Антонио Лабриола: Итальяндық марксистік философ және теоретик
Antonio Labriola
Антонио Лабриола (1843-1904) – италиялық марксист философ және теоретик. Оның ойлары Италиядағы және Ресейдегі саяси ойшылдарға әсер еткен. Марксизм, философия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық марксистік теоретик және философ (1843–1904)
Italian Marxist theoretician and philosopher (1843–1904)
Антонио Лабриола (анˈtɔːnjo labriˈɔːla; 2 шілде 1843 – 12 ақпан 1904) – итальяндық марксистік теоретик және философ. Ол академиялық философ болғанмен, ешқашан ешбір марксистік саяси партияның белсенді мүшесі болған жоқ. Бірақ оның ойлары 20-ғасырдың басында Италиядағы көптеген саяси теоретиктерге, оның ішінде Италиялық либералдық партияның негізін қалаушы Бенедетто Крочеге, сондай-ақ Италиялық коммунистік партияның басшылары Антонио Грамши мен Амадео Бордигаға әсер етті. Ол сонымен қатар орыс революционері және кеңестік саясаткер Леон Троцкийге де ықпал етті.
Antonio Labriola (anˈtɔːnjo labriˈɔːla; 2 July 1843 – 12 February 1904) was an Italian Marxist theoretician and philosopher. Although an academic philosopher and never an active member of any Marxist political party, his thought exerted influence on many political theorists in Italy during the early 20th century, including the founder of the Italian Liberal Party, Benedetto Croce, as well as the leaders of the Italian Communist Party, Antonio Gramsci and Amadeo Bordiga. He also influenced the Russian revolutionary and Soviet politician Leon Trotsky.
Өмірбаян
Лабриола Кассинода (сол кезде Папалық мемлекетте) мектеп мұғалімінің ұлы болып дүниеге келді. 1861 жылы Неаполь университетіне түсті. Бітірген соң Неапольде мұғалім болып жұмыс істеді. Осы кезеңде философия, тарих және этнография саласына қызығушылық танытты. 1870-ші жылдардың басында Лабриола журналистикамен айналыса бастады, ал сол кезден бергі жазбалары либералдық және антиклерикалық көзқарастарды көрсетеді. 1874 жылы Лабриола Римде профессорлық қызметке тағайындалды, және өмірінің соңына дейін оқытумен, жазумен және пікір таластармен айналысты. 1873 жылдан бері либерализмді сынағанымен, марксизмге бет бұруы біртіндеп болды, ал 1889 жылға дейін социалистік көзқарасын ашық білдірмеді. 1904 жылдың 2 ақпанында Римде қайтыс болды.
Labriola was born in Cassino (then in the Papal States), the son of a schoolteacher. In 1861, he entered the University of Naples. Upon graduating, he remained in Naples and became a schoolteacher. During this period, he pursued an interest in philosophy, history and ethnography. The early 1870s saw Labriola take up journalism, and his writings from this time expressed liberal and anticlerical views. In 1874, Labriola was appointed as a professor in Rome, where he would spend the rest of his life teaching, writing, and debating. Although he had been critical of liberalism since 1873, his move towards Marxism was gradual, and he did not explicitly express a socialist viewpoint until 1889. He died in Rome on 2 February 1904.
Философиялық еңбектері
Георг Вильгельм Фридрих Гегель мен Иоганн Фридрих Гербарттың күшті ықпалында болған Лабриоланың марксистік теорияға қатысты көзқарасы Карл Каутский сияқты теоретиктерге қарағанда көбірек ашық болды. Ол марксизмді тарихты түпкілікті, өзіне жететін жүйелендіру ретінде емес, адам қызметін түсінуге бағыттайтын ұсыныстар жинағы ретінде қарастырды. Марксизм тарихтағы күрделі әлеуметтік процестер мен түрлі күштерді ескере алса, осы ұсыныстар белгілі бір дәрежеде нақтырақ болмауы керек еді. Марксистік теория идеологияны сынаушы теория ретінде түсінілуі керек, себебі ол ешқандай шындықты мәңгілік деп санамайды және тәжірибе көрсетсе, өз идеяларынан бас тартуға дайын тұрады. Оның марксизмді "праксис философиясы" деп сипаттауы Грамшидің "Түрме дәптерлерінде" қайта көрінеді.
Heavily influenced by Georg Wilhelm Friedrich Hegel and Johann Friedrich Herbart, Labriola's approach to Marxist theory was more open ended than that of theorists such as Karl Kautsky. He saw Marxism not as a final, self sufficient schematisation of history, but rather as a collection of pointers to the understanding of human affairs. These pointers needed to be somewhat imprecise if Marxism was to take into account the complicated social processes and variety of forces at work in history. Marxist theory was to be understood as a theory critical of ideology, in that it sees no truths as everlasting, and was ready to drop its own ideas if experience should so dictate. His description of Marxism as a "philosophy of praxis" would appear again in Gramsci's Prison Notebooks.