Қасіреттен құтылу үшін өмірді өз еркімен аяқтау туралы әңгімелер

Кіріспе

Өмірін аяқтау үшін басқа біреуге медициналық көмекпен өлім сұрау практикасы – ерікті эвтаназия.

Ерікті эвтаназия – адамның өтініші бойынша өмірін тоқтату арқылы оны қиналыстан құтқару. Ерікті эвтаназия және дәрігердің көмегімен өз-өзіне қол жұмсау (PAS) соңғы жылдары қызу пікірталас тудырып отыр. Австралия, Бельгия, Канада, Колумбия, Люксембург, Нидерланды және Испанияда ерікті эвтаназияның кейбір түрлері заңмен рұқсат етілген. Тамақтан және судан ерікті түрде бас тарту (VRFF), сондай-ақ ерікті түрде тамақтану мен су ішуді тоқтату (VSED) немесе емделушінің тамақ пен судан бас тартуы (PRNH) эвтаназияға жақын саналады. Кейбір авторлар оны пассивті эвтаназияның бір түрі деп қарастырса, енді біреулері оны бөлек қарастырады, себебі ол заңды тұрғыдан басқаша қарастырылады және көбінесе этикалық тұрғыдан қабылданған жақсырақ нұсқа саналады. VRFF кейде эвтаназияға рұқсат бермейтін елдерде эвтаназияға заңды балама ретінде ұсынылады.

Өзін-өзі өлтіруге жәрдемдесу

Көмектесу арқылы өзін-өзі өлтіру – адамның өліміне қол жеткізуде көмек алу практикасы, әдетте ауыр физикалық сырқаттан зардап шегетін адамдарға, онда процестің соңғы қадамын өзі сол адам белсенді түрде орындайды. Дәрігердің көмегімен өзін-өзі өлтіру (оған дәрігердің өлтіруге көмектесуі немесе PAD деп те айтылады) – дәрігер біліп-біліп, емделушінің тілегі бойынша, өз өмірін аяқтау ниетімен құралдарды ұсынады. Егер адамға өз-өзіне қол жұмсауға мүмкіндік беру мен өлімге әкелетін дәрі-дәрмекті тікелей енгізу арасындағы айырмашылық маңызды деп есептелсе, көмектесу арқылы өзін-өзі өлтіру "белсенді эвтаназиядан" өзгешеленеді. Мысалы, Швейцария заңдары көмектесу арқылы өзін-өзі өлтіруге рұқсат береді, ал барлық белсенді эвтаназия түрлері (мысалы, өлім инъекциясы) тыйым салынған. Дегенмен, ежелгі гректер мен римдіктер өмірді кез келген бағамен сақтау қажет деп санамады және салдарынан, өлім алдында жатқан адамға көмек беру мүмкін болмаған жағдайларда немесе стоиктер мен эпикурейшілердің пікірінше, адам өміріне қызығуын жойған жағдайларда, өзін-өзі өлтіруге төзімділік танытты. Англия мен Уэльсте 14 ғасырдан бастап өткен ғасырдың ортасына дейін ағылшын заңнамасы бойынша өзін-өзі өлтіру қылмыс болып есептелді. Басқаларға өз-өзіне қол жұмсауға көмектесу сол юрисдикцияда заңсыз болып қала береді. Алайда, 16 ғасырда римдік католиктер қадірлейтін Томас Мор утопиялық қоғамды сипаттап, мұндай қоғамда "азаптау және ұзаққа созылған ауырсынудың" салдарынан өмірлері қиын болғандардың өліміне көмектесетінін айтты.

