Кіріспе

509-шы жаяу әскер полкі (бұрынғы 509-шы парашютші жаяу әскер полкі) – АҚШ армиясының әуедегі жеңіл әскер полкі. Бұл бөлім алғаш рет 1941 жылдың қазан айында Форт-Беннингте (Джорджия штаты) 504-ші парашютші жаяу әскер батальоны ретінде құрылған. "Геронимо" деген атпен танылған 509-шы полк 1942 жылдың 8 қарашасында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясының алғашқы ұрысқа секіруін жүзеге асырды. Олар Англиядан 1500 мильдей қашықтықты ұшып, Алжирдің Оран қаласындағы Тафаркуэй әуежайын басып алды. Соғыс барысында 509-шы полк бес рет ұрысқа секірді. 1-ші және 3-ші батальондары әлі де әрекетте. 1-ші батальон АҚШ армиясының Форт Джонсон, Луизианадағы Бірлескен дайындық орталығында қарсы күш (OPFOR) рөлінде қызмет етеді, ал 3-ші батальон 2-ші жаяу әскер бригадасының ұрыс тобына (әуеде), 11-ші әуедегі дивизияға, Форт Ричардсон, Аляскада қарастырылған. 509-шы полк 82-ші әуедегі дивизия сияқты ірі әуедегі бөлімшелерден тәуелсіз жұмыс істейді.

Тарих

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, одақтастар шайқас алаңында жылдам орналасуға қабілетті, жоғары мобильді бөлімшелерге зәрулік сезінді. 1941 жылдың 14 наурызында 504-ші парашюттік жаяу әскер батальоны (PIB) ретінде құрылған және 5 қазанда жандандырылған 509-шы PIB, алғашқы парашютшілерін Джорджия штатының Беннинг фортында даярлады. Бөлім Солтүстік Каролина штатының Форт-Брэгг қаласына көшіріліп, 1942 жылдың ақпан айында 503-ші парашюттік жаяу әскерінің 2-ші батальоны болып қайта тағайындалды. 503-ші және 504-ші парашюттік жаяу әскер батальондары 1942 жылдың 24 ақпанында, АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін екі ай өткен соң, Форт-Брэггте, NC-де бірігіп, 503-ші парашюттік жаяу әскер полкін құрды. 504-ші PIB қайта ұйымдастырылып, 503-ші парашюттік жаяу әскер полкінің 2-ші батальоны болып қайта тағайындалды. А, В және С компаниялары 503-ші PIR, ал Д, Е және F компаниялары тиісінше қайта тағайындалды. Бұл бөлім Англиядағы 1-ші парашют бригадасымен бірге жаттығулар жасады, «Қызыл Шайтандар» деген құрметті аталымды алды және қоңыр беретті киюге рұқсат берілді. Қоңыр берет әуедегі әскерлердің айқын символы болып қала береді. Бүгінде парашютшілер оны киеді. 1942 жылдың маусым айында подполковник Эдсон Дункан Раффтың басшылығымен 503-ші PIR-дің 2-ші батальоны 503-ші PIR-ден бөлініп, Шотландияға аттанды, сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыста теңізге шыққан алғашқы американдық парашюттік бөлім болды. Батальон жаттығу үшін британдық 1-ші әуедегі десант дивизиясына қосылды, онда 350 фут биіктікте C-47 ұшақтарынан жаппай тактикалық секірулер, қарқынды түнгі жаттығулар және жаттығу аланына және кері 10 мильді күнделікті жүріп өту, сондай-ақ бір рет 11 сағат ішінде 32 мильді жүріп өту кірді. 1942 жылдың жазында одақтас күштер Солтүстік Африкаға бару үшін «Шағын» операциясын жоспарлауды аяқтады, онда 503-ші PIR-дің 2-ші батальоны жетекшілік етуге және алғашқы жауынгерлік секіруді жасауға жоспарланған. «Шағын» операциясы – Екінші дүниежүзілік соғыста одақтастар жүзеге асырған алғашқы бірлескен әскери операция болды. Бұл британ премьер-министрі Уинстон Черчилльдің Англиядан Еуропаның құрлықтарына шабуыл жасаудан бұрын «Еуропаның әлсіз жағына» шабуыл жасау идеясының бастауы болды. «Шағын» операциясының басты мақсаты – француз Солтүстік-Батыс Африкасын басып алу болды, ал саяси себептерге байланысты американдықтар операцияны басқаратын болды. Операцияның әуедегі бөлігі Англиядан 1500 миль қашықтықта Оран маңындағы екі француз әуежайын басып алуды талап етті. 1942 жылдың 2 қарашасында, «Шағын» операциясы басталғанға дейін, бөлім тағы бір рет 509-шы парашюттік жаяу әскерінің 2-ші батальоны болып қайта тағайындалды. Осы күні C-47 ұшақтары Англияның аймағынан ұшып өткен кезде, 509-шы парашютші дүниеге келді.

