Румынияның әуе кемесін жасау өнеркәсібі

Кіріспе

Румыниялық ұшақтарды жасаушы компания Aerostar S. A. – Румынияның Бакау қаласында орналасқан авиациялық өндіріс компаниясы.

Тарих

1953 жылы құрылғаннан бері компанияның атауы бірнеше рет өзгерді – U. R. A., I. R. Av, I. Av, және ақырында Aerostar. Ол Қарулы Күштер министрлігіне бағынышты болды және қазіргі уақытта бұрынғы Румынияның Аэронавтикалық өнеркәсібінің Ұлттық орталығы (CNIAR) IAROM-ның еншілес ұйымы болып табылады. Aerostar – румындық әскери қызметте қолданылатын барлық типтегі ұшақтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және күрделі жөндеу (MRO) қызметтерін ұсынатын маңызды провайдер. Компания сонымен қатар IAR 93 екі қозғалтқышты, тактикалық жер шабуылы мен барлау ұшағын жасады, ол Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Румынияда өндірілген алғашқы истребитель болды. Бұдан басқа, компания 1800-нен астам Yak 52 оқу ұшағын өндірді; олар Румынияда үш нұсқада шығарылды: Iak 52, Iak 52W және Iak 52TW. Aerostar аэробтика және спорттық авиацияға арналған жеңіл азаматтық ұшақтардың жекелеген қатарын жасады, мысалы, Festival жеңіл спорттық ұшағы. 1990 және 2000 жылдары Aerostar, МиГ-21 (МиГ-21 LanceR) және МиГ-29 ұшақтарына жаңарту бағдарламаларын Израильдің қорғаныс электроникасы бойынша маманы Elbit Systems компаниясымен бірлесе әзірледі. Aerostar бұл жаңартуларды жүзеге асырып, Румыния Әуе күштерінің МиГ-21 LanceR паркін МиГ-21 және МиГ-21bis истребительдерінен жасады. Компания сондай-ақ Мозамбик Әуе күштері сияқты халықаралық операторларға ұқсас жаңартылған МиГ-21 ұшақтарын жеткізді. Алайда, МиГ-29 SNIPER жаңартуы технологиялық демонстратор ретінде қана тоқталды, себебі әскери қызмет өзінің шектеулі ресурстарын МиГ-21-ге шоғырландыруды жөн көрді. Осы кезеңде Iak 52W және Iak 52TW оқу ұшақтарына жаңғырту бағдарламасы жүргізілді. Компания сонымен қатар LAROM жаңғырту бағдарламасына қатысты, ол Румыния армиясына тиесілі 40 APRA 122 FMC көп шоққылы реактивтік граната таратқыштарын жаңартты. 1990 және 2000 жылдары компания көптеген халықаралық жобаларға қатысып, әртүрлі басқа аэроғарыш компанияларымен, соның ішінде Elbit Systems, Thales Group (Thomson CSF), EADS (DaimlerChrysler Aerospace) және Textron Marine & Land Systems серіктестік құрды. Aerostar басшылығы мұндай серіктестіктердің компанияның ұзақ мерзімді стратегиясының маңызды бөлігі екенін бірнеше рет мәлімдеді. Компанияның маңызды жұмыс салаларының бірі – аэроқұрылымдар секторы. 1990 жылдардан бастап Румыния үкіметі көптеген мемлекеттік активтерді, соның ішінде Aerostar-ды жекешелендіруге күш салды. Аэроғарыш журналы Flight International хабарлағандай, әртүрлі халықаралық компаниялар, соның ішінде неміс аэроғарыш конгломераты DASA компанияны сатып алуға қызығушылық танытқан. 2000 жылдың ақпан айында Румыния үкіметі компанияның 69,99 пайызын Aerostar менеджменті мен қызметкерлерінің (PAS) және IAROM жеке консорциумы сатып алатынын хабарлады; мемлекет компанияның қорғаныс қабілетіне елеулі әсер ететін шешімдерге вето құқығын сақтап қалды. Сол жылы Aerostar салықтық мақсаттар үшін, сондай-ақ әлеуетті инвесторларды тарту үшін, компанияның кеңейту жоспарларын қаржыландыруға белсенді түрде іздестірілген, жауапкершілігі шектеулі компания ретінде қайта құрылды. 2000 жылдардың ортасында Aerostar американдық Southern Powered Parachutes компаниясы үшін Southern Condor қуатты парашюттік ұшақтардың фюзеляждарын өндіруге келісімшарт жасады, олар Солтүстік Америка нарығында сатылды. 2000 жылдардың соңында компания Израильдің көмегімен ұшқышсыз ұшақтардың жаңа желісін шығара бастады; Aerostar өндірген ұшқышсыз ұшақтар үшін шетелдік әскерилермен бірнеше келісімдер жасалды. 2011 жылы компания Elbit пен Румыния Әуе күштері арасындағы келісім бойынша Lockheed Martin C 130 Hercules жүк ұшақтарының паркін жаңарту бойынша жұмыс алды. Соңғы онжылдықтарда Aerostar өзінің MRO қызметтерін әртүрлі коммерциялық және халықаралық операторларға ұсынуға тырысты; 2003 жылдан бастап азаматтық Boeing 737 ұшақтарына қызмет көрсету және күрделі жөндеу осындай бір жұмыс болды. 2012 жылы бұл жұмысты ұлғайту үшін компанияның Бакау зауытында жаңа ангар салынды. 2015 жылдың мамыр айында ресейлік арзан бағалы Utair әуе компаниясы өзінің 737 паркін фирмамен қызмет көрсетуді ұйымдастырды; осы уақытқа дейін жылына 50-ден астам 737 ұшағы тек Aerostar нысандарында C тексерулерін алды. Сонымен қатар, компания Airbus A320 отбасы ұшақтарының операторларына MRO қызметтерін ұсынды. 2020 жылдың қыркүйегінде Aerostar Яссы әуежайында жаңа ұшақтарды техникалық қызмет көрсету орталығын ашты. 2021 жылдан бастап Aerostar Румыния Әуе күштерінің F 16 истребительдеріне техникалық қызмет көрсету қызметін атқарады. Компанияға 2021 жылғы 17 қыркүйекте F 16 No 1603 ұшағына "Фазалық тексеру" келісім-шарты берілді.