Қазіргі заманғы

19-шы ғасырдан бері эвтаназия Еуропа мен Америкада үзіліссіз пікірталастар мен белсенділікке себеп болып келеді. Медицина тарихшысы Езекиел Эммануэлдің сөзіне сәйкес, дәрілік анестезияның қолжетімді болуы эвтаназияның қазіргі заманғы дәуірін бастады. 1828 жылы АҚШ-та эвтаназияға қарсы алғашқы заң Нью-Йорк штатында қабылданды, ал бірнеше жыл ішінде көптеген басқа да аймақтар мен штаттар осы заңға қосылды. Азамат соғысынан кейін, ерікті эвтаназияны жақтаушылар, оның ішінде кейбір дәрігерлер де қолдады. АҚШ-та қолдау 20-шы ғасырдың басында ең жоғары деңгейге жетті, содан кейін 1930-шы жылдары қайта өсті. Медицина тарихының бюллетенінде Браун университетінің тарихшысы Джейкоб М. Аппел 1906 жылы Айова және Огайо штаттарында дәрігердің көмегімен өзіне-өзі қол жұмсауды заңдастыру туралы заңнама бойынша өткен кең ауқымды саяси пікірталастарды сипаттады. Апелдің мәліметінше, бұл қозғалыстың жетекшісі – анасы бауырдың қатерлі ісігімен ұзақ күрескеннен кейін қайтыс болғанын көрген, бай мұрагер және әлеуметтік белсенді Анна Софина Холл болды. 1937 жылы Швейцарияда дәрігердің көмегімен эвтаназия заңды деп жарияланды, егер өмірді тоқтатудан дәрігерге ешқандай пайда болмаса. Дәрігер Филип Нитшке жасаған құралды пайдаланып, төрт науқас өз-өзіне қол жұмсау арқылы қайтыс болды. 1997 жылы Австралияның Федералды Парламенті бұл заңды күштен шығарды. Батыс Австралияның Жоғарғы соты 49 жастағы Кристиан Росситердің медициналық көмек (түтікше арқылы тамақтандыру) алуын жалғастыруды өзі шешуге құқылы екенін және оның күтушілері оның қалауын орындауға міндетті екенін мәлімдеді. Бас судья Уэйн Мартин оның күтушілері, Brightwater Care, оның нұсқауларын орындағаны үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылмайтынын да белгіледі. Росситер 2009 жылдың 21 қыркүйегінде кеуде инфекциясынан қайтыс болды. Ерікті көмектес өлім схемалары келесі штаттарда қолданыста: Виктория – 2019 жылдың 19 маусымынан бастап, Батыс Австралия – 2021 жылдың 1 шілдесінен бастап, Тасмания – 2022 жылдың 23 қазанынан бастап, Квинсленд – 2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап және Оңтүстік Австралия – 2023 жылдың 31 қаңтарынан бастап. Жаңа Оңтүстік Уэльс 2022 жылдың мамыр айында көмектес өлімге қатысты заңнаманы қабылдаған соңғы штат болды, ол 2023 жылдың 28 қарашасында күшіне енді.

Since the 19th century, euthanasia has sparked intermittent debates and activism in Europe and the Americas. According to medical historian Ezekiel Emanuel, it was the availability of anesthesia that ushered in the modern era of euthanasia. In 1828, the first known anti euthanasia law in the United States was passed in the state of New York, with many other localities and states following suit over a period of several years. After the Civil War, voluntary euthanasia was promoted by advocates, including some doctors. Support peaked around the start of the 20th century in the US and then grew again in the 1930s. In an article in the Bulletin of the History of Medicine, Brown University historian Jacob M. Appel documented extensive political debate over legislation to legalize physician assisted suicide in both Iowa and Ohio in 1906. Appel indicates social activist Anna Sophina Hall, a wealthy heiress who had watched her mother die after an extended battle with liver cancer, was the driving force behind this movement. In 1937, doctor assisted euthanasia was declared legal in Switzerland as long as the doctor ending the life had nothing to gain. Four patients died through assisted suicide under the Act, using a device designed by Dr Philip Nitschke. The legislation was overturned by Australia's Federal Parliament in 1997. The Supreme Court of Western Australia ruled that it was up to Christian Rossiter, aged 49, to decide if he was to continue to receive medical care (tube feeding) and that his carers had to abide by his wishes. Chief Justice Wayne Martin also stipulated that his carers, Brightwater Care, would not be held criminally responsible for following his instructions. Rossiter died on 21 September 2009 following a chest infection. Voluntary assisted dying schemes have been in effect in the following states; Victoria since 19 June 2019, Western Australia since 1 July 2021, Tasmania since 23 October 2022, Queensland since 1 January 2023, and South Australia since 31 January 2023. New South Wales was the final state to pass legislation for assisted dying in May 2022, which went into effect on 28 November 2023.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландияның 2020 жылғы жалпы сайлауында ел, сайлаушыларға 2019 жылғы «Өмір соңы таңдауы» заңы қабылдану керек пе деп сұраған міндетті референдум өткізді. Егер екі дәрігер мақұлдаса, бұл заң өлім аузында жатқан, алты айдан аз уақыты қалған науқастарға ерікті эвтаназияны заңдастыруға мүмкіндік береді. Жаңа Зеландия эвтаназияны заңдастыру мәселесін референдумға салған әлемдегі алғашқы ел. 2020 жылдың 17 қазанында сайлаушылардың 65,91 пайызы заңның қабылдануын қолдады, яғни көпшілік дауыс берді. 2021 жылдың 21 қарашасында заң күшіне енді.

