларымен автомобиль жолдары арқылы байланысты. Халқының саны (1995) 194,400 адамды құрайды. Базар Илобудың өзінен де, басқа елдерден де, әсіресе көршілес қалалар мен ауылдардан көптеген адамдарды тартады. Олобу базарының ерекшелігі – оның аумағының үлкендігі. Ол әдетте таңнан кешке дейін өткізіледі. Илобу – Ире Акари Эрин Осун тас жолының бойында орналасқан Адио базары – Илобудағы күнделікті базар, онда азық-түлік және басқа да тауарлар сатылады. Бұл базар Илобудың өзінен де, басқа елдерден де көптеген адамдарды тартады және ол әдетте таңнан кешке дейін өткізіледі.
Ilobu is blessed with two markets, Olobu and Adio markets. Olobu market is held at five day intervals while the latter is held at three day intervals. There is also a daily night market in the town. Situated along Ilobu Ifon Osun road, Olobu market is one of the oldest markets in Yorubaland and it comes up every three days. It is the best place to buy and sell staples and cash crops, jewellery, plantains, citrus fruit, yams, cassava, sorghum, beans, okra, peppers, and gourds. Cash crops such as cocoa, cotton, tobacco, palm oil, and palm kernels are collected and sold here. Livestock, including dwarf cattle, goats, sheep, chickens, ducks, and guinea fowl, are also an important part of the town's economy. Weaving and dyeing are the prominent traditional crafts. Ilobu is connected by road to Ogbomosho and Oshogbo. Population (1995) 194,400. The market attracts a lot of people from within and outside Ilobu most especially from around the neighbouring cities, towns and villages. One of the remarkable things about Olobu market is its size. It is normally held from morning to evening. Situated along Ilobu Ire akari Erin Osun road, Adio market is an everyday market in Ilobu where food stuff and other goods are sold. The market attracts a lot of people from within and outside Ilobu and it is normally held from morning to evening.
Болашақ дамуы
1976 жылы Иреподун жергілікті басқару органы құрылғаннан бастап, үкімет қалаға көмек қолын созады деген үміт пайда болды. Енді халықтың мақтаныш пен өзіндік сана сезімі артып, Ллобу қаласының даму қарқыны едәуір жоғарылайды деп күтілуде.
With the establishment of Irepodun Local Government in 1976, there is every hope that the government will come to the aid of the town and with the new sense of pride and identity which the people now possess, it is hoped that the rate of development of llobu will increase remarkably.
Қалалық жоспарлау
Қала құрылысы органы заңмен құрылғаннан бері Илобу қаласын жоспарлау жаңа деңгейге көтерілді. Осун штатының қала құрылысы басқармасы қалаға елеулі әсер етті.
The planning of llobu has assumed a new dimension since the establishment by law of the town planning authority. The Osun State Town Planning Authority has exerted considerable influence on the town.
Қызықты орындар
Илобудағы қызығушылық тудыратын орындар – Олобу сарайы кешені, Эринле қасиетті орны және сарай кешені ішінде орналасқан Илобу мұражайы.
Places of interest in Ilobu are the Olobu Palace Complex, the Erinle shrine and Ilobu museum situated within the palace complex.
Қоғамдық коммуналдық қызметтер
Ллобудан Особоға дейін 9,5 шақырым, Огбомошоға 48 шақырым және Ллобудан Эдеге дейін 24 шақырым қашықтықта асфальтталған жолдар бар. Қала көптеген асфальтталған және көлік жүруге қолайлы жолдар арқылы байланысты. Онда заманауи ғимараттар, электр қуаты, құбыр суы, пошта, телефон байланысы, радио және теледидар бар.
There are tarred roads from llobu to Osogbo, about 9.5 kilometres away, and Ogbomosho 48 kilometres, and the other from llobu to Ede, 24 kilometres. The town is linked by many roads, which are tarred and motorable. It has modern buildings, electricity, pipe borne water, post office, telephone service, radio and television.