Солтүстік Африка кампаниясы - "Шамыл" операциясы

Жаңадан 2509-шы PIR деп аталған 2503-ші полк Солтүстік Африкаға шабуыл кезінде алғашқы американдық жауынгерлік десантты жүзеге асырды. Көліктік ұшақтар Англиядағы әуеайлақтардан Африка жағалауына дейін ұшып келді. Бұл алғашқы операция сәтті болмады, оның 39 C-47 ұшағының 7-сі кеңінен шашырап кетті. Тек 10 ұшақ ғана әскерлерін түсірді, ал қалғандары 28 әскер тасымалдаушыдан кейін, жанармазының азаюына жақын, мақсатына жақын орналасқан құрғақ көл – Sebkha d'Oran-ға қонды. 509-шы полк мақсатын басып алу үшін құрлықпен жүріп өтті және 15 қарашада 355 десантшы Youks les Bains әуеайлағына сәтті десантталды.

Вентотенді азат ету - Италия

509-шы скаут ротасының (бірінші жол іздеушілер) қырық алты десантшысы 1943 жылдың 9 қыркүйегінде шағын итальян аралы Вентотенді азат етуге қатысты. Неміс қолбасшысы қателігін түсінбей тұрып, әлсіз американдық күштерге беріліп кетті. Осы оқиға туралы Джон Стейнбектің "Бір кезде соғыс болды" кітабында баяндалған.

Италия және Оңтүстік Франция

1943–1944 жылдары 509-шы ПИР Италия материгіндегі әскери операцияда және Оңтүстік Францияға жасалған шабуылда қызмет етті. Жер бедерінің ерекшелігіне байланысты, екі операцияның барысында да полк көбінесе де-факто тау жаяу әскері рөлінде болды. Италия материгіндегі әскери операция 1943 жылдың 14 қыркүйегінде Авеллино қаласы тұсындағы шайқаспен басталды, ол кеңінен тарап, сәтсіз аяқталып, көптеген жарақатты әкелді. 1944 жылдың 22 қаңтарында 509-шы ПИР Римнің оңтүстігіндегі Анцио қаласына теңізден шабуыл жасауға қатысты. 509-шы полктің мүшесі, капрал Пол Б. Хафф, Анциодағы ерлігі үшін 1944 жылдың 29 ақпанында АҚШ-тың алғашқы десантшысы ретінде «Құрмет медалімен» марапатталды. 1944 жылдың 15 тамызында Францияның оңтүстігіндегі Ле-Мю және Сент-Тропе маңында екінші шайқасқа секіру орын алды.

Франция - "Драгун" операциясы - Оңтүстік Франция

Оңтүстік Франция.

Бельгия - Армения шайқасы

1943 жылғы 10 желтоқсанда батальон 509-шы парашюттік жаяу әскер батальоны болып қайта аталды. 1944 жылдың соңындағы Арденн шайқасында 509-шы Бельгияда неміс шабуылын тойтару үшін күресті. Осы шайқас туралы мәліметтер "Садзоттағы қанды шайқас" кітабында сипатталған. 509-шы жаяу әскер полкінің Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі 1945 жылғы қаңтар айының соңында Бельгияның Сент-Вит маңында аяқталды. Шабысқа түскен 700 парашютшінің шамамен 93 пайызы жарақаттанды. 1945 жылғы 1 наурыздан бастап 509-шы ПИБ таратылды, ал қалған сарбаздар АҚШ-тың 82-ші әуе десанттық дивизиясына қосымша күш ретінде жіберілді. LTC Уорд М. Лехарди басқаруымен, құрамында штаб және штаб ротасы (HHC), жауынгерлік қолдау ротасы (CSC), үш әуе десанттық атқыштар ротасы және D ротасы, алғашқысы кейіннен D батареясы, 319-шы далалық артиллерия (105 мм буксирленетін) болып өзгерді, ол 1988 жылғы 1 қазанда құрылды. 1-ші 509-шы және 2-ші 509-шы полктердің тулары 2-ші 28-ші және 2-ші 87-ші полктер болып қайта жаңартылды. Италияға келгеннен кейін көп ұзамай, 509-шы жаяу әскердің 3-ші батальоны 1-ші батальон, 509-шы жаяу әскер болып қайта құрылды. 1983 жылы Италиядағы 1-ші 509-шы батальоны 4-ші батальон (әуе десанттық), 325-ші жаяу әскер болып қайта аталды, бұл армияның жауынгерлік қару батальондарын ауыстыру бағдарламасы бойынша Форт-Брэггтегі 82-ші әуе десанттық дивизиясының бөлімдерімен үйлестіру үшін жасалды.