Колумбия

1997 жылғы 20 мамырда Колумбияның Конституциялық соты, өлімге тартар сырқаттармен ауыратын науқастарға қатысты, «қасақана кісі өлтіруді» қылмыстан босатып, «медициналық қызметкер созылмалы сырқатпен ауыратын науқастың өз-өзіне қолына тиюіне жауапты емес» екенін айтты және Конгреске «ең қысқа мерзімде» эвтаназияны реттеуге шақырды. 2014 жылғы 15 желтоқсанда Конституциялық сот Денсаулық сақтау және әлеуметтік қорғау министрлігіне денсаулық сақтау секторына евтаназия жасауға ниетті науқастардың қадірлі өлімге құқығын қамтамасыз ету үшін пайдалануға болатын нұсқауларды жариялауға 30 күн берді. 2022 жылғы 7 қаңтарда Виктор Эскобар елде өлімге тартар сырқаты жоқ тұңғыш адам болып, ерікті эвтаназиядан өтті; ол созылмалы тыныс алу жеткіліксіздігінен зардап шеккен. Ерікті эвтаназия 2021 жылғы шілдеде Колумбияда өлімге тартар сырқаты жоқ адамдар үшін заңдастырылды.

Еуропа

1957 жылы Ұлыбританияда судья Дэвлин Джон Бодкин Адамс ісінде, егер науқасқа өлімге әкелетін дәрілерді беру мақсаты тек ауырсынуды басу болса, тіпті өлім мүмкін немесе ықтимал нәтиже болған жағдайда да, ол кісі өлтіру деп есептелмейді деп шешім қабылдады. 1993 жылы Нидерланды дәрігердің көмегімен өз-өзіне қол жұмсауды қылмыстан босатып, 2002 жылы шектеулерді жеңілдетті. Сол жылы Бельгияда дәрігердің көмегімен өлімге қол жеткізу заңдастырылды. Бельгияның сол кездегі ең танымал жазушысы Хьюго Клаус Альцгеймер ауруынан зардап шегіп, эвтаназия сұрағандардың қатарында болды. Ол 2008 жылдың наурыз айында Антверпен дәрігерінің көмегімен қайтыс болды.

Америка Құрама Штаттары

Ерікті эвтаназия (және дәрігердің көмегімен өлу) туралы пікірталастың маңызды бұрылыс нүктесі, кем дегенде АҚШ-та, Карен Энн Куинлан ісіне байланысты болған көпшіліктің наразылығы болды. Куинлан ісі ерікті пассивті эвтаназияны заңмен қорғауға жол ашты. 1977 жылы Калифорния тірі өсиеттерді заңдастырды, ал көп ұзамай басқа штаттар да соған ешті. 1980 жылы Дерек Хамфри Санта-Моникада АҚШ-тың Хемлок қоғамын құрды. Бұл Америка Құрама Штаттарында өлім аузында жатқан науқастарға, егер олар өлімін жылдамдауды қаласа, ақпарат беруші алғашқы ұйым болды. Хемлок сондай-ақ заң реформасын ілгерілету үшін үгіт жүргізіп, ішінара қаржылады. 2003 жылы Хемлок End of Life Choices ұйымымен біріктірілді, ол өзінің атын Compassion and Choices деп өзгертті. 1990 жылы Мичиган штатының дәрігері доктор Джек Кеворкян дәрігердің көмегімен өзін-өзі өлтіруге көмектесу және оқыту арқылы танымал болды, бұл 1992 жылы Мичиган штатында осы практикаға қарсы заң қабылдануына әкелді. Кеворкян 1999 жылы теледидарда көрсетілген кісі өлтіру ісі бойынша сотталып, кінәлі деп танылды. 1994 жылы Орегон штатының сайлаушылары «Ар-намыспен өлу туралы» заңды бекітті, бұл заң дәрігерлерге өмір сүруге алты айдан аз уақыты қалған науқастарға өз өмірін аяқтауға көмектесуге рұқсат берді. АҚШ Жоғарғы Соты мұндай заңдарды 1997 жылы қолдады. 2008 жылдың қараша айында Вашингтонның 1000 бастамасы Вашингтонды дәрігердің көмегімен өзін-өзі өлтіруді заңдастырған АҚШ-тың екінші штаты етті.

