Кіріспе

Айыр нүктесінен Каррик Дуға дейінгі ерекше ғылыми қызығушылықтың орны (Aire Point to Carrick Du SSSI) – Англияның Корнуолл аймағындағы Пэнвит түбегіндегі ерекше ғылыми қызығушылықтың орны. Оның ауданы 5,98 шаршы шақырымды құрайды және жағалау бойымен созылып жатыр. Бұл орын биологиялық және геологиялық қызығушылығы үшін тағайындалған. Оған Табиғатты сақтауды зерделеу сайты және сегіз Геологиялық сақтауды зерделеу сайты кіреді. Сайттың барлық бөлігі Корнуоллдың көрнекті табиғи сұлулық аймағына кіреді және Пенвит мұра жағалауының ішінде орналасқан. Сайттың бір бөлігі Батыс Пенвиттің экологиялық тұрғыдан сезімтал аймағында, ал жағалаудың бір бөлігі Ұлттық трестке тиесілі және олардың басқаруында. Оңтүстік-Батыс жағалау жолы Сомерсеттен Дорсетке дейін Оңтүстік-Батыс Англияның жағалауын бойлай өтеді.

Сипаттама

Айр Пойнт пен Каррик Ду Пэнвиф түбегінің батыс және солтүстік жағалауында орналасқан. Бұл аймақ Лэндс-Эндтен шамамен 3 км солтүстік-шығысқа қарай басталып, Сент-Айвсқа дейін созылады. Аймақтың басым бөлігін Лэндс-Энд гранитінен пайда болған тік теңіз жартастары құрайды. Жартастардың үстінде тік еңістер орналасқан, олар тік, қамал тәрізді гранитті шықпалармен тізілген. Граниттің енуінен өзгерген девон кезеңінің тақталары мен базальт тау жыныстары, контактты метаморфизмнің керемет мысалдарына толы. Топырақ көбінесе жұқа, әдетте қышқыл, жақсы кеуекті, құмды-сазды текстуралы және гумустық беткі қабаты бар. Темірдің жиналуы жергілікті жерлерде су өткізуге кедергі келтіреді, ал сулы жерлерде торф топырақ қалыптасады. Тұзды шашырату мен басым оңтүстік-батыс желдері нәтижесінде өсімдіктернің өсуі шектелген.

Биологиялық қызығушылық

Бұл жерде Қызыл кітапқа енген және елімізде сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың популяциялары мекендейді.

Сайтта кездесетін өсімдіктер қауымдастықтары

Жағалаудың өсімдік жамылғысы теңіз және теңіз жанындағы қоғамдастықтардың күрделі кешенін көрсетеді. Жар беткейлері мен жоталары теңіздік шөптесін, қызылша және бұталы өсімдіктермен сипатталады, әсіресе солтүстік жағалауда жиі кездесетін түрлер өте көп. Жар беттері теңіздік тас жарықтарының қоғамдастығын құрайды, олардың құрамында Armeria maritima, Crithmum maritimum, Aster tripolium және Asplenium marinum жиі кездеседі. Жартастар мен шыққан жерлердің беткі қабатында теңіздік терофиттер қоғамдастығы орналасқан, онда Sedum anglicum, thrift, Plantago coronopus және Anthyllis vulneraria сияқты түрлер өседі. Жар беткейлеріндегі шөптесін қоғамдастықтарында Festuca rubra басым, ол көбінесе төсеніштей өседі, сондай-ақ Holcus lanatus та кездеседі. Thrift, Daucus carota, Silene maritima, Plantago maritima және Leucanthemum vulgare жиі кездеседі. Жер бетін басып жүру орындарында немесе жұқа топырақта Plantago coronopus, Plantago lanceolata, Anthyllis vulneraria және Scilla verna өседі. Hyacinthoides non scripta көбірек қорғалған жерлерде және жоғарғы беткейлерде, әсіресе Dactylis glomerata және бұталы өсімдіктермен бірге таралған. Жардың жоғарғы бөліктерінде және жоталарында кең аумақта қызылша өседі, олар Calluna vulgaris, Erica cinerea және Ulex gallii түрлерімен басым, және тұзды желдің әсерінен толқынды құрылымды көрсетеді. Көктемгі шұңқыр, Lotus corniculatus, Jasione montana және Thymus drucei көптеп өседі. Теңіздік қоғамдастықтар Euphrasia vigursii және Poa infirma сияқты Қызыл кітапқа енген екі түрді қамтиды. Мұнда Asplenium billotti, Lotus subbiflorus және Viola lactea сияқты сирек кездесетін ұлттық өсімдіктер де табылған. Боскасвелл жарлары мен Клодги Пойнт арасындағы аймаққа көптеген ылғалды сулар және Босведнак маңындағы кең батпақты жерлер тән. Бұл жерлерде Molinia caerulea басым, ал Erica tetralix, Potentilla erecta, Juncus acutiflorus және Osmunda regalis сияқты түрлер кездеседі. Ылғалды сулармен байланысты Narthecium ossifragum, Eriophorum angustifolium және Pinguicula lusitanica да өседі. Босведнакта Sibthorpia europaea және Parentucellia viscosa сияқты ұлттық деңгейде сирек кездесетін өсімдіктер табылған. Жар беткейлерінде және жоталарында, әсіресе аңғарларда Pteridium aquilinum бұталы өсімдіктерінің таза тоғайлары бар. Ulex europaeus, Rubus fruticosus agg. және Prunus spinosa жиі кездеседі, олар Dactylis glomerata, Hyacinthoides non scripta және Lonicera periclymenum, Hedera helix сияқты түрлермен байланысты. Бұл жерде Корнуолл жартастарына тән бриофиттер флорасы кездеседі, соның ішінде Tortula solmsii сияқты сирек түрлер де бар. Аир нүктесі мен Кениджак қамалы арасындағы жағалаудың батысқа қараған бөлігінде толығымен ашық тастақ жағалау қоғамдастықтарының мысалдары бар. Өсімдіктер мен жануарлар толқынға ұшыраған жағалауға тән, ал төменгі жағалау Alaria esculenta және Laminaria digitalis сияқты қоңыр теңіз балдырларымен және Corallina officinalis және Lithothamnion spp. сияқты коралл балдырлары бар бассейндермен сипатталады.

Омыртқасыздар

Көптеген флоралық жағынан бай құрлықтық мекендер, әртүрлі және көптеген омыртқасыз жануарлар фаунасын қамтамасыз етеді, оның ішінде Қызыл кітапқа енген келесі түрлер бар: сазды ұлу Lymnaea glabra, жәндік Heterogaster artimisae және гүлжан Microdon mutabilis. Елде сирек кездесетін көбелектер, соның ішінде жеміс-жидек жиегі Boloria euphrosyne және күміс түйірлі көк Plebejus argus, сондай-ақ елде сирек кездесетін әшекей қоңызы Trachys troglodytes та кездеседі. Жоғары жағалауда көптеген лимпеттер, Patella aspera және негізінен Chthamalus stellatus кездеседі.

Сүтқоректілер

Сұр тюленьдер осы жағалау бөлігінде көбейетіні белгілі. Жағадан алшақ аралдар, әсіресе Брисонс және Каррак, осы түр үшін демалыс орындарын ұсынады. Істен шыққан кендер, оның ішінде үлкен жылқыбас және Даубентон жарықаны сияқты түрлерге қоныс іздеуге мүмкіндік береді.