Кіріспе

Аборт (жұмыссыздық дәуірінде жиі қолданылатын термин) Заңсыз операция (кейде қылмыстық операция немесе заңсыз хирургия) - 19 және 20 ғасырларда Австралия, Канада, Жаңа Зеландия, Ұлыбритания және АҚШ-ты қоса алғанда, ағылшын тілді елдерде қолданылған абортқа арналған кеңінен түсінікті эвфемизм. "Заңсыз операция жасау" қылмыстық айыптау және/немесе аборт жасатушы дәрігердің медициналық лицензиясын қайтарып алудың тізімделген себебі болуы мүмкін. Бұл термин жыныстық қатынас, жүктілік және бала тууға қатысты көптеген сөздердің бірі болды. Кейбір феминисттер мен акушерлер "қатерлі, заңсыз аборттар дәуірі 100 жылдан аз уақыт ішінде тарихтағы бір сәт болды" деп айтады, ол кезде қылмыстық қылмыс жасау әйелдерге тән қауіптілікті арттырды. Жалпы алғанда, "заңсыз түсік жасатудың қауіпсіздігі науқастың нәсіліне және санатына қарай әртүрлі болды", өйткені қымбат түсік жасатуды тәжірибелі дәрігерлер стерильді жағдайда жасайтын. Бұл процедураның заңсыздығына қарамастан, Канада мен АҚШ-тағы әйелдер 1950 және 1960 жылдары жыл сайын жүздеген мың аборт жасайтын болды. Жаңа Зеландияның 1937 жылғы үкіметі жүргізген зерттеуде, түсік жасату "өте кең таралған" деп табылды. Абортқа қатысты тілге шектеулер әлеуметтік әдет-ғұрыптар мен (кейбір юрисдикцияларда) нақты заңдық тыйым салудың қоспасынан туындады.

"Аты жоқ нәрсе"

АҚШ-та қылмыстық қылмысқа айналғаннан кейін заңдастырылған ғасырларда "Аборт туралы тіпті шыбыртқы да айтылмаған. Газеттерде бұл операция 'заңсыз операция' деп аталды. Әдетте, аборт жасатқандар тұтқындалғанда немесе жүктілігін алып тастаған әйелдер жедел жәрдем бөлмелеріне қан кету, инфекциямен немесе өліммен келген кезде ғана хабарланды". Австралияның бір тарихында заңдастырылмас бұрын жасалған аборт "атауы жоқ, тек 'заңсыз операция', 'жатырмен жұмыс істеу', 'белгілі бір оқиға', 'қатысу' немесе 'басқаша әрекет ету' деп аталатын нәрсе" деп сипатталған. "Заңсыз операция" көптеген тыйым салынған әрекеттерді сипаттай алады, бірақ оны жалпы жұртшылық арнайы абортты білдіреді деп түсінген. 1911 жылы Висконсин штатында "23 жастағы әйел" операциядан кейін 18 күннен кейін қайтыс болды. Газеттер бұдан былай нақтылап жазудың қажеті жоқ, олардың оқырмандары бұл сөздердің мағынасын білетін". Лос-Анджелестегі (Калифорния штаты) бір жергілікті тарихшы 1941 жылы болашақ модельдің өлімін зерттей отырып, былай деп атап өтті: "Бұл дәуірдің көптеген газеттері сияқты, [Лос-Анджелес] Таймс та "аборт" сөзін сирек қолданды және "заңсыз операция" дегенді артық көрді. Басқа еффемизмдер зорлау үшін 'қылмыстық шабуылға ұшыраған' және қол сұғушылық үшін 'қасірет шеккен' болды". 1905 жылы Бостон портының маңында жүзуде жатқан әуесқой әйелдің дене мүшесі табылғанда, "нағыз ұят - оның денесі жақында заңсыз операция - аборт жасатқандығы еді. Бұл операция өте кең таралған, сол күні газетті оқыған әркім оның тақырыбының не екенін жақсы білетін, бірақ қылмыс өте сенсациялық болғандықтан, ешкім оның атын айта алмады". Заңсыз аборт газеттерде жарияланған кезде, бұл әрқашан "қарақат парақшасы" материалы ретінде болды. 1920-жылдардың соңында Нью-Йорктегі "заңсыз операция" туралы мақалалар туралы зерттеу "абортты үнемі қорқынышты салдарымен байланыстыратын" деп тапты. 1918 жылы Чикагодағы газетте "заңсыз операциялардан" қайтыс болған әйелдер туралы сот сараптамасының есептерінен алынған сериялар жарық көрді, оның мақсаты "жас әйелдерді азғырудың қауіп-қатерлерінен сақтандыру" болды. Калифорнияда XX ғасырда заңсыз түрде жасалатын аборт туралы жазылған "Бак аллейдан до границы" (Ауған жақтан шекараға дейін) деген кітапта 1962 жылы абортқа қарсы заңдарды өзгерту туралы жиналыста бір заңгер "аборт сөзін газеттерден табу ретінде табуға болатындығын, оны тек медициналық журналдарда ғана талқылауға болатынын" түсіндірді. Адвокат бұл сөзге тыйым салынғанмен, күнделікті газеттерде заңсыз операциялар мен заңсыз оталар туралы үнемі хабарланатынын айтты және бұл мәселені ашық талқылау арқылы ғана "проблеманы" шешу мүмкін екенін айтты.