Қытай мен Гонконг

Қытайда эвтаназия қылмыстық құқық бұзушылық болып саналады. Мысалы, Шанхайда 67 жастағы ер адам 92 жастағы анасын операциядан кейін тек бір саусағы мен бір бауырының саусағын ғана қозғалта алатын жағдайда эвтаназия жасаған үшін бес жылға бас бостандығынан айырылды. Ол анасына деген құрметін көрсеткендіктен, жазасы жеңілдетілген деп есептелді. Қытайда белсенді эвтаназия заңсыз болса да, дәрігерлер мен халық арасында оның қабылдануы артып келеді. Қытайдағы медицина қызметкерлері эвтаназия заңдарын қолдайды. 2006 жылғы зерттеу 1990 жылдардағы зерттеулер эвтаназияға қолдаудың күрт өскенін көрсеткенін, әсіресе медициналық персонал арасында айтады. Бұл Қытай Медицина Ғылым академиясы жүргізген сауалнамамен расталды, онда медициналық қызметкерлердің 95% эвтаназия актісін мақұлдаған. Қытай мәдениеті, балалық парызға баса назар аударуы және өлім туралы әңгімелерге тыйым салуы эвтаназияның дамуына елеулі кедергі келтіреді. Эвтаназия тұжырымы осы мәдени контексте көбінесе пессимистік көзқарас ретінде қарастырылады. Дегенмен, Қытайдағы басым дін – буддизм эвтаназияны бейбіт және азапсыз өлімге қол жеткізудің бір жолы деп қарастырады, бұл оны кейбір адамдар үшін қабылдауға ыңғайлы жасайды. Гонконгта халық арасында эвтаназияға қолдау көрсетушілердің саны дінге аз мән беретіндер, христиан еместер, жоғары табысқа ие отбасылар, жан ауру туыстарын күту тәжірибесі барлар және егде жастағы адамдар арасында жоғары.

Канада

Канададағы заңнама белсенді түрде дамып, талқылануда. 2016 жылы Канада Парламенті медициналық көмекпен өмірді аяқтауға (МКӨА) құқығы бар ересектерге рұхсат беретін заң қабылдады. МКӨА-ға заңды түрде қол жеткізу бастапқыда өлімі "нақты болжауға болатын" адамдармен ғана шектелген, бірақ 2021 жылы заңға ауыр, емделмейтін және қайтымсыз медициналық жағдайы бар адамдарды қосу үшін түзетулер енгізілді, тіпті бұл жағдай өлімге әкелмейтін болса да. Қазіргі таңда психикалық ауруы ғана бар адамдарға қатысты шектеу сақталып тұр.

