Кіріспе
Жан Жак Франсуа Мариус Бойсар (Кан, 1743 1831) - француз баспагері.
Өмірбаян
Бойзар 1743 жылы Парижден 150 шақырым қашықтықта орналасқан Нормандияның солтүстік-батыс бөлігіндегі тарихи қала - Каенде дүниеге келген француз баспагері. Отбасысымен жергілікті адвокаттық алқаның мүшесі болуға тәрбиеленген ол Қаржы кеңесінің хатшысы және 1778 жылы Франция королі ағасының "Монсье" канцеляриясының хатшысы болып тағайындалды. Француз төңкерісі кезінде ол өзінің лауазымын, кейіннен оған бөлінген қарапайым зейнетақыны жоғалтты. Францияның "Француз академиясынан" кейін Францияда құрылған алғашқы академия - Каньдегі Корольдік әдебиет академиясының (Académie royale des Belles lettres) мүшесі ретінде ол 1764 жылы Меркуре де Франста аңыздарды жариялай бастады. Жан де Ла Фонтеннің көлеңкесі астында, 18 ғасырдағы француз әдебиетінде, ағарту дәуірінде ертегілер өте танымал болды. 1771 жылы баспагер Лоттин "Фаблиер франс" атты жинағын шығарды, ол Ла Фонтеннен бастап жүздеген авторлардың ертегілерін жинаған. Бұл әдеби өнер, кем дегенде, грек ежелгі дәуірінен басталады. Әдетте ертегілер өлең түрінде жазылып, жануарлар бейнесі ретінде қолданылған. Олар моральдық философияның жасырын немесе ашық хабарларын жеткізеді. Республикаға қарсы революцияға қарсы идеяларына байланысты қиындықтарға тап болған Боасар Парижден кетіп, Каенге оралды. Қала революциялық үкіметке қарсы "федералистік" көтерілісшілердің орталығы болды. 1793 жылы Шарлотта Кордей есімді азамат революцияның көрнекті көшбасшысы Жан-Поль Маратты өлтірді. Ол кезде Боазар саясатта жоқ сияқты. 1805 жылға дейін ол бірнеше ертегілер жинағын және түрлі еңбектерді жариялады. Оның ой-өрісі теңдесі жоқ. Ол кезде ол өте құрметке лайық жазушы ретінде танылған. Ол ертегілерден басқа, жеңіл поэзия да жазды және Хорацийдің бірнеше өлеңдерін аударды. Вольтер оны мақтаған, Дидро (Epitre à Boisard) өзінің өте аз рифмалы хаттарының бірін фаблистке арнады: "біреуі де мұндай керемет рифма жазушы болған жоқ" ("Oncques ne fut un rimeur si charmant Oncques ne fut un rimeur si parfait"). Алайда қазіргі әдеби сыншылар бұл хат оның немере інісіне (төменде айтылған) жіберілген болуы мүмкін деген пікірде, өйткені ол жаман сәттілікке сілтеме жасайды. Өз кезегінде, жақын досы болған Якоб Гримм Боасардың аңыздарын табиғи және әртүрлі, бірақ кейде найы деп санайды. Ол жазуда Боасардың Ла Фонтенді кем етіп еліктеген, бірақ шеберге ең жақын болған басқыштар екендігін мақтап айтты. Жазушы Антуан де Ривароль Боазардың ертегілері "Ла Фонтендікіне қарағанда ескірген, бұл әрқашан әділетсіз" ("ont fait passer de mode celles de La Fontaine, ce qui est toujours un peu injuste!") деп саркастикалық түрде айтқан. Боасар француз әдебиетінің ең көп еңбек жасаған жазушыларының бірі. Оның басылымдары 33 жыл бойы (1773 жылдан 1806 жылға дейін) шығарылды. Қазіргі уақытта ол Ла Фонтеннен кейінгі ең үздік баспагер деп танылады, бірақ оның әдеби стилі, жағымды және жеңіл, бірақ кейде әдепсіз, дәл сол стандартқа сай емес. 1806 жылы "Миль и одна баспа" (Мың бір баспа) кем дегенде бес бұрынғы басылымның жинағы ретінде жарық көрді. Бұл кітаптың көлемі үлкен, суреттері әдемі басылып, қазір жоқ сияқты. Сол кездегі жүздеген француз фаблистері сияқты, Ла Фонтеннен басқа, Боазардың жұмысы ғасырлар өткен сайын сақталып қалмады. Боасар сонымен қатар "Ода на потоке" атты лирикалық поэмасын шығарды, оны 1790 жылы Руан академиясы тәжге байлады. Бойзар 1831 немесе 1833 жылы туған қаласы Каенде қайтыс болды.
Шығармалары
Өлеңдер жинағының бірінші жинағы 1773 жылы, екінші жинағы 1777 жылы, үшінші жинағы 1803 жылы, төртіншісі 1804 жылы, бесіншісі 1805 жылы жарық көрді. Соңғы басылым: Mille et une fables, 1806 жылы