Кіріспе

1939 жылғы Екінші дүниежүзілік соғыс шайқасы

Данциг шығанағы шайқасы (bitwa w Zatoce Gdańskiej) 1939 жылдың 1 қыркүйегінде Польшаға басып кіру басталғанда, Польша әскери-теңіз күштерінің кемелеріне Гданск шығанағында (бұрынғы Данциг шығанағы) неміс Люфтваффе әуе күштері шабуыл жасады. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы теңіз және әуе шайқасы болды. Сол күні түстен кейін неміс барлау ұшағы «Грифті» байқады. Жарты сағаттың ішінде неміс әуе шабуылы ұйымдастырылып, жүзеге асырылды.

Шайқас

Данциг шығанағын кезіп өтіп бара жатқанда, флотилия 33 неміс әскери ұшағынан кенеттен шабуылға ұшырады, олардың көп бөлігі Junkers Ju 87B Stuka пикиреу бомбалаушылары болатын. Неміс ұшақтары екі топқа бөлініп шабуылдады. Польша кемелері оқтан қашу үшін тікелей қимылдады. Қуатты зениттік оқтар ұшақтарды жоғарырақтан бомбалауға мәжбүр етті. Жақыннан өткен оқтан "Мева" зардап шегіп, 22 экипаж мүшесі қаза немесе жараланды, сондықтан оны "Рыбитва" сүйреп әкетуге тура келді. "ОРП Гриф" кемесінің командирі, капитан-лейтенант Стефан Квиатковский неміс пулеметінен қаза тауып, 29 теңізшісі жараланды, ал кемесінің рулі істен шықты. "Гриф" кемесінің аға офицері, капитан-лейтенант Виктор Łомidze команданы өз мойнына алды. 300 минасы бар жүгі қауіпті екенін сезіп, ол оқ-дәрілерді теңізге тастауға бұйрық берді.

Салдары

Әуе шабуылынан кейін поляк флотилиясы Хелге жетті. Бірақ, ORP Gryf барлық миналарын тастап, зақымданғандықтан, "Rurka" операциясы тоқтатылуға тиіс болды. ORP Wicher операцияны тоқтату туралы бұйрық алған жоқ және мина қойғыштарды қорғау үшін алдын ала белгіленген операция аймағына тікелей бағыт алды. Түнде, командир-лейтенант Стефан де Вальден басқаратын Wicher екі неміс эсминцісін, содан кейін жеңіл крейсер деп жаңылысқан кемені байқады, бірақ операцияны ашып қоймау үшін шабуылға түспеді. Хел түбегіне қайтқаннан кейін Wicher және Gryf кемелерінің көп бөлігі жабдықтарынан айырылып, Хел теңіз базасында зениттік платформа ретінде пайдаланылды.