Аргументтер жақта және қарсы

Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Батыс елдерінде эвтаназия мәселесі негізінен реттелген денсаулық сақтау жүйесіндегі ерікті эвтаназияға қатысты пікірталас тудырып келеді. Кейбір жағдайларда сот шешімдері, заңдар мен ережелер пациенттер мен олардың қамқоршылары үшін ерікті эвтаназияны нақты мүмкіндік ретінде қарастырды. Ерікті эвтаназияны қолдайтындар таңдаудың либералды демократия мен еркін нарық жүйелерінің негізгі принципі екенін баса айтады. Бүгінде көптеген елдерде аурухана орындары жетіспейді. Медициналық персонал мен аурухана төсектері өмірін сақтап қалуға болатын адамдарға көмек көрсету үшін пайдаланылуы мүмкін, ал қайтыс болуға ниет білдіргендердің өмірін жалғастырудың орнына, осылайша күтім сапасын жақсартуға және аурухана кезектерін қысқартуға болады. Адамдардың қоғамға пайдалы болуын тоқтатқаннан кейін оларды тірі ұстау – ауыр жүк, әсіресе қолданылатын ресурстар емделе алатын ауруға жұмсалатын болса. Сыншылар ерікті эвтаназия денсаулық сақтау қызметкерлерінің, әсіресе дәрігерлердің кәсіби міндеттеріне зиян келтіруі мүмкін деп санайды. Олар бұрынғы ғасырлардағы еуропалық дәрігерлердің Гиппократ анттарының әртүрлі нұсқаларын қабылдағанын еске салады, ол бастапқы түрінде эвтаназияны жолатпаған: «Мен ешкімге де өлімге себеп болатын дәрі тағайындамаймын және оның өліміне кеңес бермеймін». Алайда, 1970 жылдардан бері бұл ант көбінесе қолданыстан шығып қалды. Көптеген христиандар сияқты кейбір адамдар эвтаназияның кез келген түрін моральдық тұрғыдан қабылдамайды. Бұл көзқарас эвтаназияны кісі өлтірудің бір түрі, ал ерікті эвтаназияны өзіне-өзі қол жұмсаудың бір түрі деп қарастырады, оның моральдық жағынан дұрыстығы қазіргі талқылаулардың нысаны болып табылады. Егер пациенттің ауруының немесе азаптың себебі емделеді немесе жақын арада емделеді деп ойлауға негіз болса, дұрыс шешім емдеуге тырысу немесе паллиативтік күтім көрсету болып саналады. Тіпті денсаулық сақтау шығындары көбінесе мемлекеттік қаражат есебінен төленетін дамыған елдерде де, ерікті эвтаназияны сын тұратындар аурухана персоналының эвтаназияға келісім беруге кеңес беруге немесе қысым көрсетуге экономикалық мүдделі болуы мүмкін деп алаңдайды. Ерікті емес эвтаназия кейде «сырғалған беткей» аргументінің ықтимал салдары ретінде айтылады, онда ерікті эвтаназияға рұқсат беру ерікті емес және еріксіз эвтаназияны қолдау мен заңдастыруға әкелуі мүмкін деп есептеледі.

Since World War II, the debate over euthanasia in Western countries has centered on voluntary euthanasia within regulated health care systems. In some cases, judicial decisions, legislation, and regulations have made voluntary euthanasia an explicit option for patients and their guardians. Proponents of voluntary euthanasia emphasize that choice is a fundamental principle for liberal democracies and free market systems. Today in many countries there is a shortage of hospital space. Medical personnel and hospital beds could be used for people whose lives could be saved instead of continuing the lives of those who want to die, thus increasing the general quality of care and shortening hospital waiting lists. It is a burden to keep people alive past the point they can contribute to society, especially if the resources used could be spent on a curable ailment. Critics argue that voluntary euthanasia could unduly compromise the professional roles of health care employees, especially doctors. They point out that European physicians of previous centuries traditionally swore some variation of the Hippocratic Oath, which in its ancient form excluded euthanasia: "To please no one will I prescribe a deadly drug nor give advice which may cause his death." However, since the 1970s, this oath has largely fallen out of use. Some people, including many Christians, consider euthanasia of some or all types to be morally unacceptable. This view usually treats euthanasia to be a type of murder and voluntary euthanasia as a type of suicide, the morality of which is the subject of active debate. If there is some reason to believe the cause of a patient's illness or suffering is or will soon be curable, the correct action is sometimes considered to attempt to bring about a cure or engage in palliative care. Even where health costs are mostly covered by public money, as in most developed countries, voluntary euthanasia critics are concerned that hospital personnel would have an economic incentive to advise or pressure people toward euthanasia consent. Non voluntary euthanasia is sometimes cited as one of the possible outcomes of the slippery slope argument, in which it is claimed that permitting voluntary euthanasia to occur will lead to the support and legalization of non voluntary and involuntary euthanasia.