Джеронимо АҚШ-қа оралады

1 шілдеде 1975 жылы 509-шы ПИБ-ның C ротасының тамыры қайта жандандырылды, бұл жолы Алабама штатындағы Форт-Рукерде 509-шы жаяу әскердің жеке ротасы (Pathfinder) ретінде. Рота 1963 жылдың 24 маусымынан бері қызмет етіп келген 5-ші жаяу әскер бөлімінің (Pathfinder) туын ауыстыру арқылы құрылды. (Форт-Рукердегі Pathfinder қатысуын 1960 жылға дейін Авиациялық орталықты қолдау мақсатында 31-ші жаяу әскерінің 2-ші ұрыс тобының А ротасы, Pathfinder тобының құрылуымен байланыстыруға болады. 1960 жылдың 10 наурызындағы Армия департаментінің хатында, АҚШ-тың 3-ші армиясының қолбасшысына "31-ші жаяу әскерінің 2-ші ұрыс тобының қайта ұйымдастырылуы" тақырыбымен екі лейтенант, бір E7, бір E5, төрт E4 және төрт E3 шені бар әскери қызметкерлер бекітілді. 1963 жылдың 24 маусымында Pathfinder бөлімі 5-ші жаяу әскер бөлімі болып қайта құрылды.) Кейбір дұрыс емес мәліметтерге қарамастан, 509-шы жаяу әскерінің C ротасы (Pathfinder) Италиядан Форт-Рукерге 509-шы жаяу әскерінің 1-ші батальонының C ротасын ауыстыру арқылы құрылмады; бұл екі бөлек бөлімше болды. Форт-Рукерде 15 жылдан бері Pathfinder қатысуы болды. Егер 5-ші жаяу әскер бөлімі (Pathfinder) бұрыннан болмағанда, Армия Еуропадағы алдыңғы қатардағы әуедегі батальондық ұрыс тобының күшін CONUS-та жеткілікті штат болғанда қысқарта алмас еді. Сонымен қатар, әуедегі мылтық ротасының ұйымдастырылуы мен штаты әуедегі Pathfinder ротасынан өзгеше. C 509-шы ротаның мөлшері қаржыландыру мен міндеттерге байланысты өзгерді. Мысалы, Вашингтондағы АҚШ Армиясының Әскери тарих орталығында сақталған құжаттар, 1975 жылы 5-ші жаяу әскер бөлімін (Pathfinder) алмастыру арқылы рота жандандырылған кезде, 4 офицер мен 108 сарбазға рұқсат берілгенін көрсетеді. 1987 жылдың 22 қыркүйегіндегі құжаттарда бөлімде әлі де 4 офицер бар екені, бірақ тек 77 сарбаз бар екені көрсетілген. Оң жақтағы қызғылт-қара белгіні бірінші рет 5-ші жаяу әскер бөлімі (Pathfinder) киген, ол бірлікке бекітілген АҚШ Армиясының Авиациялық орталығы мен мектебінің иық жеңінің түстеріне сәйкес келеді. 5-ші бөлімде қара және алтын түсті "Әуедегі" табельдік белгісі бар. 5-ші бөлім 1975 жылы кеңейтіліп, C 509-шы болып қайта құрылды, содан кейін компания Италияның Виченца қаласындағы 1 509-шы бөлімі киген бірдей белгіні және қанатты овалды қабылдады. 1977 жылдың 18 ақпанында 1-ші авиациялық бригада, Вьетнамда жауынгерлік бөлімше ретінде қызмет еткен, Форт-Рукерде оқу бөлімшесі ретінде қайта жандандырылды, нәтижесінде C 509-шы бригадаға бекітілді. 1-ші авиациялық бригаданың бөлімшесі ретінде C 509-шы бригаданың иық жеңінің белгісін қабылдады және оны көк және ақ "Әуедегі" табельдік белгісінің астында киді. Ескерту: АҚШ Армиясының Геральдика институты "Әуедегі" табельдік белгісінің иық жеңінің белгісінің ажырамас бөлігі екенін және оны әуедегі командаларға тағайындалмаған әуедегі бөлімшелер қосымша ретінде кимеуі керек деп санайды; алайда, бұл Армияда көптеген жылдар бойы кең таралған практика болып келді. 1 509-шы бөлімінің тамыры 1987 жылы Арканзас штатының Форт-Чаффи қаласында ОПФОР ретінде қызмет ету үшін уақытша қайта жандандырылды. Бөлім 1988 жылдың 21 мамырында Литтл-Рок әуе күштері базасында ресми салтанатпен жандандырылды. Бөлім LRAFB-де орналасты, өйткені ол Форт-Чаффиде болмаған заманауи тұрғын үйлермен және жабдықтармен қамтамасыз етті және ол Форт-Чаффиге ротациялық негізде орналасты. Бөлім американдық және одақтас жеңіл жаяу әскерлеріне қарсы күштер ретінде қызмет етті. 1993 жылдың маусым айында 1 509-шы бөлім бірлескен дайындық оқу орталығымен бірге Луизиана штатының Форт-Полк қаласына көшірілді. Форт-Полкке көшірілгеннен бері 1 509-шы жаяу әскері қалалық ұрыс-жаттығулар бойынша элиталық бөлімге айналды. 1993 жылдың 31 мамырында Форт-Рукердегі жеке C ротасы (Pathfinder), 509-шы жаяу әскері A ротасы (Pathfinder), 511-ші жаяу әскері болып қайта құрылды, бұл ұзақ уақыт бойы белсенді емес 11-ші әуеде демалысты дивизиясымен және қысқа уақытқа (1963–65) қызмет еткен 11-ші әуе шабуыл дивизиясының (Тест) тамырын жандандырды. Форт-Рукердегі Pathfinder бөлімшесінің дәуірі 1995 жылдың 31 қазанында A 511-ші бюджеттік қысқарту шегін орындау үшін белсенділіктен шығарылды.