Аборт еффемизмі баспа бетінде

Аборт туралы жергілікті газеттерде жасырын түрде жазылған. "Заңсыз операция" әдетте жаңалықтар жазушылары жасағаннан кейін пайдаланды; құпия жарнамалар сондай-ақ эвфемизммен жасырынған аборт қызметтерін ұсынды. Австралиялық бір тарихшының айтуынша, "күнделікті баспасөзде аборттан қайтыс болғандарды тергеу және абортпен байланысты қылмыстар үшін сотталу туралы жиі-жиі хабарланады.

Фильм

Американдық кино индустриясында Гейс кодексі кезінде аборт сюжеттеріне толық тыйым салынғаннан кейін, бұл сөз тіркесі 1949 жылғы "Дәрігер мен қыз" американдық фильмінде пайда болды, "[бұл цензура Джозеф Брин "заңсыз операцияға" сілтеме жасауға рұқсат беру арқылы келісімге келгендей, аборт туралы әңгімеде бүркемеленген диалогтың оралуын білдірді". "Заңсыз операция" сөз тіркесі айқын болмағанына қарамастан, студиялар ПКА-ның экраннан аборт туралы әңгімеге рұқсат бергенін түсінді ".

Теледидар

1964 жылы "Бірі әлем" мысық операсындағы кейіпкер "бала тудыру қабілетінен айырған 'заңсыз операциясына' қатысты" Америка теледидарындағы аборт жасатқан алғашқы қайталанатын немесе басты кейіпкер болған. (Құқық қорғаушылар, жаңаша құқықтық іс жүргізу, екі жыл бұрын тақырыпқа бір эпизодты арнаған болатын. Шоу диалогында аборт сөзі бірнеше рет қолданылды; Шоудың әдеттегі үш демеушісі де эпизодтың жарнама үзілістері кезінде жарнамаларды көрсетуден бас тартты.) 1960 жылдардың аяғындағы "The Mod Squad" және "Dr. Kildare" секілді телебағдарламалардың эпизодтары бойынша бағдарлама тізімдері де аборт сюжетті сипаттау үшін "заңсыз операцияны" қолданды.

Мүсіндік

Заңсыз операция - 1962 жылы Эдвард Кинхольцтің қауіпсіз емес аборт туралы құрастыру мүсіні.

Көркем әдебиет

1968 жылы Майкл Крайтонның Джеффри Хадсон деген псевдониммен жазылған "A Case of Need" романы Бостондағы қылмыстық аборт туралы және "Бұл елдің қиындығы - әйелдердің батылдары жоқ. Олар заңдарды өзгертуге қарағанда, қауіпті, заңсыз операцияны жасағысы келеді. Заң шығарушылар - еркектер, ал еркектер бала тумайды, олар моральдық тұрғыдан қарауға болады". Бұл кітаптың бүгінгі оқырмандарға да қатысы бар екені айтылады, өйткені онда "заңсыздықтың бәрін қалай нашарлататыны" суреттеледі.