Since its establishment in 1953, the company's name has changed numerous times in turn from U. R. A. to I. R. Av, I. Av. and finally Aerostar. It has been subordinated to the Ministry of Armed Forces and is currently a subsidiary of IAROM, former National Centre of the Romanian Aeronautical industry (CNIAR). Aerostar has been a major provider of maintenance, repair and overhaul (MRO) services for all aircraft types used by the Romanian military. The company also developed the IAR 93 twin engine, tactical ground attack and reconnaissance aircraft, which was the first fighter aircraft produced in Romania following the end of the Second World War. Furthermore, the company has also produced more than 1,800 Yak 52 trainer aircraft; it was manufactured in Romania in three versions: the Iak 52, Iak 52W, and Iak 52TW. Aerostar developed its own range of light civil aircraft for aerobatics and sport aviation, such as the Festival light sport aircraft. During the 1990s and 2000s, upgrade programs for both the MiG 21 (MiG 21 LanceR) and MiG 29 were developed by Aerostar in cooperation with the Israeli defense electronics specialist Elbit Systems. Aerostar has implemented these upgrades to produce the Romanian Air Force's MiG 21 LanceR fleet from its existing inventory of MiG 21 and MiG 21 bis fighters. The firm has also supplied similarly upgraded MiG 21s to international operators, such as the Mozambique Air Force. However, the MiG 29 SNIPER upgrade never progressed being a technological demonstrator as the service opted to concentrate its limited resources upon the MiG 21 instead. Around the same time, a modernisation program was also carried out on the Iak 52W and Iak 52TW trainers. The firm was also involved in the LAROM modernization program, which upgraded the 40 APRA 122 FMC multiple rocket launchers belonging to the Romanian Army. During the 1990s and 2000s, the company became engaged in numerous international projects, regularly in partnership with various other aerospace companies, including Elbit Systems, Thales Group (Thomson CSF), EADS (DaimlerChrysler Aerospace) and Textron Marine & Land Systems. On separate occasions, Aerostar's management has stated that such partnerships are a deliberate element of the company's long term strategy. One major sector of work for the firm has been the aerostructures sector. Starting in the 1990s, the Romanian government launched efforts to privatise many of its state owned assets, including Aerostar. According to aerospace periodical Flight International, various international companies, including the German aerospace conglomerate DASA, reportedly took an interest in acquiring the company. In February 2000, it was announced that the Romanian government's 69.99 percent stake in the firm would be acquired by a private consortium of Aerostar management and employees (PAS) and IAROM; the nation maintained a golden share to potentially veto decisions that would seriously impact the firm's defense capabilities. That same year, Aerostar was restructured as a limited liability company, reportedly for tax purposes as well as to increase its appeal to potential investors, which were actively sought to fund the firm's expansion plans. In the mid 2000s, Aerostar was contracted to produce Southern Condor powered parachute airframes for the American company Southern Powered Parachutes, which were sold to consumers in the North American market. During the late 2000s, the company started manufacturing a new line of unmanned aerial vehicles (UAVs) with Israeli assistance; multiple deals were arranged with foreign militaries for Aerostar built UAVs. In 2011, the firm received work from an agreement between Elbit and the Romanian Air Force to upgrade the latter's fleet of Lockheed Martin C 130 Hercules cargo aircraft. In recent decades, Aerostar has sought to provide its MRO services to various commercial and international operators; since 2003, the servicing and heavy maintenance of civilian Boeing 737s has been one such undertaking. In 2012, to provide increased capacity for this work, a new hangar was completed at the company's Bacau facility. During May 2015, Russian low cost airline Utair arranged for its 737 fleet to be serviced by the firm; by this point, upwards of 50 737s per year were receiving C checks alone at Aerostar's facilities. Similarly, the company has also provided MRO services for operators of the Airbus A320 family. In September 2020, Aerostar opened a new aircraft maintenance center at the Iași Airport. Starting in 2021, Aerostar will perform the maintenance service of the Romanian Air Force F 16 fighter aircraft. The "Phase inspection" contract on F 16 number 1603 was awarded to the company on 17 September 2021.