Ирак азаттығын алу операциясы

2004 жылдың мамыр айында А және В роталары, 1-ші батальонның Д взводынан 509-шы жаяу әскерінің қосымша күштерімен бірге, «Ирак азаттығы II» операциясын қолдау мақсатымен Бағдад маңындағы аудандарға, 10-шы таулы дивизияны күшейту үшін жөнелтілді. Д взводының бір әскери қызметшісі жауынгерлік тапқырлығы үшін «Күміс жұлдыз» орденімен марапатталды. А және В роталары мен қосымша күштері 2005 жылдың наурыз айында елге оралды. Осы кезде Д взводы мен HHC JRTC оқуларына қолдау көрсетуді жалғастырды. Аляскадағы әуе десанттық күштерінің кеңейтілуімен, Аляскадағы Форт Ричардсондағы бір батальоннан (1-ші батальон, 501-ші жаяу әскер полкі) 4-ші жекпе-жек бригадасы (әуе десанттық), 25-ші жаяу әскер дивизиясы құрылды. Осыған байланысты, 509-шы ПИБ-ның С ротасының тарихы 2005 жылдың 16 қыркүйегінде Форт Ричардсонда 509-шы жаяу әскерінің 3-ші батальоны ретінде қайта жандандырылды. Батальон 2006 жылдың қазан айында «Ирак азаттығы» операциясын қолдау үшін 4-ші жекпе-жек бригадасымен бірге жөнелтілді. Төменде 2007 жылдың 10 қарашасындағы баспасөз хабарламасы келтірілген, онда ОИФ кезеңінде батальонның атқарған жұмыстары баяндалған:

" Мәңгілік бостандық " операциясы

2009 жылдың ақпан айында "Геронимо" батальоны 25-ші жаяу әскер дивизиясының 4-ші ЖЖБ (Әуеде) құрамында "Тұрақты бостандық" операциясын қолдауға жөнелтілді. Батырлық бірлігіне берілген мақтаудың бір бөлігі төменде келтірілген. Қарулы жаумен шайқаста көрсетілген ерекше батырлығы үшін. 2009 жылдың 1 шілдесінен 30 қарашасына дейін 3-ші батальонның штабы және штаб-компаниясы, 509-шы жаяу әскер полкі және оның қарастырылатын бөлімшелері Шығыс Пактика аймағында "Тұрақты бостандық" операциясын қолдауда қарулы қарсыласқа қарсы күресте ерекше батырлық танытты. Бұл бөлімше 302 жауынгерлік аңғаруды жүргізіп, 398 жауды жойды және 34 күдіктіні ұстады. Компания Ауғанстанның ұлттық сайлауы кезінде Шығыс Пактика халқының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге де жауапты болды. Бөлімшенің үздірілмейтін табандылығы мен үйлесімділігі Талибанға қарсы күресті ілгерілетуге және аймақтың саяси және экономикалық дамуына үлес қосуға мүмкіндік берді.

Қалқан

Қызыл, толқынды жиекті күміс түсті белдеу, көк түсті толқынды тар жолақ, күміс түсті қара қанаттың жиегі, төменгі бөлігінде сол түстен төмен қарай бағытталған 4 жебе ұшы, ал одан төмен стильделген алтын түсті парашютшінің бейнесі.