Медициналық этика

Эвтаназия науқастың өліміне қатысты көптеген этикалық мәселелерді тудырады. Кейбір дәрігерлер эвтаназияны, өмір бойы ауырсынудан құтылуды қалайтын, саналы пациенттер үшін рационалды таңдау деп санайды. Эвтаназияны қолдайтын дәрігерлер эвтаназияны немесе дәрігердің көмегімен өзіне қол жұмсауды заңсыз деп тану науқастың құқықтарын бұзу болып табылады деп есептейді. Олардың пікірінше, емделуші, өлімге ұшыраған жағдайда, өмірін сақтап қалу үшін емделуден бас тартуға немесе өлімді таңдауға құқылы. Осы пациенттер үшін өзіне қол жұмсау және дәрігердің көмегі жалғыз мүмкіндік болып көрінеді. VAD процедурасын жүргізу алдында қосымша бағалау қажеттілігі туындайтын денсаулық жағдайларының мысалы – 65 жастан асқан адамдар арасында өлімнің жиі себебі болатын жүрек-қан тамырлары аурулары сияқты тыныс алу жүйесінің аурулары. Созылмалы және қанағаттандырмайтын ауырсыну мен ауруларға шалдыққан пациенттерді көмектесе өлімге жіберуді қарастырғанда мұқият бағалау жүргізіледі. 65 жастан асқан адамда бірнеше ауру болғанның өзінде, ол осы процедураға лайықты дегенді білдірмейді. Австралиядағы егде жастағы адамдар арасында жедел және созылмалы аурулар жиі кездеседі, олар жеңіл ауырсынудан бастап, физикалық мүмкіндіктерді шектеуге және адамдарға зор психикалық күйзеліс туғызуға дейін барады. Ерікті эвтаназияға қатысты көптеген адамдар, өзіне қол жұмсау құқығына тең қолжетімділік болуы керек деп санайды, сондықтан өзіне қол жұмсауға мүмкіндігі жоқ мүгедектердің де ерікті эвтаназияға қолжетімді болуы керек.

Популярлы мәдениет пен өнерде

Томас Миддлтон, Уильям Роули және Филип Массинджер жазған 17 ғасырдағы трагикомедиядан басқа, ойдан шығарылған жағдайда эвтаназия тақырыбын қамтыған алғашқы кітаптардың бірі – Энтони Троллоптың 1882 жылғы дистопиялық романы «Белгілі кезең». Рикарда Хучтың «Деруга ісі» (1917) романы, өлім аузында жатқан бұрынғы әйеліне эвтаназия жасағаннан кейін ақталған дәрігер туралы. «Мейірімділіктің сапасы» деген топтамадағы «Қозғаушылық тынығады» ертегісі қартаю, Альцгеймер ауруы және эвтаназияның әр қырын зерттейді. Сюжеттік желі ешқандай үкім шығармайды, бірақ оқырманға шешім қабылдау еркіндігін береді. Кристофер Баклидің 2007 жылғы «Бумсдей» романының сюжеті қарт адамдарға «ерікті эвтаназия» қолдануды, қартайған АҚШ халқының зейнеткерлік жасқа желуіне байланысты әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінің банкроттығын болдырмау үшін саяси амал ретінде қарастырады. «Адамдардың балалары» және «Сойлент Грин» фильмдері өздерінің антиутопиялық тақырыптарын күшейту үшін үкіметтің қолдауымен жасалған эвтаназияның мысалдары көрсетіледі. «Джонни қолына қару алды» фильмінің басты кейіпкері – қасіретке ұшыраған соғыс ардагері, оның эвтаназияға деген өтініші туындының соғысқа қарсы идеясын күшейтеді. Жақында шыққан «Мар адентро» және «Миллион долларлық нәресте» фильмдері кейіпкерлерінің азаптарын көрсету арқылы эвтаназияны қолдайды. Бұл фильмдер Испания және АҚШ-та пікірталас пен дау тудырды. 2010 жылдың наурыз айында PBS Frontline телебағдарламасы АҚШ-та «Өзін-өзі өлтіруге баратын турист» атты деректі фильмін көрсетті, онда профессор Крейг Эверт, оның отбасы және швейцариялық Dignitas тобының таңдауы туралы айтылды, ол ALS (Лу Гериг ауруы) диагнозы қойылғаннан кейін Швейцарияда өзін-өзі өлтіруге көмектесуге келісті. Thrash metal тобы Megadeth-тің 1994 жылғы «Youthanasia» альбомы (атауы эвтаназиямен байланысты) қоғам жастарды эвтаназияға ұшыратып жатқанын білдіреді. «Орегонда қалай өлсе болады» атты деректі фильмінде өмірді жалғастыру және эвтаназия мүмкіндіктерін талқылайтын бірнеше соңғы сатыдағы науқастардың өмірі көрсетіледі. Бұл фильм көрерменге ерікті эвтаназияның күрделі тақырыбына эмоционалдық әсер етуге тырысады. «Белгісіз белгісіздер» атты «Хаус» эпизодында доктор Уилсон медициналық конференцияда сөйлеуге жоспарлайды, онда ол өлім аузында жатқан науқасты эвтаназияға ұшыратқанын мойындайды. Бірақ ақырында доктор Хаус жалған есіммен сөйлейді. Тағы бір эпизодта, «The Dig» доктор Хэдли («Тринадцать») Хантингтон ауруынан зардап шеккен ағасын эвтаназияға ұшыратқанын айтады. Тринадцатьтың өзі де Хантингтон ауруына шалдыққаннан кейін Хаус оның ауруы озық сатыға жеткенде эвтаназия жасауды ұсынады. 2017 жылғы «Мэри адамдарды өлтіреді» телесериалы заңсыз көмекпен өзін-өзі өлтіруді қосымша табыс көзі ретінде пайдаланатын дәрігерді көрсетеді.

Apart from The Old Law, a 17th century tragicomedy written by Thomas Middleton, William Rowley, and Philip Massinger, one of the early books to deal with euthanasia in a fictional context is Anthony Trollope's 1882 dystopian novel, The Fixed Period. Ricarda Huch's novel The Deruga Case (1917) is about a physician who is acquitted after performing euthanasia on his dying ex wife. "Quality of Mercy" in The Prosecution Rests is a fable exploring the facets of aging, Alzheimer's disease, and euthanasia. The story line makes no judgement but frees the reader to decide. The plot of Christopher Buckley's 2007 novel Boomsday involves the use of 'voluntary euthanasia' of seniors as a political ploy to stave off the insolvency of social security as more and more of the aging US population reaches retirement age. The films Children of Men and Soylent Green depict instances of government sponsored euthanasia in order to strengthen their dystopian themes. The protagonist of the film Johnny Got His Gun is a brutally mutilated war veteran whose request for euthanasia furthers the work's anti war message. The recent films Mar Adentro and Million Dollar Baby argue more directly in favor of euthanasia by illustrating the suffering of their protagonists. These films have provoked debate and controversy in their home countries of Spain and the United States respectively. In March 2010, the PBS Frontline TV program in the United States showed a documentary called "The Suicide Tourist" which told the story of Professor Craig Ewert, his family, and the Swiss group Dignitas, and their decision to help him commit assisted suicide in Switzerland after he was diagnosed and suffering with ALS (Lou Gehrig's Disease). Thrash metal band Megadeth's 1994 album Youthanasia (the title is a pun on euthanasia) implies that society is euthanizing its youth. The documentary film How to Die in Oregon follows the lives of select terminally ill individuals who weigh the options of continuing to live and euthanasia. This film employs emotional appeal to the audience on the controversial topic of voluntary euthanasia. In the House episode "Known Unknowns", Dr. Wilson plans to deliver a speech at a medical conference in which he admits to having euthanized a terminally ill patient. Ultimately, Dr. House delivers the speech using a false identity. In another episode, "The Dig", Dr. Hadley ("Thirteen") reveals that she euthanized her brother who was suffering from Huntington's disease. After learning that Thirteen herself will eventually develop Huntington's, House offers to euthanize her once she is in the advanced stages of the disease. The 2017 TV program Mary Kills People follows a doctor illegally performing assisted suicides as a side business.